Οι αισχροί παραχαράκτες και συκοφάντες του ΚΚΕ (2)

Στο τεύχος Νο 2, Μάρτης-Απρίλης 2026 της ΚΟΜΕΠ, «θεωρητικό» περιοδικό του ΚΚΕ, αναδημοσιεύεται αυτούσιο το ένθετο της Επιτροπής Ιστορικού Αρχείου της ΚΕ του ΚΚΕ, που είχε δημοσιευτεί στον Ριζοσπάστη (25-26 Απριλίου) με τον τίτλο «200 αθάνατοι» κ.λπ. Το ένθετο του Ριζοσπάστη, που αναδημοσιεύει η ΚΟΜΕΠ, είναι μια ύβρις στη μνήμη των 200 ηρώων εκτελεσθέντων της Καισαριανής και ιδιαίτερα των τροτσκιστών και αρχειομαρξιστών. Αυτό μας υποχρεώνει να θυμίσουμε στους αγωνιστές του εργατικού και κομμουνιστικού κινήματος ότι η παράδοση της ηγεσίας του ΚΚΕ, είναι γεμάτη πολιτικά εγκλήματα και δολοφονίες αγωνιστών, αντιπολιτευόμενων και επαναστατών μαρξιστών, με μια λέξη αντεπαναστατική, που συνεχίζεται και σήμερα. Η δική μας παράδοση ήταν και είναι πάντοτε προς το συμφέρον των εργαζομένων, των φτωχών πληβειακών μαζών και της σοσιαλιστικής επανάστασης. Σε όλη μας την ιστορία πατούσαμε σε ώμους γιγάντων, γι’ αυτό, κατά κανόνα, βλέπαμε μακριά και σωστά. Και γίγαντες είναι οι δικοί μας ήρωες, οι εκτελεσμένοι 200 ήρωες της Καισαριανής και κυρίως οι τροτσκιστές και οι αρχειομαρξιστές, και οι θεμελιωτές του επαναστατικού κομμουνιστικού κινήματος, ο Μαρξ, ο Ένγκελς, ο Λένιν, η Λούξεμπουργκ, ο Τρότσκι. Αλλά και οι συνεχιστές τους, ο Παντελής Πουλιόπουλος, ο Νώντας Γιαννακός, ο Γιώργος Κρόκος… ο Χρήστος Αναστασιάδης, ο Λουκάς Καρλιάφτης κ.ά. Η Ιστορία δε θα συγχωρέσει κανένα από τα εγκλήματα της προδοτικής πολιτικής, τις συκοφαντίες, τις δολοφονίες, τις ιστορικές παραχαράξεις που διαρπάξατε και διαπράττετε. Ξέρετε ότι σ’ όλο τον κόσμο ο σταλινισμός έχει σβήσει. Μην ξεγελιέστε επειδή σας ξέχασε η ιστορία, το τέλος σας είναι κοντά και αναπόφευκτο.

Έτσι, στο κείμενο που κυκλοφορήσαμε ως ΟΚΔΕ στις 29/3/2026 σε απάντηση του λιβελλογραφήματος του Ριζοσπάστη για τους 200 εκτελεσθέντες της Καισαριανή, λόγω της αναδημοσίευσής του στην ΚΟΜΕΠ, συνεχίζουμε προσθέτοντας τον παραπάνω πρόλογο και επεκτείνοντας την απάντηση από το σημείο 6 και μετά. Να προσθέσουμε ότι όλα αυτά που γράφουμε υπάρχουν τώρα πια σ’ όλα τα ιστορικά βιβλία και λίγο ως πολύ γράφονται από όλους τους ιστορικούς, αριστερούς και του εργατικού κινήματος. Και η αποκάλυψη της αλήθειας συνεχίζεται όσο όλα τα έγγραφα, κείμενα, εφημερίδες κ.ά. έρχονται στην επιφάνεια, τα αρχεία ανοίγουν κ.λπ. Αυτός είναι ο λόγος που αναγκασθήκατε –και όχι γιατί ξαφνικά μετά 6-7 δεκαετίες ανακαλύψατε την αλήθεια– να πείτε/ανασκευάσετε κάποια πράγματα με μισόλογα για την άθλια παράδοση/ιστορία σας στα «ιστορικά» και κομματικά κείμενα του ΚΚΕ. Επιπλέον, όχι μόνο από κανέναν ιστορικό δεν αναφέρονται οι αισχρές συκοφαντίες και οι ιστορικές παραχαράξεις, που γράφει το ΚΚΕ για τους τροτσκιστές και αρχειομαρξιστές, αλλά αντίθετα όλοι, επί της ουσίας, επιβεβαιώνουν αυτά που έλεγαν τότε μέσα από τα έντυπά τους ή και αργότερα μέσα από το Μαρξιστικό Δελτίο και από άλλα έντυπα, όπως εύκολα μπορεί να διαπιστώσει ο οποιοσδήποτε αναγνώστης.

