Η Άποψή μας | Όχι στις προτάσεις Μητσοτάκη για το Σύνταγμα

Προδημοσίευση από την Εργατική Πάλη Ιουνίου 2026

Στις 7/5/2026 (είχε ανοίξει η συζήτηση από τον Φεβρουάριο) ο Μητσοτάκης είχε υποβάλει στην Κοινοβουλευτική Ομάδα της Νέας Δημοκρατίας προτάσεις για την αναθεώρηση του Συντάγματος. Στις 2/6/26 τις κατέθεσε στη Βουλή ανοίγοντας επίσημα τις διαδικασίες για αναθεώρηση, οι οποίες θα πραγματοποιηθούν, όσες εγκριθούν στην επόμενη Βουλή (μετά τις εκλογές) η οποία θα είναι και αναθεωρητική. Αυτές οι προτάσεις εκπλήσσουν ακόμη και όσους δεν έχουν καμιά αμφιβολία για τη σήψη, την αθλιότητα και την αντιδραστικότητα της κυβέρνησης. Όσο και αν προσπαθεί να θολώσει τα νερά με ορισμένες «ανούσιες» και «φλύαρες» προτάσεις/αλλαγές» (π.χ., για την τεχνική νοημοσύνη, την γλώσσα, τη σημαία… τη διαγενεακή αλληλεγγύη) και τον ολοφάνερο σκοπό να αποσπάσει την προσοχή των εργατικών και λαϊκών μαζών από τα φλέγοντα ζητήματα (μεροκάματο/μισθός, ακρίβεια, εργασιακές σχέσεις, δημοκρατικά δικαιώματα και ελευθερίες, ακρίβεια, σκάνδαλα, πόλεμος) οι βασικές προθέσεις της κυβέρνησης είναι: α) Να τελειώνει με το Σύνταγμα του 1975, δηλαδή με το θεμελιακό εκείνο κείμενο που σε κάποιο βαθμό έκφραζε/αποτύπωνε την Μεταπολίτευση και τις κατακτήσεις των εργαζομένων και της νεολαίας (πολιτικές, κοινωνικές, οικονομικές κ.ά.) μετά την πτώση της Χούντας. β) Να καθιερώσει και συνταγματικά τον νεοφιλελευθερισμό και τα συμφέροντα του κεφαλαίου. γ) Να επαναφέρει, ουσιαστικά και τυπικά, το Σύνταγμα του 1952, το μετεμφυλιακό κράτος και τον αλήστου μνήμης ελληνοχριστιανικό πολιτισμό. δ) Να φέρει – ανάμεσα σε άλλες αντιδραστικές και άκρως επικίνδυνες τροποποιήσεις για τα δημοκρατικά δικαιώματα – τον έλεγχο των προϋποθέσεων συμμετοχής των κομμάτων στις εκλογές από το Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο. Αυτή η πρόταση σε περίπτωση αρνητικού συσχετισμού των ταξικών δυνάμεων μπορεί να οδηγήσει και σε απαγόρευση λειτουργίας κομμάτων, οργανώσεων, ιδιαίτερα της άκρας και επαναστατικής αριστεράς.

Τα άρθρα που προτείνονται για αναθεώρηση

Τελικά 30 άρθρα πρότεινε για αλλαγή/τροποποίηση του Συντάγματος ο Μητσοτάκης με βαρύγδουπες σχολικής εορτής εκφράσεις («εκσυγχρονίζει τη δημόσια ζωή», «ανοίγει τον δρόμο για μεγάλες μεταρρυθμίσεις που έχει ανάγκη η πατρίδα μας βαδίζοντας στον 21 αιώνα», «στόχος μας είναι το 2030, χρονιά που συμπληρώνονται 200 χρόνια από την επίσημη συγκρότηση του κράτους μας, να συναντηθούμε με το μέλλον, έχοντας πυξίδα έναν σύγχρονο Καταστατικό χάρτη»), παρουσιάζοντας τον εαυτό του ως μεγάλο μεταρρυθμιστή! Από αυτά τα 30 άρθρα που προτείνονται για τροποποίηση, κυρίως τα 6 (τα άρθρα 16, 17, 24,78, 79, 103) είναι τα πιο σημαντικά που δείχνουν και τι θέλει να κάνει ο Μητσοτάκης με την αναθεώρησή του.

