Η απειλή του Πολέμου

Αναδημοσίευση Εργατικής Πάλης Δεκεμβρίου

O πολεμοκάπηλος γερμανός υπουργός Άμυνας, Μπόρις Πιστόριους δήλωσε πρόσφατα ότι η Ευρώπη ίσως έζησε το «τελευταίο ειρηνικό καλοκαίρι» της. Ταυτόχρονα, έφερε πιο κοντά τον ορίζοντα μιας στρατιωτικής σύγκρουσης με τη Ρωσία, ισχυριζόμενος ότι το 2029 αυτή θα επιτεθεί στο ΝΑΤΟ. Ο ομόλογός του, ο δικός μας Δένδιας δήλωσε ότι για την υπεράσπιση όσων «απολαμβάνουν» οι Ευρωπαίοι, είναι απαραίτητη μια κουλτούρα αυτοθυσίας. Γιατί, δυστυχώς, δεν αντέχουμε να βλέπουμε να επιστρέφουν φέρετρα στρατιωτών με σημαίες, ούτε καν με την ευρωπαϊκή σημαία – ενώ οι ΗΠΑ έχουν εθιστεί σ’ αυτό από δεκαετίες…

Με αυτόν τον τρόπο οι ιμπεριαλιστές και οι αστικές τάξεις της Ευρώπης καλλιεργούν ένα κλίμα μιλιταριστικό, προχωράνε τις πολεμικές προετοιμασίες σε μια πορεία ολέθρια για τους λαούς. Το πρόσφατο διάστημα, η ένταση στις χώρες της Βαλτικής και της Ανατολικής Ευρώπης ανεβαίνει διαρκώς. Οι ευρωπαίοι ιμπεριαλιστές ψάχνουν κάθε αφορμή, υπαρκτή ή κατασκευασμένη, για να δοκιμάσουν τα όρια της Ρωσίας. Μια αφορμή είναι οι πτήσεις μη επανδρωμένων αεροσκαφών (drones) πάνω από τις βαλτικές χώρες και την Πολωνία. Μια άλλη, πιο σοβαρή περίπτωση είναι οι συστηματικές επιθέσεις του Κιέβου στον λεγόμενο «σκιώδη» ρωσικό στόλο. Πρόκειται για ρωσικά τάνκερ υπό ξένη σημαία, που μεταφέρουν πετρέλαιο παρακάμπτοντας τις κυρώσεις της ΕΕ, της Βρετανίας και των ΗΠΑ, συνήθως ανταλλάσσοντας φορτία εν πλω και «σβήνοντας» την προέλευση του φορτίου μέσω στάσεων σε λιμάνια όλου του κόσμου. Ταυτόχρονα, βαθαίνει η στροφή των ευρωπαίων ιμπεριαλιστών στην «πολεμική οικονομία». Η Γερμανία βρίσκεται σε φρενήρη αύξηση των στρατιωτικών δαπανών και επανεξοπλισμό, ενώ προσπαθεί να ξεμπερδέψει το γρηγορότερο με θεσμικές ρυθμίσεις παλιότερων περιόδων, ώστε να εισάγει ξανά την υποχρεωτική θητεία.

Στο μεγάλο μέτωπο του Ειρηνικού και της Ασίας, η Ιαπωνία –που ελπίζει ότι μπορεί να διασωθεί από την τεράστια κρίση και υποβάθμισή της αν ανέβει στο άρμα του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού ενάντια στην Κίνα– άρχισε να κλιμακώνει τις προκλήσεις, λειτουργώντας ως «λαγός» των ΗΠΑ. Η πρωθυπουργός Τακαΐτσι «προειδοποίησε» ότι η Ιαπωνία θα εμπλακεί σε περίπτωση επέμβασης της Κίνας στην Ταϊβάν. Παράλληλα, αναδύεται η εφιαλτική προοπτική των πυρηνικών: οι λεγόμενες «μη πυρηνικές αρχές» της Ιαπωνίας, που διαμορφώθηκαν μετά την ήττα της στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο (όπου έζησε το έγκλημα σε Χιροσίμα και Ναγκασάκι) και προβλέπουν τη μη κατοχή, παραγωγή και διέλευση πυρηνικών όπλων στην επικράτειά της, γίνεται προσπάθεια να αναθεωρηθούν. Η Τακαΐτσι έχει γράψει βιβλίο, όπου υποστηρίζει ειδικά την εισαγωγή πυρηνικών όπλων στην Ιαπωνία.

