Η Άποψή μας | Ο Μητσοτάκης και η συνταγματική αναθεώρηση
Προδημοσίευση από την Εργατική Πάλη Φεβρουαρίου 2026
Ξαφνικά ο Μητσοτάκης «θυμήθηκε» ότι το Σύνταγμα θέλει αλλαγές και προχώρησε στις 2/2/26 μέσω διαγγέλματος στην έναρξη της διαδικασίας για την αναθεώρησή του. Προφανώς, με αυτή τη κίνησή του θέλει να αλλάξει την πολιτική ατζέντα από τα πραγματικά προβλήματα διαβίωσης που αντιμετωπίζουν οι εργαζόμενοι, τα φτωχά λαϊκά στρώματα και οι νέοι (ακρίβεια, μισθοί πείνας, ανεργία κ.ά.), όπως και από τη σωρεία σκανδάλων της διακυβέρνησής του (Βιολάντα, Τέμπη, ΟΠΕΚΕΠΕ, υποκλοπές, εγκλήματα όπως η Πύλος και τώρα η Χίος). Ωστόσο, η αναθεώρηση που προτείνει ο Μητσοτάκης είναι εξαιρετικά επικίνδυνη, γιατί έρχεται σε πλήρη ρήξη με ό,τι θετικό έχει απομείνει στο Σύνταγμα του 1975, και επιπλέον επιχειρεί να επιβάλλει τον άκρατο νεοφιλελευθερισμό ικανοποιώντας τις επιδιώξεις, και συνταγματικά, του μεγάλου κεφαλαίου και των ελίτ που κυβερνούν και να ενισχύσει ακόμη περισσότερο τον κοινωνικό εκφασισμό του εκλογικού του ακροατηρίου. Γι’ αυτό άλλωστε ο Μητσοτάκης και οι γνωστοί προπαγανδιστές του, συνόδευσαν την υπεραντιδραστική μεταρρύθμισή τους με τα γνωστά νεοφιλελεύθερα «επιχειρήματά» τους: «Οποίος αρνείται τις μεταρρυθμίσεις είναι οπισθοδρομικός και δεν επιθυμεί την πρόοδο», «Τεμπέληδες δημόσιοι υπάλληλοι», «μπαχαλάκηδες φοιτητές», κ.ά.
Τα 5 άρθρα που πρότεινε για αναθεώρηση
Στην ανακοίνωσή του ο Μητσοτάκης μίλησε για 5 άρθρα του Συντάγματος που προτείνει για αναθεώρηση. Όμως, ακούγεται ότι τελικά σκοπεύει να προτείνει την αλλαγή 70 από τα 120, δηλαδή ότι σκοπεύει να προχωρήσει σ’ ένα πολιτικό πραξικόπημα, σε μια δομική αλλαγή του Συντάγματος σε ένα διεθνές περιβάλλον όπου οι κάθε είδους αντιδραστικές δυνάμεις κερδίζουν έδαφος.
Τα άρθρα που ανακοίνωσε ότι προτίθεται να προτείνει προς αναθεώρηση ο Μητσοτάκης είναι τα εξής:
1) Κατάργηση του άρθρου 16 του Συντάγματος που ορίζει σαφώς το δημόσιο χαρακτήρα της πανεπιστημιακής εκπαίδευσης. Πρόκειται για μια βαθιά αντιμεταρρύθμιση με στόχο την επιστροφή των ευκαιριών εκπαίδευσης στα πανεπιστημιακά ιδρύματα, όπως ήταν παλαιότερα μόνο για τα παιδιά των ανώτερων τάξεων και των «κλειστών προνομίων» που έσπασαν οι νεολαιίστικοι και λαϊκοί αγώνες των προηγούμενων δεκαετιών. Ταυτόχρονα η κατάργηση του άρθρου 16 που προτείνει είναι και μια ομολογία ότι ο νόμος που επιτρέπει την λειτουργία ιδιωτικών πανεπιστημίων είναι αντισυνταγματικός.
2) Κατάργηση της μονιμότητας των δημόσιων υπαλλήλων (άρθρο 103) και η κατοχύρωση συνταγματικά της διαβόητης διαρκούς «αξιολόγησης» των δημόσιων υπηρεσιών και υπαλλήλων, που στοχεύει στη συγκρότηση ενός πραγματικά «βαθιού κράτους», μιας ελεγχόμενης από την κυρίαρχη τάξη ανώτερης και προστατευμένης κρατικής γραφειοκρατίας, σε μεγάλη απόσταση από τη μεγάλη πλειοψηφία των δημοσίων υπαλλήλων που δεν θα έχει δικαιώματα και ελευθερίες και κυρίως δεν θα μπορεί να αντιστέκεται και να υπερασπίζεται τα συμφέροντα των πολιτών. Το γεγονός ότι σήμερα λείπει το 40 έως 50% του προσωπικού σε όλα τα υπουργεία, στον ΕΦΚΑ, στα Νοσοκομεία, στην Εκπαίδευση, παντού δεν τους απασχολεί καθόλου. Αν περάσει αυτή η αλλαγή, θα παύσουν ή θα περιοριστούν οι αποκαλύψεις σκανδάλων όπως στον ΟΠΕΚΕΠ ή οι στοιχειώδεις έλεγχοι της εργοδοτικής απληστίας και εγκληματικότητας όπως έδειξε η υπόθεση της Βιολάντα κ.λπ. Το συνδικαλιστικό κίνημα γενικά, και ιδιαίτερα στο δημόσιο τομέα, είναι μπροστά στη «μητέρα όλων των μαχών», γιατί το διακύβευμα είναι όλες οι κατακτήσεις πάνω από 100 χρόνια αγώνα (καθιερώθηκε από τη αναθεώρηση του 1911), όσο περίπου έχει θεσπιστεί και η εν λόγω μονιμότητα. Να συμπληρώσουμε ακόμη ότι η νομιμότητα, αντίθετα από τα ψέματα της κυβέρνησης και των αργυρώνητων παπαγάλων της, ισχύει σχεδόν σ’ όλες τις χώρες της ΕΕ.