Το ένθετο της Επιτροπής Ιστορικού Αρχείου της ΚΕ του ΚΚΕ (Αθήνα 2026), που υπήρχε στο φύλλο του Ριζοσπάστη (25-26 Απριλίου) με τον τίτλο «200 αθάνατοι» κ.λπ., ήταν αφιερωμένο –υποτίθεται– στους εκτελεσθέντες κομμουνιστές την Πρωτομαγιά του 1944 στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής. Αυτή η έκδοση (όπως έκανε προηγούμενα και στα μέσα που διαθέτει το ΚΚΕ: Ριζοσπάστης, 902.gr, συνεντεύξεις κ.ά.) είχε σαν στόχο: α) Να παρουσιάσει τη θυσία και τους 200 εκτελεσμένους της Καισαριανής ως κάτι που είναι «αποκλειστική ιδιοκτησία» του ΚΚΕ, εκτός από κάποιες αναφορές με «μικρά» γράμματα, όπως: «Ο ηρωισμός ήταν όλου του αγωνιζόμενου λαού, δεν ήταν μόνο των πρωτοπόρων κομμουνιστών».[1] β) Να παραχαράξει την ιστορία του εργατικού κινήματος στη χώρα μας, γράφοντας ότι οι μόνοι που αγωνίστηκαν εκείνη την περίοδο ήταν το ΕΑΜ και ο ΕΛΑΣ, αποκρύπτοντας ότι υποδέχονταν τους Άγγλους ιμπεριαλιστές σαν «απελευθερωτές» κ.λπ., τον ρεφορμιστικό/σοσιαλδημοκρατικό χαρακτήρα της πολιτικής του ΚΚΕ και σε πολλές περιπτώσεις την προδοσία της σοσιαλιστικής επανάστασης.[2] γ) Να αποκρύψει τον ρόλο και τον αγώνα κυρίως των τροτσκιστών αλλά και των αρχειομαρξιστών, να αναφέρει μονάχα λίγα ονόματα,[3] να αλλοιώσει την πολιτική τους ταυτότητα,[4] να τους διαιρέσει πολιτικά σε φιλοΚΚΕ και αντιΚΚΕ με έναν εντελώς αυθαίρετο τρόπο και μάλιστα –θαυμάστε χυδαιότητα!– να ισχυριστεί ότι: «Όσοι παρέμειναν στις φυλακές ήταν αυτοί που δεν έπαιρναν ίσες αποστάσεις ανάμεσα στο ΚΚΕ και το εργατικό-λαϊκό κίνημα, από τη μια πλευρά και το καπιταλιστικό κράτος και τους διεθνείς του συμμάχους από την άλλη».[5] δ) Να συκοφαντήσει με τον πιο χυδαίο τρόπο, ξεπερνώντας ακόμη και όλες τις συκοφαντίες και τις αθλιότητες που υπάρχουν ιστορικά («λικβινταριστές», «συνειδητοί πράχτορες της κεφαλαιοκρατίας», «χαφιέδες», «όργανα της μυστικής αστυνομίας», «πληρωμένοι», «πεμπτοφαλαγγίτες, συνεπείς στον φασιστικό ρόλο τους», «πράχτορες των ξένων δυνάμεων» κ.λπ.), γράφοντας: «Αξίζει να θυμίσουμε πως κατά τη διάρκεια της δικτατορίας Μεταξά, διάφοροι πολιτικοί κρατούμενοι του τροτσκιστικού και αρχειομαρξιστικού χώρου υπέγραψαν δηλώσεις και απελευθερώθηκαν». Αναφέρετε έστω κάποιο όνομα, αδίστακτοι συκοφάντες και προδότες της υπόθεσης του εργατικού και κομμουνιστικού κινήματος και των αγωνιστών του! Αλλά τι να περιμένει κανείς από άθλια υποκείμενα, που δολοφόνησαν και συκοφάντησαν εκατοντάδες αγωνιστές (πολλοί από τους οποίους ήταν διαφωνούντες δικοί τους, π.χ. Κ. Καραγιώργης, Α. Βελουχιώτης) στη χώρα μας και χειροκροτούσαν τις δολοφονίες και συκοφαντίες εκατομμυρίων πραγματικών κομμουνιστών σ’ όλο τον κόσμο και ιδιαίτερα στην ΕΣΣΔ…

