Ελληνική οικονομία: Θαύμα ή πορεία προς νέα χρεoκοπία;

Αναδημοσίευση Εργατικής Πάλης Μαΐου 

Στα 7 χρόνια της, η κυβέρνηση Μητσοτάκη παρουσιάζει την οικονομία διαρκώς ως success story, σε ολική επαναφορά μετά το τέλος των Μνημονίων. Υπουργοί και βουλευτές παρελαύνουν στα MMEξαπάτησης μιλώντας για «οικονομικό θαύμα», «ανάπτυξη» και «νέο παραγωγικό μοντέλο», αύξηση των επενδύσεων, μετατροπή της Ελλάδας σε κόμβο… Κοροϊδεύουν τους ολοένα και φτωχότερους εργαζομένους με υποσχέσεις για «αύξηση μισθών», «ελεγχόμενο πληθωρισμό», «δημοσιονομική σταθερότητα». Στην πραγματικότητα, η οικονομία κινείται στην ακριβώς αντίθετη κατεύθυνση. Μάλιστα μπροστά στη σκληρή περίοδο του πολέμου, στην επερχόμενη σφοδρότερη οικονομική κρίση, βρισκόμαστε στην άκρη του γκρεμού, ενόψει μιας νέας «καταιγίδας».

Η αύξηση του ΑΕΠ είναι αναιμική (θα πέσει κάτω από 1,5% τα επόμενα χρόνια), μετά από την κατάρρευση της κρίσης και χρεοκοπίας του 2010, που ακόμα δεν έχει ξεπεραστεί. Αυτή η «ανάπτυξη» δεν ήρθε από την παραγωγή: οι σημαντικές βιομηχανίες έχουν απομείνει να μετριούνται στα δάχτυλα, περιοριζόμενες σε παραδοσιακούς κλάδους (τρόφιμα-ποτά κ.λπ.), υστερώντας σε μηχανολογικό και τεχνολογικό εξοπλισμό. Αντίστοιχη πορεία ακολουθεί η οικοδομή (άδειες 2,5 φορές λιγότερες από την πρώτη περίοδο των Μνημονίων) και η αγροτική παραγωγή (πλέον μόνο 3,5% του ΑΕΠ, θα μειωθεί κι άλλο π.χ. με την εφαρμογή της Mercosur).

Οι επενδύσεις αποτελούν μόλις το 16% του ΑΕΠ, αρκετά χαμηλότερα του μέσου όρου της ΕΕ (21%). Κατευθύνονται κυρίως σε εξαγορές και πλιάτσικο-αρπαχτή, στον παρασιτισμό (Λάτσης / Ελληνικό, funds που «επενδύουν» σε ΣΔΙΤ λεηλατώντας τη δημόσια περιουσία κ.ά.). Το «μεγάλο φαγοπότι» του Ταμείου Ανάκαμψης τελειώνει το 2028 (η διαχείριση των περίπου 36 δισ. που έχουν εκταμιευτεί, αποτελεί έναν μεγαλύτερο «ΟΠΕΚΕΠΕ») – πράγμα που σημαίνει πιθανότατα νέα μεγάλη βουτιά στις επενδύσεις, καθώς το μεγάλο κεφάλαιο επιδοτήθηκε πολύ μέσω του Ταμείου για να «επενδύσει».

Χρέος και μια σειρά δεικτών προδιαγράφουν την επερχόμενη χρεοκοπία και θυμίζουν το παγιωμένο καθεστώς Αποικίας Χρέους. Το εμπορικό έλλειμα εκτοξεύτηκε στο 15% του ΑΕΠ το 2024 (ξεκαθαρίζοντας όποια ερωτήματα για τη διεθνή ανταγωνιστικότητα του ελληνικού καπιταλισμού) και το έλλειμα τρεχουσών συναλλαγών είναι στο μεγάλο 6,4%. Το δημόσιο χρέος, παρά τη σάπια κυβερνητική προπαγάνδα, παραμένει στο 154% του ΑΕΠ και δε θα πέσει κάτω από το «επίπεδο χρεοκοπίας» 120% ακόμα και με τις πιο αφελείς προβλέψεις. Ενώ το ιδιωτικό χρέος (επιχειρήσεις, νοικοκυριά, «κρυφά» χρέη κ.λπ.) και μαζί αυτό των ασφαλιστικών ταμείων οδηγούν το συνολικό χρέος της οικονομίας προς περίπου 800-900 δισ. – ένα ποσό αδύνατο να εξυπηρετηθεί σε «κανονικές» συνθήκες εκμετάλλευσης των εργαζομένων. Αυτό δείχνει την ταξική και κοινωνική βαρβαρότητα, που έχει ανάγκη να εξαπολύσει ο ελληνικός καπιταλισμός.