3) Συνταγματική κατοχύρωση της «δημοσιονομικής σταθερότητας», δηλαδή η επιβολή των μνημονίων και των αντεργατικών και αντιλαϊκών νεοφιλελεύθερων πολιτικών των τελευταίων 15 χρόνων σε μόνιμη, σταθερή και απαρέγκλιτη πολιτική του ελληνικού κράτους και των κυβερνήσεων. Μ’ αυτή την αναθεώρηση η ΝΔ, και όχι μόνο, θέλει να επιβάλει «δικλείδες» που θα «εγγυώνται τη μόνιμη δημοσιονομική ισορροπία» (δηλαδή τη διαρκή άγρια λιτότητα), θα επιβάλουν «τη συνετή κυβερνητική δράση», θα ελέγχουν ακόμα και την «ορθότητα των (προεκλογικών) κομματικών υποσχέσεων»! Πρόκειται ίσως για την πιο αντιδραστική «μεταρρύθμιση», αν γίνει, και μια κυνική ομολογία ότι οι μνημονιακές πολιτικές δεν τελείωσαν όπως ισχυρίζονται όλα τα αστικά πολιτικά κόμματα. Εάν αυτά γίνονταν αποδεκτά, το μόνο που θα απέμενε ως ανοιχτό ζήτημα, θα ήταν μια επόμενη «τροποποίηση» που θα όριζε ως συνταγματική αρχή «το τέλος των αγώνων για διεκδικήσεις»!
4) Αναθεώρηση του άρθρου 86 που αφορά την ευθύνη των υπουργών, που όλοι γνωρίζουμε πώς διαχειρίστηκε τις υποθέσεις των υποκλοπών, της Πύλου, των Τεμπών, του ΟΠΕΚΕΠΕ κ.λπ. Ωστόσο, για το συγκεκριμένο άρθρο δεν είναι αναγκαία η αλλαγή του Συντάγματος. Η ποινική ευθύνη των υπουργών μπορεί να μεταρρυθμιστεί και με νόμο, χωρίς να χρειαστεί να αλλάξει το άρθρο 86. Αρκεί να γίνει υποχρεωτική η γνωμοδότηση δικαστικού συμβουλίου μετά την υποβολή πρότασης δίωξης, την οποία είχε θεσπίσει ως δυνητική ο νόμος Καστανίδη το 2011, αλλά που ποτέ δεν εφαρμόστηκε.
5) Αναθεώρηση του άρθρου 24, που προστατεύει το περιβάλλον και δεσμεύει τις κυβερνήσεις. Προφανώς για να παραχωρήσει ανεξέλεγκτα τη γη, τα δάση και τα νησιά στους επιχειρηματίες, όπως ήδη έχει κάνει μέχρι τώρα πολλές φορές καταπατώντας το Σύνταγμα του 1975 και πάρα πολλούς νόμους που προστατεύουν το περιβάλλον.
Να μην τους αφήσουμε
Ο Μητσοτάκης και η άθλια αντεργατική και αντιλαϊκή κυβέρνησή του έχοντας μπει σ’ ένα πλήρες αδιέξοδο, «ανοίγει» τη συζήτηση για την αναθεώρηση του Συντάγματος οργανώνοντας μια ιδεολογική «φυγή προς τα μπρος» με στόχο να αξιοποιήσει πολιτικά την ανυπαρξία αντιπολίτευσης και κυρίως να εξαπατήσει τον ελληνικό λαό, περνώντας, ενδεχόμενα, τον άκρατο νεοφιλελευθερισμό και στο Σύνταγμα. Με την υπάρχουσα διαδικασία – στη Βουλή θα αρχίσει τον ερχόμενο Μάρτιο όπου θα κατατεθούν και οι ολοκληρωμένες προτάσεις της κυβέρνησης – που προβλέπεται για την αναθεώρηση του Συντάγματος, αυτός ο κίνδυνος είναι υπαρκτός. Το πραγματικό πρόβλημα που έχουμε αυτή τη στιγμή είναι βέβαια ένα Σύνταγμα που να εξασφαλίζει τα δικαιώματα των εργαζομένων και της νεολαίας ή, έστω, να περισωθεί ότι έχει απομείνει από το Σύνταγμα του 1975 το οποίο έχει γίνει σουρωτήρι από τις πολλαπλές παραβιάσεις του. Με όλα τα μέσα πρέπει να μην επιτρέψουμε στον Μητσοτάκη να πραγματοποιήσει την σχεδιαζόμενη συνταγματική μεταρρύθμισή του.
