Συρία: Το τέλος της Ροζάβα

Αναδημοσίευση Εργατικής Πάλης Φεβρουαρίου

Οι Κούρδοι, θυσία στον βωμό των αμερικανικών και τουρκικών επιδιώξεων

Μια ακόμα επιχείρηση υποδούλωσης – εθνοκάθαρσης ξεκίνησε τον Ιανουάριο στα συριακά εδάφη, αυτή τη φορά με την υπογραφή του Ερντογάν, τη συναίνεση του Τραμπ και την αποδοχή ΕΕ και αραβικών καθεστώτων. Μετά τους Αλαουίτες (που σφαγιάστηκαν ή εκδιώχθηκαν, μαζί με πλήθος Χριστιανών, σχεδόν μόλις η ακραία σουνιτική, τζιχαντιστική οργάνωση Χαγιάτ αλ Σαμ πήρε την εξουσία) και τους Δρούζους (το περασμένο καλοκαίρι), ήρθε η σειρά των Κούρδων. Άλλωστε, πίσω από τις διακηρύξεις περί ενότητας, ο στόχος της ισλαμο-φασιστικής κυβέρνησης που εδώ και ένα χρόνο βρίσκεται στην εξουσία με τις ευλογίες Δύσης και Ανατολής, παραμένει ο πλήρης έλεγχος της συριακής επικράτειας και η εξάλειψη κάθε μειονότητας. 

Σε διάστημα μικρότερο των 3 εβδομάδων οι Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις (SDF) έχασαν το μεγαλύτερο μέρος των εδαφών που έλεγχαν (το 1/3 της Συρίας) και περιορίστηκαν σε δυο μικρούς θύλακες γης με κουρδικό πληθυσμό, στο βορειοανατολικό τμήμα της χώρας (Χασάκα και Καμίσλι ανατολικά, Κομπάνι 200 χιλιόμετρα δυτικότερα). Άγνωστος παραμένει ο αριθμός των νεκρών μαχητών και αμάχων, ενώ ο αριθμός των εκτοπισμένων ξεπερνά τους 140.000. Αυτός ο κουρδο-αραβικός στρατός που, υπό την ηγεσία των κουρδικών πολιτοφυλακών (YPG), στήριξε τη δημιουργία της Δημοκρατικής Αυτόνομης Διοίκησης της Βόρειας και Ανατολικής Συρίας (Ροζάβα) και κατατρόπωσε τον ISIS (2012-2019), νικήθηκε. Δεν νικήθηκε, ωστόσο, από τους τζιχαντιστές του νέου σύρου προέδρου Αλ Τζολάνι – κατά κόσμον Αχμέντ αλ Σάρα – αλλά από τους αμερικάνους πρώην συμμάχους του, που δεν τον θεωρούν πλέον χρήσιμο, και από το τουρκικό καθεστώς που, σε αναβαθμισμένο γεωπολιτικό ρόλο, ελέγχει και χρησιμοποιεί το νέο συριακό καθεστώς κατά τα συμφέροντά του, που περιλαμβάνουν τον οριστικό ενταφιασμό των κουρδικών φιλοδοξιών για τη δημιουργία ενός ενιαίου Κουρδιστάν στις κουρδικές περιοχές της Τουρκίας, της Συρίας, του Ιράκ και του Ιράν.

Ο αμερικανός «φίλος»

Ο αμερικάνικος ιμπεριαλισμός χρησιμοποίησε, εξόπλισε και στήριξε στρατιωτικά τους Κούρδους της Συρίας, επί μία δεκαετία, προκειμένου να αντιμετωπίσουν το καθεστώς του Άσαντ και την επέλαση των τζιχαντιστών (είχαν φτάσει να ελέγχουν το 30% της Συρίας και το 40% του Ιράκ με τη βοήθεια-ενίσχυση της Τουρκίας). Ανέλαβαν τη φύλαξη των συνοριακών περασμάτων και των χιλιάδων φυλακισμένων μαχητών του ISIS, καθώς και τη διαχείριση του 80% των ενεργειακών κοιτασμάτων της Συρίας (στην ελεγχόμενη από τους Κούρδους περιοχή Ντέιρ ες Ζορ), υδροηλεκτρικών φραγμάτων, ταμιευτήρων νερού, σημαντικών υποδομών και μεγάλων εκτάσεων καλλιέργειας σιτηρών. Τώρα, όπως κυνικά δήλωσε ο απεσταλμένος του Τραμπ για τη Συρία και πρέσβης των ΗΠΑ στην Τουρκία, Τομ Μπάρακ: Δεν είναι πια οι SDF, αλλά η Δαμασκός, ο κύριος εταίρος των ΗΠΑ στη μάχη κατά του ISIS.

Ήδη από το Μάρτιο του 2025, το νεοσύστατο καθεστώς του αλ Τζολάνι είχε επιχειρήσει να επιβληθεί στη Ροζάβα με μια συμφωνία εκεχειρίας – ενσωμάτωσης της ημιαυτόνομης περιοχής και των SDF, παρόμοια με την τωρινή. Και τότε το επιτελείο του Τραμπ είχε πρωτοστατήσει στη σύνταξή της και είχε πιέσει και επιτύχει την αποδοχή της από τους Κούρδους. Οι συσχετισμοί, όμως, τότε επέτρεψαν να μείνει στα χαρτιά.