Σε γενικές γραμμές η έκδοση της Επιτροπής Ιστορικού Αρχείου…, πέρα από τους παραπάνω λόγους για τους οποίους εκδόθηκε, είναι επιπόλαια, περιέχει αντιφάσεις και γελοία παραμύθια, που αξίζει να επισημάνουμε κάποια: α) Στη σελ. 12 της έκδοσης γράφει: «Ο ηρωισμός ήταν όλου του αγωνιζόμενου λαού δεν ήταν μόνο των πρωτοπόρων κομμουνιστών. Ούτε πλέον ήταν μόνο οι κομμουνιστές πρόθυμοι να δώσουν και τη ζωή τους για να ζήσουν σε ένα καλύτερο κόσμο». Ξεχάσατε να γράψετε, σταλινικοί συκοφάντες, όλοι εκτός των τροτσκιστών και αρχειομαρξιστών, που σύμφωνα με τα λεγόμενά σας έτρεχαν να υπογράψουν δηλώσεις υποταγής στο καπιταλιστικό κράτος και τους συμμάχους του. β) Στη σελ. 15 γράφει: «Το βράδυ στους θαλάμους έγινε σωστό αποχαιρετιστήριο γλέντι με δυο κιθάρες και το βιολί του Φώτη Σαντομοίρη. Χόρεψαν διάφορους ελληνικούς τοπικούς χορούς-καλαματιανό, τσάμικο κ.λπ. Οι κρητικοί χόρεψαν πεντοζάλη και άλλους κρητικούς χορούς, Στο τέλος, τραγούδησαν και χόρεψαν τον Χορό του Ζαλόγγου, που είχε μεταβληθεί σε ύμνο του Χαϊδαρίου». Και ύστερα κοιμήθηκαν και αποκοιμηθήκαμε όλοι. Δεν επιτρέπεται, βρε ανόητοι, να παρουσιάζετε με αυτό τον τρόπο τους αγωνιστές του εργατικού κινήματος. Τί θέλετε να δείξετε με αυτό, ότι τραγουδούσαν και γελούσαν επειδή θα πήγαιναν για εκτέλεση; ότι δεν υπολόγιζαν τη ζωή τους; κ.λπ.! Αυτό δεν είναι φυσιολογικό και ανθρώπινο. Αυτές οι στιγμές για όλους τους ανθρώπους και βέβαια και για τους κομμουνιστές είναι στιγμές στοχασμού, απολογισμού όλης της προηγούμενης ζωής τους, τί πέτυχαν, τι θα ήθελαν να κάνουν και δεν μπόρεσαν κ.λπ. γ) Στη σελ. 13 αναφέρει μια φράση που είπε ο Ν. Μπελογιάννης στην 2η δίκη του: «Στο Κούρνοβο ανατινάχτηκε μια αμαξοστοιχία και εκτελέστηκαν 120 στελέχη του ΚΚΕ που είχαν κάνει και στην Ακροναυπλία». Το «λάθος» του Ν. Μπελογιάννη το επαναλαμβάνει και η Έκδοση της Επιτροπής… προφανώς γιατί θέλει να αποκρύψει\παραχαράξει την αλήθεια και να παρουσιάσει όλους τους εκτελεσθέντες στο Κούρνοβο σαν μέλη και μάλιστα στελέχη του ΚΚΕ. Στην πραγματικότητα: 1. Οι εκτελεσθέντες στο Κούρνοβο ήταν 106. 2. Μεταξύ τους ήταν 4 τροτσκιστές (ο πρώτος γ. γραμματέας του ΚΚΕ και από τους θεμελιωτές του μαρξισμού-λενινισμού στη χώρα μας Παντελής Πουλιόπουλος, καθώς και οι Νώντας Γιαννακός, Γιάννης Ξυπόλητος, Γιάννης Μακρής) και 1 αρχρειομαρξιστής (Δ. Λαμπρόπουλος). δ) Για πολλά χρόνια, μετά τη Μεταπολίτευση, στις ετήσιες εκδηλώσεις μνήμης, την πρώτη Κυριακή μετά την Πρωτομαγιά, που οργάνωνε ο δήμος Καισαριανής, τα ονόματα των τροτσκιστών και αρχειομαρξιστών αγωνιστών δεν εκφωνούνταν. H σταλινική μισαλλοδοξία έφτανε και μέχρι αυτό το σημείο, ώστε να μην φανεί ότι ανάμεσα στους εκτελεσμένους αγωνιστές υπήρχαν τροτσκιστές και αρχειομαρξιστές, όπως σήμερα 82 χρόνια μετά την Πρωτομαγιά του 1944 συκοφαντούνται και καθυβρίζονται με τον τρόπο που εκτέθηκε παραπάνω και διαστρέφεται με τον πιο χυδαίο τρόπο η θυσία των 200 ηρώων της Καισαριανής.

 

Αξίζει να θυμίσουμε λοιπόν…

Στη σημερινή συγκυρία, όπου οι εργαζόμενοι, τα φτωχά λαϊκά στρώματα και η νεολαία βρίσκονται αντιμέτωποι με την πιο σκληρή και απάνθρωπη επίθεση από την κυβέρνηση και το αστικό κράτος στις κατακτήσεις και στα δημοκρατικά και πολιτικά δικαιώματα και ελευθερίες τους και η ανθρωπότητα βρίσκεται υπό την απειλή ενός Γ΄ Παγκοσμίου Πολέμου, το σταλινικό ΚΚΕ βρήκε την ώρα να διαστρέψει την ιστορία του εργατικού και κομμουνιστικού κινήματος και να συκοφαντήσει τους επαναστάτες μαρξιστές –και σε τελευταία ανάλυση τους εκτελεσθέντες 200 ήρωες–, που δολοφονήθηκαν στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής. Αξίζει να θυμηθούμε λοιπόν:

