Σύνοδος Κορυφής Σαγκάη: Αναδύεται μια αντι-δυτική «ιμπεριαλιστική» συμμαχία;
Αναδημοσίευση από την Εργατική Πάλη Οκτωβρίου 2025
Στο διήμερο 31 Αυγούστου και 1 Σεπτέμβρη στην Τιαντζίν της Κίνας διεξήχθη η Σύνοδος Κορυφής του Οργανισμού Συνεργασίας της Σαγκάης (ΟΣΣ) ενώ στις 3 Σεπτέμβρη πραγματοποιήθηκε η μεγάλη κινεζική στρατιωτική παρέλαση στο Πεκίνο προς τιμή της Ημέρας Νίκης κατά της Ιαπωνίας στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Αυτή η Σύνοδος ήταν η μεγαλύτερη του ΟΣΣ και συμμετείχαν όλοι οι αρχηγοί κρατών, από τον Σι και τον Πούτιν, τον Ινδό Μόντι, τον Ιρανό Πεζεσκιάν μέχρι τον Λευκορώσο Λουκασένκο και τον Βορειοκορεάτη Κιμ Γιονγκ Ουν.
Οργανισμός Συνεργασίας της Σαγκάης
Ιδρύθηκε άτυπα το 1996 ως «Ομάδα της Σαγκάης» και συστάθηκε επισήμως το 2001 από την Κίνα, τη Ρωσία, το Καζακστάν, το Κιργιστάν, το Ουζμπεκιστάν και το Τατζικιστάν. Μέχρι σήμερα έχουν προστεθεί στα μέλη του η Ινδία, το Πακιστάν, η Λευκορωσία και το Ιράν ενώ η Μογγολία και το Αφγανιστάν συμμετέχουν ως παρατηρητές και άλλες 15 χώρες (Τουρκία, Καμπότζη, Αζερμπαϊτζάν, Νεπάλ, Αρμενία, Αίγυπτος, Κατάρ, Σαουδική Αραβία, Κουβέιτ, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Μιανμάρ, Μπαχρέιν και Λάος) συμμετέχουν ως «συνεργάτες στον διάλογο». Οι χώρες του ΟΣΣ είναι χώρες της Ευρασίας και αντιπροσωπεύουν το 45% του παγκόσμιου πληθυσμού και το 25% του παγκόσμιου ΑΕΠ σε δολάρια ΗΠΑ.
Ο Οργανισμός δημιουργήθηκε αρχικά ως ένα άτυπο φόρουμ συνεργασίας για ζητήματα ασφαλείας («τρομοκρατία», εμπόριο ναρκωτικών) αλλά σε αυτήν την Σύνοδο Κορυφής τέθηκε ο θεμέλιος λίθος για μια διακρατική ενότητα πολιτικής, οικονομικής και πιθανόν στρατιωτικής συνεργασίας για ένα «πιο δίκαιο και πολυπολικό σύστημα παγκόσμιας διακυβέρνησης». Επί της ουσίας, πρόκειται για το ξεκίνημα μια ενοποίησης ώστε να αντιμετωπιστεί η αρπακτικότητα των δυτικών ιμπεριαλιστών και η στρατιωτικο-πολιτική επιθετικότητα των ΗΠΑ. Από εκεί και πέρα κάθε χώρα, ανάλογα με τις δυνατότητες ή τα προβλήματά της, έχει και τις δικές της φιλοδοξίες και χρονοδιαγράμματα.
Η Σύνοδος Κορυφής στην Τιαντζίν και η στρατιωτική παρέλαση στο Πεκίνο
Στην ομιλία του στη σύνοδο ο Σι Τζινπίνγκ έθεσε το πλαίσιο αυτού του μεγαλόπνοου σχεδίου, της «Πρωτοβουλίας για μια Παγκόσμια Διακυβέρνηση». Καταρχάς διαπίστωσε ότι «η παγκόσμια διακυβέρνηση βρίσκεται πλέον σε ένα σταυροδρόμι» γιατί έχει αρχίσει να επικρατεί «μια ψυχροπολεμική νοοτροπία, ο ηγεμονισμός και ο προστατευτισμός». Δεύτερον, έθεσε πέντε βασικές αρχές: α) την υποστήριξη και τον σεβασμό της εθνικής κυριαρχίας κάθε χώρας ανεξάρτητα από το μέγεθός της, και την μη επέμβαση στο εσωτερικό της, β) την πιστή εφαρμογή, ισότιμα και ενιαία, του διεθνούς δικαίου όπως ορίζεται από τον καταστατικό χάρτη του ΟΗΕ, γ) την εφαρμογή της πολυμέρειας και της συνεργασίας των χωρών, δ) την προσήλωση στην ανάπτυξη του βιοτικού επιπέδου των λαών και την μείωση του χάσματος μεταξύ Βορρά και Νότου και, ίσως το σημαντικότερο, ε) την ενεργοποίηση των χωρών ώστε να αναληφθούν όλες οι πρακτικές και συλλογικές ενέργειες για να αποτραπεί η καταστροφή της παγκόσμιας διακυβέρνησης.
