Γερμανία – εκλογές κρατιδίων

Αναδημοσίευση Εργατικής Πάλης Οκτωβρίου

Η ακροδεξιά του AfD ανεβαίνει, ο Μερτς καταρρέει…

Σε εκλογικό «σεισμό» εξελίσσεται η πολιτική κρίση στη Γερμανία. Ο κυβερνητικός σχηματισμός των Χριστιανοδημοκρατών (CDU) και Σοσιαλδημοκρατών (SPD) βρίσκεται σε ελεύθερη πτώση. Τα αποτελέσματα των 5 κρατιδιακών εκλογών του 2026 είναι:

Α) Βάδη – Βυρτεμβέργη (8 Μαρτίου): Πρώτοι οι Πράσινοι (30,2%), δεύτερο το CDU (29,7%), τρίτο το AfD (18,8%) –διπλασιασμός από το 2021– και τελευταίο το SPD, χάνοντας τη μισή του εκλογική δύναμη (5,5%, 3 στους 10 ψηφοφόρους του κινήθηκαν προς το AfD).

Β) Ρηνανία – Παλατινάτο (22 Μαρτίου): Το «κάστρο» του SPD –επί 35 χρόνια είχαν την τοπική διακυβέρνηση– πέρασε στα χέρια του CDU (31%), αφήνοντας το δεύτερο με 25,9% (-8%), ενώ τρίτο βγήκε το AfD (19,5%), διπλασιάζοντας τα ποσοστά του και σημειώνοντας ρεκόρ σε δυτικογερμανικό κρατίδιο.

Γ) Σαξονία – Άνχαλτ (6 Σεπτέμβρη): Πρώτο το AfD με 44,5%. Το CDU, που κατείχε την πρωθυπουργία του κρατιδίου για 28 χρόνια μετά την επανένωση της Γερμανίας (1990), υπέστη βαριές απώλειες, πέφτοντας στο 18,5% (29,8% το 2021). Το SPD πήρε μόλις 9,3%.

Δ) Μεκλεμβούργο – Δυτική Πομερανία (20 Σεπτέμβρη): το AfD κέρδισε με 38,2%, το SPD δεύτερο με 35,5% (από το 1998 είχε αδιάλειπτα την πρωθυπουργία) και το CDU κατέγραψε ιστορικό χαμηλό με 4,9% (απώλεια 63% του ποσοστού του 2021) μένοντας εκτός τοπικού κοινοβουλίου για πρώτη φορά από το 1990.

Ε) Βερολίνο (20 Σεπτέμβρη): Το «αριστερό» Die Linke αναδείχθηκε πρώτο με 25,7%, υπερδιπλασιάζοντας το ποσοστό του (12,2% το 2023). Το CDU έχασε την πρωτιά, παίρνοντας 18,8%, χάνοντας το 1/3 της εκλογικής του δύναμης, με μετακίνηση περίπου 60.000 ψηφοφόρων προς το AfD. Τρίτο βγήκε το AfD (16,3%), τέταρτοι οι Πράσινοι (14,3%) και τελευταίο το SPD, που απέσπασε μόλις το 12,1% (-6,3%).

Κατάρρευση κομμάτων του κυβερνητικού σχηματισμού

Σε όλες τις εκλογές παρατηρείται αποδοκιμασία προς τα δύο παραδοσιακά αστικά νεοφιλελεύθερα κόμματα της Γερμανίας (CDU, SPD) και προς την κυβέρνηση του καγκελάριου Μερτς. Ο ίδιος δήλωσε πως «τα εκλογικά αποτελέσματα για την κυβέρνηση είναι καταστροφικά», αλλά αρνήθηκε να παραιτηθεί. Την ίδια γνώμη, βέβαια, δεν έχει και το κόμμα του, που ήδη ψάχνει αντικαταστάτη. 

Ο βασικότερος παράγοντας αυτής της φθοράς είναι η οικονομική κρίση και η ανασφάλεια των γερμανών εργαζόμενων και φτωχών. Η οικονομία, μετά από μακροχρόνια στασιμότητα, εμφανίζει υφεσιακές τάσεις. Η βιομηχανία, ειδικά η αυτοκινητοβιομηχανία, έχει χτυπηθεί ανεπανόρθωτα: α) από τις αντι-ρωσικές κυρώσεις της ΕΕ, που έκοψαν την ενεργειακή διασύνδεση με το φτηνό πετρέλαιο και φυσικό αέριο της Μόσχας, β) από την «εισβολή» των κινεζικών εμπορευμάτων στην Ευρώπη. Αυτά οδήγησαν σε δραστική μείωση της παραγωγικής δυναμικότητας, με χαρακτηριστικό παράδειγμα το μαζικό κλείσιμο εργοστασίων της Volkswagen και τις δεκάδες χιλιάδες απολύσεις. Η απάντηση του Μερτς ήταν η ανακοίνωση σκληρών μέτρων λιτότητας (σύνταξη στα 70, περικοπές σε υγεία, στεγαστικό επίδομα, αναφορές για «τεμπέληδες» Γερμανούς κ.ά.) – και μια τρομακτική αύξηση των δαπανών για εξοπλισμούς, μαζί με τη στόχευση επαναφοράς της υποχρεωτικής στράτευσης (ήδη συναντά ισχυρές αντιδράσεις από τους μαθητές).