1. Την Προσωρινή Διοίκηση (ΠΔ), που ήταν ένας ηγετικός μηχανισμός του ΚΚΕ (1935-1941), τον οποίο «έφτιαξε» η δικτατορία του Μεταξά με στόχο τη διάβρωσή του. Αυτήν τη χαφιέδικη ΠΔ –την οποία αναγνώριζε και ο «μεγάλος αρχηγός» Ζαχαριάδης– την είχαν δημιουργήσει ο Μεταξάς, ο Μανιαδάκης κ.ά με την βοήθεια των πρώην ηγετικών στελεχών του ΚΚΕ (Μιχάλης Τυρίμος, Μανώλης Μανωλέας, Τηλέμαχος Μύτλας και πολλοί άλλοι), τα οποία είχαν υπογράψει δήλωση και είχαν γίνει αντικομουνιστές στην υπηρεσία της δικτατορίας και εξέδιδαν και τον πλαστό «Ριζοσπάστη».
2. Ένα μεγάλο μέρος των ηγετικών στελεχών (μερικά ονόματα παρατίθενται παραπάνω) όχι μόνο είχε υπογράψει δήλωση, αλλά είχαν γίνει και αντικομουνιστές και είχαν περάσει στην υπηρεσία της δικτατορίας Μεταξά, των κατοχικών κυβερνήσεων και των φασιστών Γερμανών και Ιταλών, του μετεμφυλιακού κράτους, της δικτατορίας του 1967 (π.χ. Γεωργαλάς) και των μετέπειτα αστικών κυβερνήσεων (ο υπουργός του Κυρ. Μητσοτάκης Τάκης Θεοδωρικάκος ήταν παλιός γραμματέας της ΚΝΕ). Τέλος, πολλές γνωστές προσωπικότητες στον χώρο της Αριστεράς κατηγορήθηκαν ότι υπέγραψαν δήλωση, συχνά ή και τις περισσότερες φορές για να συκοφαντηθούν από τη σταλινική ηγεσία του ΚΚΕ. Κανένα από τα δυο αυτά σημεία δεν υπάρχουν στις τάξεις του επαναστατικού μαρξισμού / τροτσκισμού.
3. Στην περίοδο της δικτατορίας Μεταξά (1936-1940) λέγεται ότι περίπου 45.000 έως 47.000 άτομα υπέγραψαν «δηλώσεις μετανοίας και αποκήρυξης του κομμουνισμού». Ο αριθμός αυτός από ορισμένους ιστορικούς θεωρείται διογκωμένος για προπαγανδιστικούς λόγους. Ωστόσο, από το 1929 και μέχρι το 1941, ο Δ. Κούσουλας τους υπολογίζει σε 45.000, ενώ ο Ν. Αλιβιζάτος σε 50.000 – πάντως πολλοί από αυτούς δεν ήταν μέλη του ΚΚΕ ή άλλων οργανώσεων. Ήταν απλοί πολίτες που υπέγραψαν «δηλώσεις μετανοίας».

Η συντριπτική πλειοψηφία αυτών υπέκυψε στα φρικτά βασανιστήρια, «στο ρετσινόλαδο και τον πάγο» και πολλοί απ’ αυτούς το απέδειξαν, όταν στρατεύτηκαν στο ΕΑΜ/ΕΛΑΣ κ.ά., ή πάρα πολλοί έδωσαν και τη ζωή τους στην Ελληνική Επανάσταση 1943-1949. Τέλος, χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του Στέλιου Σκλάβαινα (2ος στην ηγεσία του ΚΚΕ μετά τον Ζαχαριάδη), που εκτελέσθηκε στην Καισαριανή.

4. Εξίσου άθλια ή και χειρότερη ήταν η συμπεριφορά της ηγεσίας του ΚΚΕ απέναντι σε φυλακισμένους ή εξόριστους, που είχαν υπογράψει δήλωση. Κατά κανόνα τιμωρούνταν με απομόνωση (δεν τους έκαναν παρέα, δεν τους μιλούσαν, έτρωγαν μόνοι τους κ.λπ.), πράγμα φρικτό όταν μάλιστα διαρκούσε 1, 2, 3, 4 ή περισσότερα χρόνια. Αυτά για τους συναγωνιστές τους, δε μιλάμε για το τι τραβούσαν οι τροτσκιστές ή αρχειομαρξιστές, που τύχαινε να είναι στις ίδιες φυλακές. Ακόμη πιο άθλια ήταν η συμπεριφορά απέναντι σε γυναίκες, που τυχόν είχαν υπογράψει δήλωση.
5. Όσοι μετά την ήττα κατέφυγαν ως πολιτικοί πρόσφυγες στις πρώην χώρες του «υπαρκτού σοσιαλισμού», οι «δηλωσίες» (όπως χαρακτηρίζονταν υποτιμητικά από την ηγεσία Ζαχαριάδη και τους ακόλουθούς του), αντιμετωπίζονταν ως «κατώτεροι». Με εντολή του Ζαχαριάδη και των πιστών του, οι «δηλωσίες» απαγορευόταν να εκλεγούν σε κομματικές θέσεις ευθύνης ή να διοριστούν σε σημαντικές κρατικές θέσεις στις χώρες που τους «φιλοξενούσαν». Μόνο μετά τον θάνατο του Στάλιν, την άνοδο στην εξουσία του Ν. Χρουστσόφ και την καθαίρεση του Ζαχαριάδη οι «δηλωσίες» άρχισαν να διεκδικούν και τελικά απόκτησαν κάποια δικαιώματα!
6. Η απόφαση του 7ου Συνεδρίου (το τελευταίο πριν τη διάλυσή της το 1943!)[6] της Κομμουνιστικής Διεθνούς (25/7/1935-21/8/1935), λέει: «Αυτόν τον καιρό οι εργαζόμενες μάζες σε μια σειρά καπιταλιστικές χώρες έχουν να διαλέξουν, συγκεκριμένα για σήμερα, όχι ανάμεσα στην προλεταριακή δικτατορία και την αστική δημοκρατία, αλλά ανάμεσα στην αστική δημοκρατία και τον φασισμό». Στην εισήγηση προς στο 7ο Συνέδριο ο Δημητρώφ είπε: «Η σοσιαλδημοκρατία είναι υπέρ της δημοκρατίας, ενώ οι κομμουνιστές είναι υπέρ της δικτατορίας, γι’ αυτό και δεν μπορούμε να σχηματίσουμε Ενιαίο Μέτωπο με τους κομμουνιστές, λένε μια σειρά σοσιαλδημοκράτες ηγέτες. Μα μήπως σας προτείνουμε σήμερα κανένα Ενιαίο Μέτωπο για την εγκαθίδρυση της δικτατορίας του προλεταριάτου; Βέβαια κάτι τέτοιο δεν σας το προτείνουμε τώρα».[7] Είναι αυτό το συνέδριο που έκανε στροφή 180 μοιρών από την υπεραριστερίστικη και τυχοδιωκτική πολιτική της λεγόμενης «3ης περιόδου» του καπιταλισμού στην πολιτική των συνεργασιών με τις αστικές δυνάμεις, των σταδίων και των λαϊκών μετώπων και λίγο αργότερα των πλατιών «αντιφασιστικών μετώπων». Με βάση τις αποφάσεις αυτού του συνεδρίου θα βγουν από το ΚΚΕ και οι αποφάσεις τις 6ης Ολομέλειας του ΚΚΕ, που προκάλεσαν σειρά οδυνηρών ηττών για δεκαετίες στο εργατικό κίνημα της χώρας μας. Απέναντι σ’ αυτές τις αντιμαρξιστικές και αντιλενιστικές θέσει θα αντιταχθούν οι τροτσκιστές από την αρχή.[8]