Αυτός ο στόχος της «Παγκόσμιας Διακυβέρνησης» δεν είναι ανεδαφικός μια που υποστηρίζεται από την οικονομική κυριαρχία της Κίνας σε παγκόσμιο επίπεδο. Η βιομηχανική παραγωγή της Κίνας ήδη ισούται περίπου με την βιομηχανική παραγωγή των G7, δηλαδή των δυτικών ιμπεριαλιστών, ενώ δεν υπάρχει ούτε ένα βιομηχανικό προϊόν, από αναπτήρες μέχρι διαστημόπλοια, που να μην παράγεται στην Κίνα. Αλλά και για να μην υπάρχει καμιά αμφιβολία, στις 3 Σεπτέμβρη πραγματοποιήθηκε και η στρατιωτική παρέλαση στο Πεκίνο, την οποία παρακολούθησαν όλοι οι ηγέτες της Συνόδου. Εκεί παρουσιάστηκε το συνολικό οπλοστάσιο του κινέζικου ανερχόμενου ιμπεριαλισμού: από τεθωρακισμένα μέχρι πυραύλους κάθε είδους (εδάφους-εδάφους, αέρος-αέρος, αντιπλοϊκούς, υπερηχητικούς), από εξελιγμένα ραντάρ και αντιπυραυλικά συστήματα μέχρι πυραύλους με πυρηνικά και ντρόουνς κάθε είδους, και από ελικόπτερα και αεροπλάνα 5ης γενιάς, μέχρι μεταφορικά αεροπλάνα και ιπτάμενα τάνκερ ή βομβαρδιστικά.
Ταυτόχρονα, στη Σύνοδο προχώρησαν και διάφορες διμερείς συναντήσεις και οριστικοποίηση πολλών οικονομικών συμφωνιών. Ο ίδιος ο Σι πρότεινε την κοινή συνεργασία στην διεύρυνση της πρωτοβουλίας «Ένας δρόμος, μία ζώνη» αλλά και σε μια σειρά τομείς όπως η πράσινη ενέργεια, η ανάπτυξη κέντρων τεχνικής νοημοσύνης, η εξερεύνηση της Σελήνης, κ.ά. Ίσως η πιο σημαντική συμφωνία είναι η δημιουργία του γιγαντιαίου αγωγού Power of Siberia 2. Ο μικρότερος αγωγός Power of Siberia 1 ήδη λειτουργεί και μεταφέρει 38 δισ. κυβικά μέτρα αερίου ετησίως από τη Ρωσία στην Κίνα. Όμως αυτός ο δεύτερος αγωγός θα είναι δυναμικότητας 50 δισ. κυβικών μέτρων και κυρίως θα μεταφέρει το φυσικό αέριο από το κοίτασμα Γιαμάλ, που προορίζονταν για την Ευρώπη, στην Κίνα, οριστικοποιώντας την στροφή της Ρωσίας από την Ευρώπη προς την Ανατολή, την Ασία.
Η διαφαινόμενη ενδοϊμπεριαλιστική σύγκρουση και ο Γ΄ Παγκόσμιος Πόλεμος
Το επιτελείο Τραμπ προχωρά με επιταχυνόμενο ρυθμό στην εφαρμογή της επιθετικής πολιτικής του απέναντι στο αμερικάνικο εργατικό κίνημα και στους παγκόσμιους ανταγωνιστές των ΗΠΑ. Στο εσωτερικό κατεδαφίζει το βιοτικό επίπεδο των αμερικανών εργαζομένων, προς το παρόν των πιο ευάλωτων, και προετοιμάζει το έδαφος για την εφαρμογή μιας στρατιωτικής δικτατορίας, κατεβάζοντας τον στρατό στους δρόμους. Η ομιλία του Τραμπ στην συγκέντρωση όλων των αμερικανών στρατηγών στη στρατιωτική βάση της Βιρτζίνιας αποτελεί ουσιαστικά την κήρυξη ενός εμφύλιου πολέμου απέναντι στο εργατικό κίνημα, με πρόσχημα την «αντιμετώπιση της εγκληματικότητας». Απέναντι στην ΕΕ και στην Ιαπωνία έχει επιβάλει λεόντειες συμφωνίες προς όφελος των ΗΠΑ, ουσιαστικά υποχρεώνοντάς τους να συνεχίζουν να δανείζουν το αμερικάνικο δημόσιο, να επανεξοπλιστούν με αμερικάνικο στρατιωτικό εξοπλισμό, να ανοίξουν πλήρως τις αγορές τους στο αμερικάνικο κεφάλαιο και να συμβάλουν στην επαναβιομηχάνιση των ΗΠΑ μετακινώντας τα εργοστάσιά τους εκεί. Απέναντι στις υπόλοιπες χώρες, με όπλο τους δασμούς και την πρόσβαση στην αμερικάνικη αγορά, προσπαθεί να επιβάλει το πλήρες άνοιγμα των αγορών τους στη λεηλασία των αμερικάνικων πολυεθνικών και κερδοσκόπων και την διακοπή των σχέσεών τους με την Κίνα.
