Στη μνήμη του Εστέμπαν Βολκόφ, εγγονού και θεματοφύλακα της κληρονομιάς του Λέων Τρότσκι

Την 16η Ιουνίου έφυγε από τη ζωή, σε ηλικία 97 ετών, ο Εστέμπαν Βολκόφ – Μπρόνσταϊν, εγγονός του Λέοντα Τρότσκι. Ο Βολκόφ πέθανε στην Πόλη του Μεξικού, το τελευταίο καταφύγιο του παππού του στην εξορία, όπου διέμενε μαζί του από το 1939. Μια δεκαετία νωρίτερα, ο Στάλιν θα έβαζε μπρος το σχέδιο αφανισμού του Τρότσκι και όλης της οικογένειας του, οποιουδήποτε στοιχείου θα μπορούσε να θυμίζει στο παγκόσμιο προλεταριάτο τον άνθρωπο που ταυτίστηκε με την Οκτωβριανή Επανάσταση και τον Κόκκινο Στρατό.

Γεννημένος στη Γιάλτα της Ουκρανίας το 1926, ο Βσέβολοντ (ή Σέβα) ήταν γιος της πρώτης κόρης του Τρότσκι, Ζινάιντα και του Πλάτων Ιβάνοβιτς Βολκόφ (1898–1936), Ρώσων επαναστατών. Το 1928 ο πατέρας του, μέλος της Αριστερής Αντιπολίτευσης, απελάθηκε στη Σιβηρία έως το 1931, συνελήφθη ξανά το 1935, κατά την περίοδο της μεγάλης σταλινικής τρομοκρατίας, και εξοντώθηκε σε γκουλάγκ το 1936. Σε ηλικία 5 ετών ο Σέβα έφυγε από τη Μόσχα, αρχικά για την Πρίγκηπο της Τουρκίας, όπου ζούσε εξόριστος ο Τρότσκι, και το 1930 μετακόμισε στο Βερολίνο μαζί με τη μητέρα του, η οποία υπέφερε από φυματίωση.

Δεδομένης της σημασίας της πάλης του γερμανικού προλεταριάτου για την παγκόσμια επανάσταση εκείνη την εποχή, ο Τρότσκι εμπιστεύτηκε στον γιο του Λέον Σεντόφ να αναλάβει την πολιτική διεύθυνση του γερμανικού τμήματος της Αντιπολίτευσης καθώς και την επιμέλεια και παράδοση στην ΕΣΣΔ του Δελτίου της Αντιπολίτευσης. Μαζί με αυτά και τη φροντίδα της ετεροθαλής αδελφής του Ζινάιντα και του γιου της Σέβα. Όλα αυτά υπό τις τρομερές συνθήκες της ανόδου του ναζισμού και της εχθρότητας από τους υποστηρικτές της ηγεσίας του ΚΚ Γερμανίας.

Τον Ιανουάριο του 1933 η Ζινάιντα άρρωστη από φυματίωση και μην αντέχοντας την επιστροφή της στην ΕΣΣΔ αυτοκτονεί. Ο Σέβα πέρασε ενάμιση χρόνο σε ένα οικοτροφείο στη Βιέννη και το 1934 μετακομίζει στο Παρίσι μαζί με τον θείο του Λέον Σεντόφ. Από το 1934 έως το 1938 κάτω από υπεράνθρωπες προσπάθειες ο Σεντόφ ηγείται της Διεθνούς Αριστερής Αντιπολίτευσης και γίνεται δεξί χέρι του Τρότσκι στον αγώνα ενάντια στις «Δίκες της Μόσχας», της υπεράσπισης της επαναστατικής κληρονομιάς της Οκτωβριανής Επανάστασης και της δημιουργίας της 4ης Διεθνούς. Ήταν τότε που έγινε στόχος των δολοφόνων των σοβιετικών μυστικών υπηρεσιών. Το 1938 ο Λέον Σεντόφ έπειτα από μια οξεία κρίση σκωληκοειδίτιδας οδηγείται σε ιδιωτική κλινική του Παρισιού από σταλινικούς πράκτορες της NKVD που είχαν εισχωρήσει στο στενό του περιβάλλον και χάνει τη ζωή του κάτω από μυστηριώδεις συνθήκες.