Αρκετές δεκαετίες αργότερα (6 ή 7), το ιστορικό τμήμα του ΚΚΕ θα πει για αυτές τις αποφάσεις: «Έτσι, το 7ο συνέδριο της ΚΔ διαμόρφωσε στρατηγική που προσανατόλιζε τα ΚΚ στη σύμπραξη με μια ιμπεριαλιστική πλευρά, τη λεγόμενη δημοκρατική, εναντίον της άλλης, της φασιστικής. Εκ των πραγμάτων η νέα στρατηγική της ΚΔ ωθούσε να διεξάγεται η πάλη των κομμουνιστικού και εργατικού κινήματος υπό ξένη σημαία».[9] Γι’ αυτή την στροφή 180 μοιρών ο σωματοφύλακας του σταλινοζαχαριαδισμού στην Ελλάδα Εργατικός Αγώνας θα κατηγορήσει την ηγεσία του ΚΚΕ για «νεοτροτσκισμό» και οφείλουμε να πούμε ότι έχει δίκιο.

7. Πριν από τον Β΄ΠΠ, όπως και κατά τη διάρκειά του, η ΚΔ, όπως και το ΚΚΕ (και όλα τα ΚΚ) άλλαξαν πολλές φορές θέσεις γύρω από των χαρακτήρα της εποχής, του πολέμου και βέβαια της στρατηγικής και τακτικής τους. Αναφέρουμε τις πιο σημαντικές από αυτές: α) Στο 7ο Συνέδριο της ΚΔ (1935) ο πόλεμος χαρακτηριζόταν ιμπεριαλιστικός και από τα δυο στρατόπεδα (γερμανικός άξονας και «σύμμαχοι»). Φυσικά και από το ΚΚΕ και τα υπόλοιπα ΚΚ. β) Στις 8 Σεπτεμβρίου 1939, λίγες μέρες μετά την υπογραφή του Γερμανοσοβιετικού Συμφώνου μη Επίθεσης ή Συμφώνου Μολότωφ-Ρίμπεντροπ (ή σύμφωνο μη επίθεσης όπως είναι η επίσημη ονομασία)[10] και το ξέσπασμα του Β΄ΠΠ, η ΚΔ υιοθέτησε τη θέση ότι: «Ο παρών πόλεμος είναι ιμπεριαλιστικός και άδικος, για τον οποίο είναι εξίσου υπεύθυνη η αστική τάξη όλων των εμπολέμων κρατών. (…) η διάκριση των καπιταλιστικών κρατών σε φασιστικά και δημοκρατικά έχει πλέον απωλέσει την προηγούμενή της σημασία».[11] γ) Στις 22 Ιουνίου 941, όταν η ναζιστική Γερμανία επιτέθηκε στη Σοβιετική Ένωση, η θέση της ΚΔ άλλαξε και πάλι. Ο πόλεμος δε χαρακτηριζόταν πια ιμπεριαλιστικός, που γινόταν για τη διανομή του κόσμου, αλλά αντιφασιστικός. Εννοείται ότι το ίδιο θα κάνει –με αστείο/γελοίο τρόπο και λίγες αναταράξεις– το ΚΚΕ[12] και όλα τα ΚΚ.