Απέναντι στους διεθνείς ανταγωνιστές των ΗΠΑ, ο «ειρηνοποιός» Τραμπ συνεχίζει τον ρωσο-ουκρανικό πόλεμο, έχοντας καταφέρει να μετακυλήσει πλήρως το κόστος του πολέμου στους ευρωπαίους ιμπεριαλιστές και ταυτόχρονα να απεμπλακεί αφήνοντάς τους να συνεχίσουν αυτοί την σύγκρουση είτε στην Ουκρανία είτε στη Βαλτική είτε στον Εύξεινο. Στην Μέση Ανατολή προωθεί το Ισραήλ ώστε να βαλκανοποιήσει τον αραβικό κόσμο καταστρέφοντας και διαλύοντας όλες τις χώρες και αφανίζοντας τον παλαιστινιακό λαό, προετοιμαζόμενος για την κρίσιμη επίθεση στο Ιράν. Η επικείμενη επίθεση στο Ιράν είναι κρίσιμης και καθοριστικής σημασίας γιατί αν κατορθώσει την ανατροπή του καθεστώτος και πολύ περισσότερο τον κατακερματισμό του Ιράν, θα του λυθούν τα χέρια να διευθετήσει προς όφελος των ΗΠΑ όλη την ευρύτερη περιοχή. Ταυτόχρονα συγκεντρώνει ολοένα και μεγαλύτερες δυνάμεις απέναντι στην Βενεζουέλα και προετοιμάζεται για μια στρατιωτική επίθεση.
Απέναντι σε αυτήν τη λυσσασμένη επιθετικότητα των Αμερικανών, η Ρωσία και η Κίνα στη Σύνοδο Κορυφής στη Σαγκάη φαίνεται ότι σήκωσαν το γάντι του πολέμου που τους πέταξε προκλητικά ο Τραμπ. Στην πράξη, ξεκαθάρισαν ότι υπάρχουν δύο λύσεις: είτε η παγκόσμια τάξη των δυτικών ιμπεριαλιστών, που σημαίνει συνεχείς πολέμους, καταστροφές και οικονομική λεηλασία του πλανήτη είτε η συσπείρωση των υπόλοιπων καπιταλισμών γύρω από τον άξονα Κίνας και Ρωσίας για την αντιμετώπιση των Δυτικών, αν χρειαστεί και με όπλα.
Είναι γεγονός ότι τα σχέδια του Σι για ένα πολυπολικό κόσμο αμοιβαίας οικονομικής ανάπτυξης και συνεργασίας μεσοπρόθεσμα είναι φρούδες ελπίδες με βάση τις καπιταλιστικές σχέσεις παραγωγής και την παγκόσμια αγορά, παρ’ όλο που θεωρητικά υπάρχουν δυνατότητες για μία παράταση της ανάπτυξης λόγω της καθυστέρησης των διαφόρων χωρών του Νότου (θεωρητικά, γιατί το πρώτιστο εμπόδιο είναι η ύπαρξη του λυσσασμένου ηγεμόνα, των ΗΠΑ). Είναι επίσης γεγονός ότι με την εξαίρεση ίσως της Ρωσίας (και για την περιφέρειά της), ούτε η Κίνα, ούτε πολύ περισσότερο η Ινδία ή η Βραζιλία, συμπεριφέρονται σαν ιμπεριαλιστές — δεν έχουν στρατιωτικές βάσεις, δεν επιτίθενται στρατιωτικά, δεν ανατρέπουν καθεστώτα. Με αυτήν την έννοια οι BRICS μπορούν να προσφέρουν «ειρήνη» και «οικονομική ανάπτυξη» όταν οι Δυτικοί προσφέρουν πόλεμο, άγρια λιτότητα και κερδοσκοπική λεηλασία. Όπως και να ‘χει, πολύ γρήγορα θα φανεί πόσο αποφασισμένοι είναι να σταματήσουν την επιθετικότητα των Δυτικών (το Ιράν θα είναι η κρίσιμη δοκιμή) και πόσο αποφασισμένοι είναι να ενισχύσουν οικονομικά τις διάφορες χώρες για να αντιμετωπίσουν την αρπακτικότητα των Δυτικών. Αλλά αυτό, όσο κι αν κανείς πρέπει να υποστηρίζει την ήττα των Δυτικών, δεν είναι καθόλου ενθαρρυντικό ούτε αποτελεί τη λύση για την ανθρωπότητα. Αντιθέτως μας οδηγεί ταχύτατα προς τον Γ΄ Π.Π. Μόνο η ανάπτυξη ενός παγκόσμιου αντιπολεμικού κινήματος μπορεί να σταματήσει τη σφαγή, μόνο η ανατροπή του καπιταλισμού σε παγκόσμιο επίπεδο μπορεί να αποτρέψει τον αφανισμό της ανθρωπότητας.