Συγκεκριμένα προτείνεται:

1) Η κατάργηση/τροποποίηση του άρθρου 16 του Συντάγματος που ορίζει σαφώς και κατηγορηματικά τον δημόσιο χαρακτήρα της πανεπιστημιακής εκπαίδευσης καθώς επιτρέπει την ίδρυση ιδιωτικών ΑΕΙ. Είναι μια βαθιά αντιδραστική και αντιλαϊκή αντιμεταρρύθμιση με στόχο την επιστροφή της εκπαίδευσης στα πανεπιστημιακά ιδρύματα, όπως ήταν παλαιότερα μόνο για τα παιδιά των ανώτερων τάξεων και των «κλειστών προνομίων» που έσπασαν οι νεολαιίστικοι και λαϊκοί αγώνες των προηγούμενων δεκαετιών. Ταυτόχρονα η κατάργηση/αλλαγή του άρθρου 16 που προτείνεται είναι και μια ομολογία ότι ο νόμος που επιτρέπει την λειτουργία ιδιωτικών πανεπιστημίων είναι αντισυνταγματικός.

2) Η κατάργηση της μονιμότητας των δημόσιων υπαλλήλων (άρθρο 103) και η κατοχύρωση συνταγματικά της διαβόητης διαρκούς «αξιολόγησης» των δημόσιων υπηρεσιών, που στοχεύει στη συγκρότηση ενός πραγματικά «βαθιού κράτους», μιας ελεγχόμενης από την κυρίαρχη τάξη ανώτερης και προστατευμένης κρατικής γραφειοκρατίας, σε μεγάλη απόσταση από τη μεγάλη πλειοψηφία των δημοσίων υπαλλήλων που δεν θα έχει δικαιώματα και ελευθερίες και κυρίως δεν θα μπορεί να αντιστέκεται και να υπερασπίζεται τα συμφέροντα των πολιτών. Το γεγονός ότι σήμερα λείπει το 40 έως 50% του προσωπικού σε όλα τα υπουργεία, στον ΕΦΚΑ, στα Νοσοκομεία, στην Εκπαίδευση, δεν τους απασχολεί καθόλου. Αν περάσει αυτή η αλλαγή, θα παύσουν ή θα περιοριστούν οι αποκαλύψεις σκανδάλων όπως π.χ., στον ΟΠΕΚΕΠΕ ή οι στοιχειώδεις έλεγχοι της εργοδοτικής απληστίας και εγκληματικότητας, όπως έδειξε η υπόθεση της Βιολάντα κ.λπ. Το συνδικαλιστικό κίνημα γενικά και ιδιαίτερα στον δημόσιο τομέα είναι μπροστά στη «μητέρα όλων των μαχών», γιατί το διακύβευμα είναι όλες οι κατακτήσεις πάνω από 100 χρόνων αγώνα (καθιερώθηκε από τη αναθεώρηση του 1911), όσο περίπου έχει θεσπιστεί και η εν λόγω μονιμότητα. Να συμπληρώσουμε ακόμη ότι η νομιμότητα, αντίθετα από τα ψέματα της κυβέρνησης και των αργυρώνητων παπαγάλων της, ισχύει σχεδόν σ’ όλες τις χώρες της ΕΕ.