Όπως ήταν φυσικό, αυτές οι διαρκείς αλλαγές στον χαρακτήρα της περιόδου και του πολέμου σήμαιναν και αλλαγές στη στρατηγική, πολιτική και δράση της ΚΔ, στο ΚΚΕ και σε όλα τα ΚΚ. Για όσο διάστημα ο πόλεμος χαρακτηρίζονταν ιμπεριαλιστικός και από τις δυο πλευρές, η αντιμετώπιση και των δυο πλευρών ήταν ίδια. Όταν υπογράφτηκε το Σύμφωνο Μολότωφ-Ρίμπεντροπ, ο φασιστικός κίνδυνος υποβαθμίστηκε όπως και η στρατηγική απέναντί του και αντίθετα σε οδηγία της ΚΔ για τον πόλεμο, που την υπέγραφε ο Γκ. Δημητρώφ (8/9/1939) τονιζόταν: «Τα κομμουνιστικά κόμματα παντού να περάσουν σε αποφασιστική επίθεση κατά της προδοτικής πολιτικής της σοσιαλδημοκρατίας»[13] και η απόφαση προεδρείου της ΚΔ στις 19-20/10/1939 έλεγε: «…ε) Να διεξάγουν ιδεολογικό αγώνα εναντίον των σοσιαλδημοκρατών και άλλων ξένων επιρροών στην εργατική τάξη, να συγκεντρώσουν τα πυρά τους εναντίον… του οπορτουνισμού, που εκφράζεται με την κατολίσθηση σε αμυντικές θέσεις, της υποστήριξη του μύθου για τον αντιφασιστικό χαρακτήρα του πολέμου και της οπισθοχώρησης μπροστά στις διώξεις της αστικής τάξης».[14] Μετά την επίθεση στην ΕΣΣΔ (22/6/1941), όχι μόνο ακυρώθηκε η «ανάλυση» για τον ιμπεριαλιστικό χαρακτήρα, αλλά ακυρώθηκε και η ταξική πάλη, να τι έλεγε ο Γκ. Δημητρώφ στη συνεδρίαση της Γραμματείας της ΕΕ της ΚΔ (απόσπασμα): «Ο πόλεμος θέτει απέναντι στα κομμουνιστικά κόμματα και απέναντι σε μας νέα καθήκοντα»… «Ο χαρακτήρας του πολέμου έγινε διαφορετικός, αφότου προστέθηκε ένα νέο αποφασιστικό στοιχείο. Η επίθεση της Γερμανίας εναντίον της Σοβιετικής Ένωσης.»… «2. Στο παρόν στάδιο δε θα καλούμε ούτε σε ανατροπή του καπιταλισμού στις διάφορες χώρες, ούτε σε παγκόσμια επανάσταση. Τώρα, στις διάφορες χώρες γίνεται λόγος για τον αγώνα εναντίον της εθνικής καταπίεσης, εναντίον του καθεστώτος της υποδούλωσης στους κατακτητές, για τον αγώνα υπέρ της εθνικής ελευθερίας. Απ’ αυτόν τον αγώνα δεν πρέπει να απωθούμε το τμήμα εκείνο της αστικής τάξης, της διανόησης και της αγροτιάς, το οποίο τάσσεται ειλικρινά υπέρ του εθνικοαπελευθερωτικού κινήματος»[15]… Με βάση αυτές θέσεις κυριάρχησαν η στρατηγική των αντιφασιστικών μετώπων, οι συνεργασίες με τις «δημοκρατικές φιλελεύθερες δυνάμεις» ΗΠΑ, Βρετανία, Γαλλία, τα δημοκρατικά μέτωπα με αστικές δυνάμεις, η εγκατάλειψη της πάλης για εργατική εξουσία και Σοσιαλισμό, η στενή συνεργασία με τα σοσιαλδημοκρατικά κόμματα και η οδηγία από την ΚΔ στα ΚΚ να προχωρήσουν σε οργανωτική συγχώνευση με τα σοσιαλδημοκρατικά (τα οποία πριν από λίγους μήνες, όπως είδαμε παραπάνω, αποκαλούσαν σοσιαλφασιστικά και τα μέλη τους σοσιαλφασίστες!).[16] Σε αρκετά ευρωπαϊκά ΚΚ έγιναν προσπάθειες συγχώνευσης (Καταλονία, νεολαίες στην Ισπανία και στη Λετονία), προσπάθειες έγιναν και στην Γαλλία κ.ά. Στο 7ο Συνέδριο της ΚΔ αποφασίστηκε-στο ίδιο πνεύμα-η συγχώνευση των δυο συνδικαλιστικών Διεθνών, της Κόκκινης Συνδικαλιστικής Διεθνούς (Προφιντέρν) με τη Διεθνή του Άμστερνταμ.[17] Ακολουθώντας πιστά την οδηγία του 7ου Συνεδρίου, η ηγεσία του ΚΚΕ ταχυδακτυλουργικά θα μετατρέψει τον σοσιαλιστικό χαρακτήρα της επανάστασής –ερήμην της βάσης του κόμματος– σε αστικοδημοκρατικό (6η ολομέλεια του 1934), θα προχωρήσει στο Σύμφωνο Σκλάβαινα-Σοφούλη και στη διάλυση, ουσιαστικά, το 1936 της Ενωτικής ΓΣΣΕ, που είχε δημιουργήσει στις 3-9 Φεβρουαρίου 1929 (3η Περίοδος) και τυπικά το 1941. Ήδη όμως από το 1934, η ΕΓΣΣΕ είχε αρχίσει τα καλέσματα για ενωτική δράση και συνδιοργάνωση κινητοποιήσεων με την ΓΣΣΕ (τους σοσιαλφασίστες!) κ.λπ., χαρακτηριστική και κορυφαία περίπτωση το καλέσματα για ενότητα στην εξέγερση του Μάη του 1936. Τον Ιούλιο 1936, αποφασίστηκε η ενοποίηση της ΓΣΕΕ και της Ενωτικής ΓΣΕΕ, όμως δεν έγινε, γιατί επιβλήθηκε η δικτατορία Μεταξά-Γλίξμπουργκ, η οποία έθεσε τη ΓΣΕΕ υπό τον έλεγχό της, ενώ διέλυσε την Ενωτική ΓΣΕΕ και τις οργανώσεις-μέλη της.[18]