Στην ίδια κατεύθυνση είχε αναθεωρηθεί το Σύνταγμα της χώρας το 2014, αίροντας περιορισμούς στη δράση του στρατού εκτός συνόρων, στην εξαγωγή στρατιωτικού υλικού και τεχνολογίας κ.ά. Πρόσφατα η Ιαπωνία έχει επιβεβαιώσει ότι προχωράει στην ανάπτυξη πυραύλων στη στρατιωτική βάση Γιοναγκούνι, νησί περίπου 110 χλμ. από την Ταϊβάν.

Στην ίδια κατεύθυνση προετοιμάζεται μια άλλη ισχυρή χώρα της περιοχής, η Νότια Κορέα, έτερος βασικός σύμμαχος των ΗΠΑ (παρά τις τριβές) ενάντια στην Κίνα. Η κορεατική χερσόνησος σκιάζεται από τη διαίρεση σε βορρά και νότο, που διαρκεί από το 1953, μετά από τον πόλεμο που προκάλεσε η ιμπεριαλιστική επέμβαση των ΗΠΑ μέσω του ΟΗΕ. Η Βόρεια Κορέα αποτελεί έναν σημαντικό σύμμαχο για τη Ρωσία και την Κίνα – με αποτέλεσμα ένα ακόμα σημείο όπου η ένταση ανεβαίνει διαρκώς. ΗΠΑ και Ν. Κορέα υπέγραψαν πρόσφατα συμφωνία για τη ναυπήγηση πυρηνοκίνητων υποβρυχίων (η νοτιοκορεάτικη ναυπηγική βιομηχανία είναι θηριώδης), με βάση την οποία η τελευταία επεκτείνει την αρμοδιότητά της να εμπλουτίζει ουράνιο (πράγμα απαραίτητο στα πυρηνικά όπλα).

Στην Κεντρική και Λατινική Αμερική, εκτός από τη Βενεζουέλα (βλ. σχετικό άρθρο), ο Τραμπ έχει εξαπολύσει απειλές για στρατιωτική επέμβαση ενάντια σε Μεξικό και Κολομβία. Το πρόσχημα είναι το ίδιο, η καταπολέμηση των καρτέλ των ναρκωτικών – όπως και ο στόχος, η επανάκαμψη της κυριαρχίας του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού σε μια περιοχή που από παλιά θεωρούσε «αυλή» του.

Στην Αφρική, με πρόσχημα την προστασία των χριστιανών από τους φανατικούς ισλαμιστές, ο Τραμπ πρόσφατα απείλησε με στρατιωτική επέμβαση τη Νιγηρία. Αυτή η κίνηση δεν είναι περίεργη. Η Νιγηρία έχει μεγάλους φυσικούς πόρους και μια σημαντική οικονομική ανάπτυξη, μάλιστα σε συνεργασία με την Κίνα. Ενώ πρόσφατα οι δυτικοί ιμπεριαλιστές (κυρίως η Γαλλία) είχαν υποστεί βαριά ήττα στη ζώνη του Σαχέλ, όπου μια σειρά από χώρες έχουν αρχίσει να γίνονται χώρος οικονομικής, πολιτικής και στρατιωτικής διείσδυσης της Κίνας και της Ρωσίας.