3) Η συνταγματική κατοχύρωση της «δημοσιονομικής σταθερότητας» (άρθρο 79), δηλαδή η επιβολή των μνημονίων και των αντεργατικών και αντιλαϊκών νεοφιλελεύθερων πολιτικών των τελευταίων 15 χρόνων σε μόνιμη, σταθερή και απαρέγκλιτη πολιτική του ελληνικού κράτους και των κυβερνήσεων. Μ’ αυτή την αναθεώρηση η ΝΔ, και όχι μόνο, θα επιβάλει «δικλείδες» που θα «εγγυώνται τη μόνιμη δημοσιονομική ισορροπία» (δηλαδή τη διαρκή άγρια λιτότητα), θα επιβάλει «τη συνετή κυβερνητική δράση», θα ελέγχει ακόμα και την «ορθότητα των (προεκλογικών) κομματικών υποσχέσεων»! Εάν αυτή η τροποποίηση γίνει, το μόνο που θα απέμενε ως ανοιχτό ζήτημα θα ήταν μια επόμενη «τροποποίηση» που θα όριζε ως συνταγματική αρχή «το τέλος των αγώνων για διεκδικήσεις»!

4) Η αναθεώρηση του άρθρου 86 που αφορά στην ευθύνη των υπουργών, που, καθώς όλοι γνωρίζουμε πώς διαχειρίστηκαν τις υποθέσεις (για να αναφερθούμε μονάχα σε πρόσφατες) των υποκλοπών, της Πύλου, των Τεμπών, του ΟΠΕΚΕΠΕ κ.λπ., μπορούμε να καταλάβουμε ότι αποσκοπεί στην συγκάλυψη.

 5) Η αναθεώρηση του άρθρου 24 που προστατεύει το περιβάλλον και δεσμεύει τις κυβερνήσεις. Προφανώς για να παραχωρήσει ανεξέλεγκτα τη γη, τα δάση και τα νησιά στους επιχειρηματίες, όπως ήδη έχει κάνει μέχρι τώρα πολλές φορές καταπατώντας το Σύνταγμα του 1975 και πάρα πολλούς νόμους που προστατεύουν το περιβάλλον.

6) Η Προστασία (άρθρο 17) όχι μόνο της ιδιοκτησίας, αλλά γενικά της περιουσίας (μετοχές, ομόλογα, πνευματική και βιομηχανική ιδιοκτησία, εμπορικό σήμα). Αποζημίωση για περιορισμό χρήσης χωρίς απαλλοτρίωση. Δυνατότητα μεταφοράς συντελεστή δόμησης (δυναμική πολεοδομία). Αξιοποίηση εγκαταλειμμένων κτιρίων, υποτίθεται για κοινωνικούς σκοπούς.

Να μην περάσει

Ο Μητσοτάκης και η άθλια αντεργατική και αντιλαϊκή κυβέρνησή του έχοντας μπει σ’ ένα πλήρες αδιέξοδο, «ανοίγει» τη συζήτηση για την αναθεώρηση του Συντάγματος, οργανώνοντας μια ιδεολογική «φυγή προς τα μπρος» με στόχο να αξιοποιήσει πολιτικά την ανυπαρξία αντιπολίτευσης και κυρίως να εξαπατήσει τον ελληνικό λαό. Με την υπάρχουσα διαδικασία που προβλέπεται για την αναθεώρηση του Συντάγματος, αυτός ο κίνδυνος είναι υπαρκτός. Αυτό που χρειαζόμαστε πραγματικά σήμερα είναι ένα Σύνταγμα που να εξασφαλίζει τα δικαιώματα των εργαζομένων και της νεολαίας ή, έστω, που να περισώνει ό,τι έχει απομείνει από το Σύνταγμα του 1975, το οποίο έχει γίνει σουρωτήρι από τις πολλαπλές παραβιάσεις του. Και προφανώς όχι ένα Σύνταγμα σαν και αυτό που προσπαθεί να περάσει ο Μητσοτάκης. Πρέπει να αποτρέψουμε το συνταγματικό πραξικόπημά του και την άθλια κυβέρνησή του.