Όλα αυτά η ηγεσία του ΚΚΕ τα κριτικάρει-αρκετά επιφανειακά- στα Δοκίμια… και συγκεκριμένα στο Δοκίμιο Ιστορίας του ΚΚΕ, 1918-1939, Α2 Τόμος, εκδ. Σύγχρονη εποχή, σελ. 437: «Η συνεπής αντιμετώπιση του ιμπεριαλιστικού πολέμου προϋποθέτει τη χάραξη στρατηγικής για την εργατική τάξη και σε καμία περίπτωση τη χάραξη στρατηγικής για μια αντιφασιστική κυβέρνηση, η οποία θα αποτελέσει μορφή μετάβασης προς την εργατική εξουσία, όπως εκτιμήθηκε από το 7ο Συνέδριο της ΚΔ». «Αντίθετα, υπόπνευσε την αυτοτέλεια των ΚΚ, αποτέλεσε έναν από τους παράγοντες της σοσιαλδημοκρατικοποίησης πολλών από αυτά, σε μια πορεία. Αποδείχτηκε ότι η πάλη για την εργατική εξουσία προϋποθέτει τον απόλυτο διαχωρισμό του ΚΚ από την αστική τάξη και τα κόμματά της, καθώς και ασίγαστο ιδεολογικοπολιτικό μέτωπο κατά του οπορτουνισμού».[19] Και εδώ πάλι έχουμε μια στροφή 180 μοιρών και έχει δίκιο ο σωματοφύλακας του σταλινοζαχαριαδισμού στην Ελλάδα Εργατικός Αγώνας, που κατηγορεί την ηγεσία του ΚΚΕ για «νεοτροτσκισμό». Γιατί πράγματι όσα λέει σήμερα (μάλλον αντιγράφει από τον Π. Πουλιόπουλο) η ηγεσία του ΚΚΕ, έστω και επιφανειακά, έχουν ειπωθεί εκείνη την εποχή από τον Τρότσκι, τους τροτσκιστές και την ΟΚΔΕ.[20]

Σε γενικές γραμμές, όταν η ΚΔ πέρασε κάτω από τον έλεγχο των σταλινικών μόνο σε ήττες οδήγησε τα κινήματα όλου του κόσμου! Συγκεκριμένα και σύντομα: την Κινέζικη Επανάσταση 1925-1927, στη λεγόμενη 3η περίοδο, στο ενιαίο μέτωπο «από τα κάτω», στη θεωρία του σοσιαλφασισμού  (σοσιαλδημοκρατία και φασισμός δίδυμα αδέρφια), στο σύμφωνο Χίτλερ-Στάλιν, μετά στα αντιφασιστικά και Λαϊκά Μέτωπα, ο ιμπεριαλιστικός και από τις δυο πλευρές πόλεμος που έγινε αντιφασιστικός, με αποτέλεσμα τα επαναστατικά κινήματα που αναπτύχθηκαν κατά τη διάρκεια του πολέμου να χάσουν τον ταξικό προσανατολισμό τους, ανασταίνοντας και παραχωρώντας την εξουσία στη σκιά της αστικής τους τάξης κ.ο.κ! Όλα αυτά τα Ζιγκ Ζακ η σταλινική ηγεσία του ΚΚΕ τα ακολουθούσε χωρίς να παρεκκλίνει ούτε κατά ένα εκατοστό.

8. Η μπροσούρα του Δ. Γληνού Τι είναι και τι θέλει το ΕΑΜ[21](Σεπτέμβριος 1942), που ήταν το πιο επίσημο κείμενό του, αλλά απαράδεκτο από κάθε άποψη, γράφει: Ο σημερινός αγώνας του λαού μας στο περιεχόμενό του δεν μπορεί να είναι τίποτ’ άλλο, παρά απελευθερωτικός… Στη μορφή του ο σημερινός αγώνας δε μπορεί, παρά να είναι παλλαϊκός, ν’ αγκαλιάσει όλα τα στρώματα του λαού, και τον εργάτη, και τον αστό, και τον αγρότη και το διανοούμενο. Και μ’ αυτή την έννοια της παλλαϊκότητας ο αγώνας αυτός χαρακτηρίζεται σαν αγώνας εθνικός. Και αυτόν τον προσδιορισμό δεν τον «παραβίασε» ποτέ το ΕΑΜ/ΚΚΕ.

Όσοι τόλμησαν, γνωρίζουμε πολύ καλά τι έπαθαν. Ο ίδιος ο Μάκης Μαΐλης,[22] ηγετικό στέλεχος του ΚΚΕ, μας υπενθυμίζει ότι στο πρώτο διάγγελμα της ΠΕΕΑ (Πολιτική Επιτροπή Εθνικής Απελευθέρωσης, η λεγόμενη Κυβέρνηση του Βουνού ) προς τον ελληνικό λαό, η ατομική ιδιοκτησία κατοχυρωνόταν ως δικαίωμα, και ακόμη ότι στον… Γ. Παπανδρέου είχε προταθεί να αναλάβει την ηγεσία του ΕΑΜ, αλλά αυτός αρνήθηκε. Προχωρώντας ο Μ. Μαΐλης αναφέρει τη δήλωση του Γιώργη Σιάντου (Γραμματέα της ΚΕ του ΚΚΕ) στην ΠΕΕΑ, το 1944: Στην Ελλάδα δεν μπορούμε να εφαρμόσουμε σοσιαλισμό και αν ακόμα όλος ο κόσμος μας πει πάρτε την και κάνετε σοσιαλισμό. Η ωρίμανση των συνθηκών οδηγεί σε αστικοδημοκρατικές λύσεις. Αφού λυθούν όλα αυτά τα αστικοδημοκρατικά προβλήματα, τότε δημιουργούνται οι προϋποθέσεις για να πάμε προς τον σοσιαλισμό, ομαλά, μέσα στη δημοκρατική εξέλιξη… Όλα αυτά όποιος έχει μια στοιχειώδη γνώση τη πολιτικής του ΚΚΕ εκείνη την περίοδο, ασφαλώς και θα καταλάβει ότι προέρχονταν από τις αναλύσεις του και από τις αντιμαρξιστικές αποφάσεις της 6ης Ολομέλειας του 1934 και ό,τι επακολούθησε, και όχι από κάποιες πιέσεις από κάποιες αστικές δυνάμεις.[23]