Με τη δολοφονία του Σεντόφ έκλεινε για τον νεαρό Σέβα, πριν καν συμπληρώσει τα 12, ένας πρώτος αιματηρός κύκλος στον οποίο είχε ήδη χάσει το μεγαλύτερο μέρος της στενής οικογένειάς του. Την κηδεμονία του αναλαμβάνει η Ζαν Mαρτάν, χήρα του Λέον Σεντόφ. Τελικά οι προσπάθειες του Τρότσκι για την εξασφάλιση της κηδεμονίας του και παροχής ασύλου θα αποδώσουν καρπούς το 1939 και τον Αύγουστο του ίδιου έτους θα εγκατασταθεί στο Μεξικό, όπου ζούσε ο παππούς του από το 1937. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου υπήρξε αυτόπτης μάρτυρας σε πολλές επιθέσεις από σταλινικούς πράκτορες εναντίον του Τρότσκι, έως την τελική δολοφονία του μεγάλου επαναστάτη στις 20 Αυγούστου 1940 από τον σταλινικό πράκτορα Ραμόν Μερκαντέρ.

Ο Βολκόφ συνέχισε να ζει στο ίδιο σπίτι στο Μεξικό με τη Ναταλία Σέντοβα, τη χήρα του παππού του ενώ για πολλά χρόνια ήταν ο τελευταίος εν ζωή μάρτυρας της δολοφονίας του Τρότσκι. Στο Μεξικό σπούδασε χημικός μηχανικός και ήταν ένας από τους χημικούς που έφτιαξαν τα πρώτα αντισυλληπτικά χάπια. Ίδρυσε το Μουσείο Λεόν Τρότσκι καθώς και το Ινστιτούτο για το Δικαίωμα του Ασύλου που διηύθυνε ακόμη πριν από μερικά χρόνια.

Σε όλη τη μακρόχρονη ζωή του υπήρξε θεματοφύλακας της κληρονομιάς του Τρότσκι, δημοσιεύοντας πολυάριθμα έργα και συλλέγοντας όσα περισσότερα αρχεία μπορούσε. Το 1990 κατάφερε να μετατρέψει το ιστορικό σπίτι του Κογιοακάν σε Μουσείο Λέον Τρότσκι με στόχο να κρατήσει ζωντανό το σύμβολο μιας ολόκληρης επαναστατικής εποχής, μιας ηρωικής περιόδου, γεμάτης ιστορικά γεγονότα που σημάδεψαν (και συνεχίζουν να επηρεάζουν) τις ζωές εκατομμυρίων ανθρώπων.

Το 2019 στα 95 του χρόνια ο Εστέμπαν μαζί με το μεξικάνικο και αργεντίνικο παράρτημα του «Κέντρου Σπουδών, Ερευνών και Εκδόσεων Λέον Τρότσκι» (CEIP – LT) ξεκίνησαν μια διεθνή καμπάνια συλλογής υπογραφών ενάντια στη συκοφαντική τηλεοπτική σειρά «Τρότσκι», στην οποία συμμετείχε ενεργά και η ΟΚΔΕ στην Ελλάδα, πετυχαίνοντας με την παρέμβαση της να αποτραπεί η προβολή της από την ΕΡΤ.

Αν και δεν είχε ενταχθεί ποτέ σε καμία τροτσκιστική οργάνωση, ο Βολκόφ είχε δηλώσει για την 76η επέτειο του θανάτου του Τρότσκι «Οι τροτσκιστές κουβαλούν μέσα τους ένα μόριο της μελλοντικής ανθρωπότητας».

Η ΟΚΔΕ αποτίει φόρο τιμής στον Βσέβολοντ Εστέμπαν (Σέβα) Βολκόφ, που με τη ζωή και το έργο του κατάφερε να διαφυλάξει τη μνήμη του μεγάλου Ρώσου επαναστάτη και δεν έπαψε ποτέ να διεξάγει έναν απαραίτητο αγώνα ενάντια στη συκοφαντία του Τρότσκι, από όπου κι αν προερχόταν. Την παρακαταθήκη αυτή οφείλουμε να διαφυλάξουμε κι εμείς, οι επαναστάτες μαρξιστές-τροτσκιστές και όσοι αγωνιζόμαστε για το όραμα του κομμουνισμού και μιας σοσιαλιστικής δημοκρατίας των εργαζομένων. Μέσα από τους αγώνες μας, ενάντια στο σάπιο καπιταλιστικό σύστημα αλλά και ενάντια σε κάθε σταλινικό απολίθωμα της εποχής μας.