Ένα χρόνο μετά, το καθεστώς του αλ Τζολάνι έχει παγιώσει την εξουσία του στο μεγαλύτερο μέρος της Συρίας. Επιπλέον, στις νέες γεωπολιτικές ισορροπίες που έχουν διαμορφωθεί στην περιοχή, οι σχέσεις του Ερντογάν με τον Τραμπ έχουν εξομαλυνθεί, ενώ ο Άξονας της Αντίστασης (Ιράν, Χαμάς, Χεζμπολάχ) έχει υποστεί σημαντικές ήττες, δίνοντας χώρο στην αναπτέρωση των αμερικανικών βλέψεων για επικράτηση στην περιοχή απέναντι στην Κίνα, μέσω των ελεγχόμενων αραβικών καθεστώτων και της αδρανοποίησης της Ρωσίας. Αν και η κατάσταση είναι εξαιρετικά εύθραυστη εξαιτίας της βαθιάς και μη αναστρέψιμης κρίσης των δυτικών ιμπεριαλισμών και, ακόμη περισσότερο, εξαιτίας της ανερμάτιστης, επιθετικής πολιτικής του Τραμπ, το σίγουρο είναι ότι ήρθε η σειρά των Κούρδων της Συρίας, μετά τους Παλαιστίνιους, να πληρώσουν το αιματηρό τίμημα των ιμπεριαλιστικών παιχνιδιών.

Η συνθηκολόγηση

Στις διαπραγματεύσεις που πραγματοποιήθηκαν υπό τη «σκέπη» των αμερικανών διαμεσολαβητών, ο διοικητής των SDF Μαζλούμ Αμπντί αναγκάστηκε να υπογράψει μια ταπεινωτική συμφωνία συνθηκολόγησης, που φαίνεται πως έχει πάρει πια την τελική της μορφή, παρά τα πολλά θολά σημεία που περιλαμβάνει και τις διαρκείς παραβιάσεις των εκεχειριών από τις στρατιωτικές δυνάμεις του συριακού καθεστώτος. Άλλωστε, οι δυνάμεις ασφαλείας της Δαμασκού έχουν ήδη εισέλθει στις κουρδικές περιοχές. Βάση της συμφωνίας, οι SDF οφείλουν να αποσυρθούν από παντού, να αυτοδιαλυθούν και να ενταχθούν ως «μεμονωμένα άτομα» – όχι σε μεραρχίες, όπως προέβλεπε η προηγούμενη συμφωνία – στις συριακές δυνάμεις των υπουργείων Άμυνας και Εσωτερικών. Οι κουρδικές δυνάμεις θα παραμείνουν συγκροτημένες μόνο σε τρεις ταξιαρχίες στις περιοχές των Κούρδων και σε ακόμα μία στο Κομπάνι (ενταγμένη όμως στις κυβερνητικές δυνάμεις). Οι τοπικοί θεσμοί της αυτόνομης κουρδικής κυβέρνησης και οι υπάλληλοί τους θα ενσωματωθούν, κι αυτοί, στους κρατικούς θεσμούς, ενώ οφείλουν να παραδώσουν οτιδήποτε είχαν στη δικαιοδοσία τους, ακόμα και τον έλεγχο των φυλακών με τζιχαντιστές μαχητές του ισλαμικού κράτους, που πλέον θα τις αναλάβουν οι τζιχαντιστές του αλ Τζολάνι (!). 

Οι φήμες για παραχώρηση αξιωμάτων και διορισμούς ηγετικών στελεχών των Κούρδων σε υπουργεία δεν φαίνεται να έχουν υπόσταση. Επίσης, παρά τις υποσχέσεις του αλ Τζολάνι (εξέδωσε σχετικό διάταγμα) και του Μπάρακ για συνταγματική κατοχύρωση των πολιτικών δικαιωμάτων της κουρδικής μειονότητας, της γλώσσας και του πολιτισμού της, η συμφωνία δεν περιλαμβάνει καμιά τέτοια δέσμευση, όπως δεν περιλαμβάνει και καμία πρόβλεψη για την τύχη των υπόλοιπων πληθυσμών της Ροζάβα. 

Μπροστά στα νέα δεινά των Κούρδων και τη διάλυση της Ροζάβα και όσων αντιπροσώπευε (συνδιαχείριση και αυτοοργάνωση όλων των ντόπιων πληθυσμών – Αράβων, Κούρδων, Αλεβιτών, Δρούζων, κ.λπ. –, ισότητα των φύλων, σεβασμό όλων των θρησκειών και γλωσσών, ισοτιμία και άμεση δημοκρατία) δεν μπορεί να μην αναρωτηθεί κανείς για την επιλογή (ή την ανάγκη) του συριακού κουρδικού κινήματος να προσδεθεί στο αμερικανικό άρμα για να εξασφαλίσει την επιβίωσή του μέχρι σήμερα. Δεν μπορεί, επίσης, να μην επισημάνει για ακόμα μια φορά και με τον πιο σκληρό τρόπο, ποια είναι η τύχη των λαών που οι κυβερνώντες τους (όπως στη χώρα μας) κάνουν αυτή την επιλογή. Από την άλλη, ο κουρδικός λαός έχει αποδείξει ότι δεν το βάζει εύκολα κάτω. Οι συριακές κουρδικές πολιτοφυλακές διαθέτουν ένα ευρύ δίκτυο υπόγειων στοών και στρατιωτικών υποδομών και 100.000 μαχητές εκπαιδευμένους στον ανταρτοπόλεμο, έτοιμους για αντίσταση την επόμενη μέρα.