ΕΕ-Mercosur: Αγροτικές κινητοποιήσεις και πολιτική κρίση φρενάρουν την συμφωνία – «ταφόπλακα» των ευρωπαίων αγροτών
Αναδημοσίευση Εργατικής Πάλης Ιανουαρίου
Με πραξικοπηματικό τρόπο ήθελε να περάσει η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, τη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου μεταξύ της ΕΕ και της Mercosur, της εμπορικής ένωσης τεσσάρων χωρών της Νότιας Αμερικής (Βραζιλία, Αργεντινή, Βολιβία, Ουρουγουάη). Με τις υποδείξεις του συμπαρατασσόμενού της στο δεξιό CDU, του γερμανού καγκελάριου Μερτς, προσπάθησε να περάσει με διαδικασίες-εξπρές τη μεγαλύτερη εμπορική συμφωνία στην ιστορία της ΕΕ, η οποία είχε κολλήσει για πάνω από 20 χρόνια. Χωρίς να έχει συζητηθεί ακόμα από το ευρωκοινοβούλιο, θεωρούσε τη συμφωνία σαν τετελεσμένο γεγονός, διακηρύττοντας ότι δεν μπορεί να καθυστερεί άλλο γιατί «έχει δώσει τα χέρια»! Ευτυχώς, οι αγρότες πέτυχαν μια μεγάλη νίκη απέναντι στη μη εκλεγμένη δικτατορίσκο της ΕΕ και η ψήφιση μπήκε στον «πάγο» τουλάχιστον μέχρι τον Ιανουάριο.
Τι περιλαμβάνει η συμφωνία «Mercosur» – Γιατί είναι καταστροφική
Πράγματι, αν περάσει αυτή η συμφωνία, θα είναι σταθμός για το παγκόσμιο εμπόριο, φιλοδοξώντας να είναι αντίβαρο απέναντι στην δασμολογική πολιτική που ακολουθούν οι ΗΠΑ. Οι χώρες που θα συμμετέχουν στη συμφωνία αποτελούν συνολικά το 30% του παγκόσμιου ΑΕΠ. Αθροιστικά οι χώρες της ΕΕ και της Mercosur έχουν πληθυσμό γύρω στα 800 εκατ., δηλαδή περίπου το 10% του παγκόσμιου πληθυσμού. Οι διμερείς τους εμπορικές σχέσεις φτάνουν στα 110 δισ. ευρώ, αποτελεί περίπου το 17% του ευρωπαϊκού εμπορίου, ενώ η ΕΕ είναι ο 2ος μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος των χωρών της Mercosur, μετά την Κίνα. Τα πιο βασικά σημεία της συμφωνίας περιελάμβαναν:
- Τη σταδιακή κατάργηση των δασμών για το 91% των προϊόντων που εμπορεύονταν ΕΕ και Mercosur σε βάθος 15ετίας.
- Η ΕΕ θα εξήγαγε χωρίς δασμούς σε τυριά, οινοπνευματώδη ποτά και, κυρίως, βιομηχανικά προϊόντα (αυτοκίνητα, μηχανές κ.ά.). Ιδιαίτερα στα αυτοκίνητα, θα καταργούνταν οι δασμοί 35% που είχαν επιβάλει οι χώρες της Νότιας Αμερικής.
- Διευκολύνσεις στις ευρωπαϊκές βιομηχανίες για την επέκταση των κεφαλαίων τους στις χώρες της Mercosur.
- Το αντάλλαγμα που θα έπαιρναν οι ευρωπαίοι ιμπεριαλιστές ήταν με το αζημίωτο: θα εισαγάγονταν στην ΕΕ με σχεδόν μηδενικούς δασμούς κτηνοτροφικά και αγροτικά προϊόντα (βόειο κρέας, πουλερικά, ζάχαρη, σόγια, καλαμπόκι, φρούτα, καφές, κακάο κ.ά.). Παράλληλα, η Mercosur δεσμεύονταν να αυξήσει 5-10% τις εξαγωγές αυτών των προϊόντων προς την ΕΕ.
Με αυτά τα δεδομένα, η πλειονότητα των ευρωπαίων αγροτών και κτηνοτρόφων θα φτωχοποιούνταν ραγδαία. Δεν θα μπορούσαν να συναγωνιστούν την πλημμυρίδα των φθηνότερων προϊόντων που θα κατέκλυζαν τις αγορές της ΕΕ. Το κόστος παραγωγής είναι πολύ χαμηλότερο στις λατινοαμερικάνικες χώρες, καθώς: α) τα μεροκάματα είναι πολύ χαμηλότερα, β) πολλές ορμόνες και φυτοφάρμακα που χρησιμοποιούνται για την επιτάχυνση της παραγωγής είναι απαγορευμένα στην ΕΕ για υγειονομικούς και περιβαλλοντικούς λόγους. Μπροστά σε αυτόν τον άνισο ανταγωνισμό, οι «εγγυήσεις» που προβλέπονταν να λάβουν οι αγρότες είναι μόνο η «επανεξέταση» της συμφωνίας, σε περίπτωση που τα εισαγόμενα έχουν χαμηλότερη τιμή κατά 5-10% σε σύγκριση με τα εγχώρια ή η δημιουργία ενός ταμείου «προστασίας» των αγροτών της τάξεως των… 16 δισ. ευρώ!