Τα σχέδια των αμερικάνων ιμπεριαλιστών αντιμετωπίζουν μεγάλα εμπόδια και δυσκολίες. Οι αντίπαλοί τους, κυρίως η Ρωσία και η Κίνα, είναι πλέον ισχυροί, αποφασισμένοι να μην υποχωρήσουν και συσπειρώνουν πολλές χώρες γύρω τους. Η πρόσφατη συνάντηση Μόντι-Πούτιν στο Δελχί ήταν θριαμβευτική, καταλήγοντας σε πολλές τεράστιες συμφωνίες μεταξύ Ρωσίας και Ινδίας για το εμπόριο, την ενέργεια, τους εξοπλισμούς. Πράγμα που δείχνει ότι παρά τα «νταηλίκια» του Τραμπ (απειλούσε να γονατίσει την ινδική οικονομία με δασμούς), οι διάφορες «αναδυόμενες» χώρες έχουν πλέον πολλές εναλλακτικές, όσο συνεργάζονται μεταξύ τους. Κίνα και Β. Κορέα έχουν απαντήσει ξεκάθαρα στις απειλές, απειλώντας ακόμα και με «πυρηνικό ντόμιμο».

Στην πιο δεινή θέση βρίσκονται, όπως όλα δείχνουν, οι ευρωπαίοι ιμπεριαλιστές. Ο κινέζος πρόεδρος Σι «τα έψαλλε» στον Μακρόν, όταν ο τελευταίος επιχείρησε να του κάνει υποδείξεις να αποστοιχιστεί από τη Ρωσία. Στην Ουκρανία, προστέθηκαν νέες στρατιωτικές επιτυχίες της Ρωσίας, που δε χαλαρώνει τη λαβή της, ενώ το καθεστώς του Κιέβου βρίσκεται στα πρόθυρα της κατάρρευσης, είτε στο μέτωπο είτε στο εσωτερικό (σκάνδαλα κ.λπ.). Κυρίως όμως το πρόβλημα των ευρωπαίων ιμπεριαλιστών είναι η εσωτερική αποσάθρωσή τους. Η γηραιά ήπειρος σαρώνεται από τον Ατλαντικό μέχρι τον Δνείπερο και τον Βιστούλα από παραγωγική υποβάθμιση και μαζική εξάπλωση της φτώχειας, από πολιτική εξάρθρωση και σκάνδαλα (πιο πρόσφατο αυτό της πρώην αντιπροέδρου της Κομισιόν Φεντερίκα Μογκερίνι). Την ίδια στιγμή, ο Τραμπ κάνει ξεκάθαρο ότι χρειάζεται την Ευρώπη «λίγο ή καθόλου» (όπως είπε ένας ιταλός υπουργός) – ενώ τα σχέδια των στρατιωτικών επιτελείων των ΗΠΑ μιλούν πλέον ανοιχτά για την «πολιτισμική εξαφάνισή» της.

Όμως οι δυσκολίες των ιμπεριαλιστών ΗΠΑ-ΕΕ δεν τους «συνετίζουν», αλλά απειλούν να εκθρέψουν τους χειρότερους τυχοδιωκτισμούς. Στην ιστορία του καπιταλισμού, καμία από τις μεγάλες κρίσεις του δεν κατέληξε παρά στον πόλεμο. Σε αυτό το ζοφερό τοπίο, μόνη ελπίδα είναι η ανάπτυξη των αγώνων ενάντια στον πόλεμο και στον ιμπεριαλισμό. Μια ώθηση έδωσαν οι κινητοποιήσεις αλληλεγγύης στην Παλαιστίνη. Ένα φρέσκο παράδειγμα είναι οι αντιδράσεις των μαθητών στη Γερμανία ενάντια στην υποχρεωτική θητεία. Ένα αντιπολεμικό κίνημα είναι ζήτημα επιβίωσης για τους εργαζόμενους και τους λαούς όλου του κόσμου – και ιδιαίτερα της Ευρώπης.