Γιατί ανεβαίνει το AfD;

Κάθε ανάλυση που ξεκινάει με το «ο φασισμός επελαύνει στην Ευρώπη», πέρα από λανθασμένη, θα ήταν και επικίνδυνη. Προφανώς, το AfD είναι ένα φιλο-ναζιστικό ή νεο-ναζιστικό, αντιμεταναστευτικό και ρατσιστικό μόρφωμα – αλλά αυτό δε σημαίνει ότι οι γερμανοί εργαζόμενοι έγιναν μαζικά «νοσταλγοί του Χίτλερ». Η ενίσχυσή του AfD αποτελεί δείκτη κοινωνικής απόρριψής των σκληρών νεοφιλελεύθερων πολιτικών του γερμανικού κεφαλαίου και της ΕΕ. Κερδίζει εκλογικά, γιατί προπαγανδίζει την επαναφορά της ενεργειακής διασύνδεσης με τη Ρωσία, για την επανεκκίνηση-ενίσχυση της βιομηχανίας.  Eπίσης, με την αντιμεταναστευτική ρητορική του, που τη συνδυάζει με το κάλεσμα αποδέσμευσης της Γερμανίας από το μέτωπο της Ουκρανίας. Εκμεταλλεύεται έτσι πλήρως τα αντί-ΕΕ αισθήματα εργαζόμενων και φτωχών. Ωστόσο, όπως και συνολικά η ακροδεξιά, είναι ένα τεράστιο ερώτημα τι απ’ αυτά πράγματι μπορεί να υλοποιηθεί και δε θα αποδειχτεί απλά εξαπάτηση του λαού… Γιατί οι ιμπεριαλιστές και το μεγάλο κεφάλαιο στην Ευρώπη δείχνουν «κλειδωμένοι» ενάντια σε κάθε αλλαγή της σημερινής πολιτικής τους, π.χ. ενάντια στη Ρωσία – όσο κι αν αυτό τους οδηγεί σε «υπαρξιακά» προβλήματα (όπως στη Γερμανία), δηλ. σε υποβάθμιση και στο χείλος της καταστροφής.

Το AfD είναι επικίνδυνο για εργαζόμενους, φτωχούς, νεολαία, μετανάστες – το εργατικό και νεολαιίστικο κίνημα πρέπει να το αντιμετωπίσει αποφασιστικά. Αυτή η ενισχυμένη ακροδεξιά (Λεπέν στη Γαλλία κ.ά.), παρότι δεν έχει καμία ουσιαστική εναλλακτική, διεκδικεί με μεγάλες αξιώσεις πλέον να κυβερνήσει, είτε η ίδια (Ιταλία / Μελόνι) είτε ως εταίρος.  Αυτό γίνεται όλο και περισσότερο αποδεκτό από το μεγάλο κεφάλαιο και τις ελίτ (ανάλογη είναι άλλωστε η διακυβέρνηση Τραμπ ως διεθνές υπόδειγμα).

Ωστόσο, χρειάζεται μεγάλη προσοχή: ο κίνδυνος της ακροδεξιάς στην Ευρώπη δεν είναι ο μόνος ή ίσως δεν είναι και ο κύριος (ανάλογα με τη χώρα). Είναι οι παραδοσιακές αστικές νεοφιλελεύθερες δυνάμεις, το «ακραίο κέντρο» (Μητσοτάκης, Μακρόν κ.λπ.), που σπρώχνει προς έναν άγριο ταξικό πόλεμο, προς έναν εκφασισμό και προς τον πόλεμο στο όνομα της «δημοκρατίας. Οι Μερτς, Μακρόν, Μητσοτάκης κ.ά. δίνουν δισεκατομμύρια για εξοπλισμούς, προετοιμάζοντας νέους και εργαζόμενους για φέρετρα, κάνουν οι ίδιοι όλο και πιο κτηνώδη την αντιμετώπιση των μεταναστών…. και έτσι όχι μόνο δεν αποτελούν ανάχωμα στην άνοδο της ακροδεξιάς αλλά είναι οι κύριοι εκφραστές των πιο φιλοπόλεμων ιμπεριαλιστικών σχεδίων. Προκειμένου να μας ρίξουν στο τρελοκομείο του Γ΄ Παγκοσμίου Πολέμου στήνουν καθεστώτα βοναπαρτιστικά ή και μισο-φασιστικά, στηριγμένοι σε μαύρη προπαγάνδα και μηχανισμούς καταστολής. Εργαζόμενοι και νεολαία δε θα αντιμετωπίσουμε τον κίνδυνο της ακροδεξιάς ψηφίζοντας το «μη χείρον, βέλτιστον», επαναφέροντας τα καταστροφικά «Λαϊκά Μέτωπα» παλιών και νέων ρεφορμιστών και «προοδευτικών» – αλλά αγωνιζόμενοι και οργανωμένοι σε μια Επαναστατική Αριστερά, παλεύοντας ενάντια σε πόλεμο, ακρίβεια, καταστολή, για τον Σοσιαλισμό.