Παράλληλα, τα μεταλλαγμένα της Mercosur θα δημιουργήσουν σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία των ευρωπαίων καταναλωτών. Η έκθεση Γενικής Διεύθυνσης Υγείας και Ασφάλειας Τροφίμων αναφέρει ότι η Βραζιλία δεν μπορεί να εγγυηθεί ότι τα κρέατα που εξάγονται στην ΕΕ δεν περιέχουν ορμόνες. Η συμφωνία αμφισβητεί σοβαρά το δικαίωμα σε υγιεινό και ποιοτικό φαγητό και, συνεπώς, το βιοτικό επίπεδο των λαών της Ευρώπης.
Το «άλμα προς τα εμπρός» της ΕΕ ή αλλιώς, οι τελευταίοι σπασμοί «παγκοσμιοποίησης»
Η ΕΕ βρίσκεται στην πιο ιστορική καμπή της ιστορίας της. Οι μεγάλες οικονομικές-γεωπολιτικές αλλαγές στον πλανήτη, αλλά και οι αποτυχημένες επιλογές των ηγετών της (οικονομική κρίση, Ουκρανικό, άνοδος των BRICS, δασμοί του Τραμπ κ.ά.), την έχουν φέρει σε ιστορική πίεση και υποβάθμιση. Σαν ύστατη προσπάθεια αντιστροφής της κατάστασης, οι ευρωπαίοι ιμπεριαλιστές στρέφονται στην αναβίωση των πολιτικών της «ολοκλήρωσης», δηλαδή των συμφωνιών ελεύθερου εμπορίου και της ενοποίησης. Μέσω της εισαγωγής φθηνών τροφίμων, θέλουν να συγκρατήσουν ή και να μειώσουν τους πραγματικούς μισθούς και να τσακίσουν το βιοτικό επίπεδο και τις κατακτήσεις των εργαζομένων της Ευρώπης. Έτσι, οι πλέον ξεπερασμένες ευρωπαϊκές (κυρίως οι γερμανικές) επιχειρήσεις θα γίνονταν πιο «ανταγωνιστικές» και θα «γλυκοκοίταζαν» την εξαγορά κάποιων «φιλέτων» που τίθενται προς πώληση από την Mercosur (ο ακροδεξιός Μιλέι στην Αργεντινή προχωράει σε σωρεία ιδιωτικοποιήσεων). Επίσης, δεν είναι καθόλου τυχαίο που η αναθέρμανση της «Mercosur» γίνεται σε μια περίοδο όπου τα χρήματα των αγροτικών επιδοτήσεων από τον προϋπολογισμό της ΕΕ (που αποτελούσαν την πιο σημαντική δαπάνη) θα περικοπούν δραματικά για να στραφούν πόροι προς το γιγάντιο πρόγραμμα εξοπλισμών του «Re-armEurope».
Ωστόσο, ευτυχώς για τους λαούς της Ευρώπης, τέτοιες συμφωνίες είναι από άλλη εποχή της ΕΕ. Όσο καιρό εκκρεμούσε η συμφωνία «Mercosur», η ΕΕ απέτυχε να «ολοκληρωθεί» οικονομικά, πολιτικά και στρατιωτικά και έχει μείνει ανυπεράσπιστη μπροστά στους ανταγωνισμούς ΗΠΑ-Κίνας-Ρωσίας. Προσκολλάται στο παρελθόν όταν ο κόσμος της «παγκοσμιοποίησης» όπως τον ξέραμε έχει τελειώσει και στέκεται στο «κενό» όσο ενισχύεται ο κατακερματισμός της αγοράς και ο προστατευτισμός.
Η «Mercosur» περισσότερο όξυνε, παρά άμβλυνε το πολιτικό αδιέξοδο στην ΕΕ, επεκτείνοντας την παράλυση στην οποία βρίσκεται. Κάθε ευρωπαϊκή μπουρζουαζία ψάχνει να σωθεί μόνη της: μετά τις αγροτικές κινητοποιήσεις Γαλλία, Πολωνία, Ουγγαρία και Ιταλία άσκησαν βέτο στη συμφωνία γιατί δεν περιείχε τις κατάλληλες «εγγυήσεις». Η Γερμανία επιμένει να περάσει η συμφωνία, καθώς αυτή είναι υπέρμετρα ευνοϊκή για τα συμφέροντα των γερμανικών αυτοκινητοβιομηχανιών. Θλιβερή είναι η στάση της ελληνικής κυβέρνησης, που εν μέσω αγροτικών μπλόκων επέλεξε και πάλι να έχει ρόλο «κομπάρσου» σε μια τόσο κρίσιμη συμφωνία, μια ακόμα απόδειξη του πόσο εχθρική είναι απέναντι στον εγχώριο πρωτογενή τομέα.
Η μάχη των αγροτών έξω από το κτήριο της Κομισιόν στις Βρυξέλλες πέτυχε μια πρώτη μεγάλη νίκη και «ανατίναξε» τις ξεφτισμένες πολιτικές δυνάμεις. Πρέπει να αποτελέσει παράδειγμα για τις επόμενες μάχες που θα κληθούν να δώσουν οι λαοί της ΕΕ για τον πόλεμο και τους εξοπλισμούς, την περικοπή των κοινωνικών δαπανών, την αντιδημοκρατική αναδίπλωση. Με αγώνες, συγκρούσεις, αποκλεισμούς δρόμων κ.ά. να παραλύσουμε μέχρις εσχάτων το αντιδραστικό στρατηγείο της ΕΕ για μια Ευρώπη των Εργαζομένων.