Εργαζόμενοι και φτωχά λαϊκά στρώματα πληρώνουν τα «σπασμένα». Το μερίδιο των μισθών στο ΑΕΠ το 2010 ήταν 54,4%, τώρα είναι μόλις 35%, το μικρότερο στην Ευρώπη (μέσος όρος ΕΕ 45-50%), επίπεδο που παραπέμπει στο μετεμφυλιακό αντικομμουνιστικό καθεστώς. Ο πληθωρισμός σε σχέση με την Ευρώπη ανεβαίνει πιο γρήγορα και φτάνει πιο ψηλά, ενώ πέφτει αργά (πέρα από τις νέες αυξήσεις που φέρνει η επίθεση των ΗΠΑ-Ισραήλ στο Ιράν), αφήνοντας ένα μόνιμο «νέο υψηλό» στις τιμές. Πάνω από το 30% του πληθυσμού δίνει πάνω από 40% του εισοδήματός του για στέγη. Η δημοσιονομική πολιτική είναι «σταθερή» μόνο στην εξυπηρέτηση των καπιταλιστών και πλουσίων, μέσω των αντιλαϊκών φόρων και των μειώσεων κοινωνικών δαπανών. Ο «πολυετής δημοσιονομικός προγραμματισμός» προβλέπει: -9% στην παιδεία, -4,7% στην υγεία, -11,4% αγροτική ανάπτυξη, -12,1% μεταφορές και υποδομές, -41% πολιτισμός… όχι απλά μια σταδιακή χειροτέρευση, αλλά ένα Νέο Μνημόνιο: μια κατάρρευση του βιοτικού επιπέδου, μια άμεση απειλή αναπαραγωγής της εργατικής τάξης, του μορφωτικού και τεχνικού επιπέδου της, των δικαιωμάτων και κατακτήσεών της.

Επί της ουσίας, αυτό που μερικοί κυβερνητικοί είχαν πλασάρει ως «νέο παραγωγικό μοντέλο» (πριν ξεχειλίσει ο οχετός της συγκάλυψης, της αναποτελεσματικότητας και των σκανδάλων), σε καμία περίπτωση δεν είναι ένα σχέδιο ή μια στροφή στην παραγωγή της ελληνικής αστικής τάξης, μια «αναβάθμιση» του ελληνικού καπιταλισμού – αλλά το ακριβώς αντίθετο. Είναι η σύνθεση όλων των προηγουμένων αδυναμιών και αδιεξόδων, ο εντεινόμενος παρασιτισμός, η αποσάθρωση και το ξεχαρβάλωμα της οικονομίας, που τρώει τις σάρκες της (δηλ. αναπαράγεται όλο και πιο αδύναμα μέσω της μείωσης μισθών και παραγωγικών επενδύσεων κ.ά.). Είναι η «μονοκαλλιέργεια» σε τουρισμό, εστίαση, ακίνητα κ.λπ. –δηλαδή στους τομείς πιο χαμηλής ή μηδαμινής παραγωγικότητας–, καθώς και στο ξεπούλημα των ιδιωτικοποιήσεων. Είναι η άμεση συμμετοχή στον πόλεμο, τα τεράστια εξοπλιστικά προγράμματα (το 2023 ήμασταν δεύτεροι στην Ευρώπη με 3,2 % του ΑΕΠ), με 7 δισ. ετησίως και προγραμματισμένα συνολικά 25-28 δισ. μέχρι το 2036.

Η δήθεν «ανάπτυξη» και τα υπερπλεονάσματα προήλθαν λοιπόν από τη ληστεία και υπερεκμετάλλευση των εργαζομένων. Aκόμα χειρότερα, σε μια κατεύθυνση που κλειδώνει την υποβάθμισή του σε μια από τις χαμηλότερες θέσεις στον διεθνή καταμερισμό εργασίας.

Μητσοτάκης και «ημέτεροι» πλούσιοι έχουν προσαρμοστεί σε αυτό το μοντέλο κρίσης, χρεοκοπίας και παρακμής. Δεν έχουν κανένα σχέδιο στον ορίζοντα για να λύσουν την κρίση, εκτός από το να «ξεζουμίζουν» το Ταμείο Ανάκαμψης και βέβαια την εργατική τάξη. Αυτή η ελίτ, που ήταν πάντα δεμένη με «χρυσές αλυσίδες» με τον κορβανά των ευρωπαϊκών κονδυλίων και απομυζούσε τα κρατικά ταμεία για «ενέσεις ρευστότητας», τώρα έχει προχωρήσει στο σημείο της ανοιχτής ασυδοσίας και ανομίας, με ολοένα πιο «μαφιόζικα» χαρακτηριστικά. Πλέον οι διάφοροι τραμπούκοι και λούμπεν «Φραπέδες», «Λαζαρίδηδες» και λοιποί, κομμάτια της σημερινής αστικής τάξης πλάι στους μεγαλοκαπιταλιστές πάτρωνές τους και τους ιμπεριαλιστές, πέρα από τον ξεπεσμό στο πολιτικό σκηνικό προχωρούν σε κάτι παραπάνω: Μια βίαιη αναδιανομή του πλούτου, ένα βάθεμα της κοινωνικής κρίσης, το ζοφερό «Τέλος της Μεταπολίτευσης». Αδιαφορούν για την παραγωγική αποδιάρθρωση ή μάλλον στοιχηματίζουν πάνω σ’ αυτή, ρίχνοντας και την τελευταία δεκάρα στον παρασιτισμό, βυθίζοντας εργαζόμενους και φτωχά λαϊκά στρώματα σε έναν Μεσαίωνα. Αυτό είναι το στρατόπεδο απέναντι στους εργαζομένους στον ταξικό πόλεμο, που έχει εξαπολύσει ο Μητσοτάκης.