Τέλος, όταν ο αγώνας έμπαινε στη κρίσιμη φάση στα τέλη του 1943 και στις αρχές του 1944, η ηγε­σία του ΚΚΕ, σύμφωνα με το μικροαστικό κείμενο Τι είναι και τι θέλει το ΕΑΜ, στρέ­φει τη δύ­να­μη του κόμ­μα­τος όχι προς την κα­τεύ­θυν­ση της ενί­σχυ­σης των ρι­ζο­σπα­στι­κών λαϊ­κών ορ­γα­νώ­σε­ων και γενικότερα του κινήματος, αλλά προς την πίεση τους για μια πιο συ­ντη­ρη­τι­κή «εθνι­κο­ε­νω­τι­κή» πο­λι­τι­κή. Το ίδιο το ΠΓ του κόμματος στέλνει συνεχώς εγκυκλίους, με τις οποίες συνιστά να «αποφεύγονται η καταπάτηση των θεσμών, που πρέπει να παραμείνουν σεβαστοί» και συ­νι­στά ιδιαί­τε­ρη προ­σο­χή στις σχέ­σεις με την εκ­κλη­σία. Το τι ακριβώς εννοούσε η ηγεσία του ΚΚΕ και ποιο ήταν το αποτέλεσμα των εγκυκλίων σε πολλά χωριά και κωμοπόλεις να επανέλθουν οι παλιοί «εκλεγμένοι» επί Μεταξά αυτοδιοικητικοί «άρχοντες» και η τροποποίησης του Κώδικα της Λαϊκής Δικαιοσύνης σε συντηρητική κατεύθυνση[24] (!), προφανώς πολιτική διατήρησης και ενίσχυση του διαλυμένου αστικού καθεστώτος. Στη 10η Ολομέλεια του ΚΚΕ (Ιανουάριος 1944) γίνεται σύσταση να αποφεύγονται «τα αρι­στε­ρά λάθη… η αντιαγ­γλι­κή πο­λε­μι­κή… και σο­βα­ρά στρα­πα­τσα­ρί­σμα­τα της πο­λι­τι­κής γραμ­μής του κόμ­μα­τος, ιδίως στην ελεύ­θε­ρη Ελ­λά­δα, όπου εχθρι­κά στοι­χεία ζή­τη­σαν να ικα­νο­ποι­ή­σουν ατο­μι­κά συμ­φέ­ρο­ντα σε βάρος του λαού…». Με τον όρο «εχθρικά στοιχεία» το ΚΚΕ εννοούσε εκείνους τους αγωνιστές (ακόμη και μέλη του κόμματος), που πάλευαν για το προχώρημα της επανάστασης (απαλ­λο­τριώ­σεις τσι­φλι­κιών, εκκλησιαστικών και μο­να­στη­ρια­κών κτη­μά­των, που συνέχιζαν να κατέχουν τεράστιες εκτάσεις σε πολλές περιοχές της χώρας). Σήμερα, γνωρίζουμε πολύ καλά τι σήμαινε ο τρομερός χαρακτηρισμός, «εχθρικά στοιχεία»: τουλάχιστον αισχρές συκοφαντίες και όλα τα υπόλοιπα. Τέλος, με τη συγκρότηση της ΠΕΕΑ (10 Μαρτίου 1944 – 2 Σεπτεμβρίου 1944) όλες αυτές οι ενέργειες, όπως και κάθε άλλη που ξεπερνούσε τα αστικά πλαίσια, τέθηκαν «εκτός νόμου». Όπως σημειώνει Θ. Χατζής (Γραμματέας του ΕΑΜ και κορυφαίο στέλεχος του ΚΚΕ) στο έργο του Η νικηφόρα επανάσταση που χάθηκε: «Η Πράξη 12 της ΠΕΕΑ, που ανα­φε­ρό­ταν στις δια­τά­ξεις για τη Λαϊκή Δι­καιο­σύ­νη ξα­νά­φερ­νε σε ισχύ το πριν την κα­το­χή ιδιω­τι­κό και ποι­νι­κό Δί­καιο. Πε­ριο­ρι­ζό­ταν η δι­καιο­δο­σία των Λαϊ­κών Δι­κα­στη­ρί­ων. Δεν θα μπο­ρού­σαν να δι­κά­ζουν, προς το παρόν, υπο­θέ­σεις κλη­ρο­νο­μι­κές, κυ­ριό­τη­τας (που ήταν το βα­σι­κό “αί­τη­μα” των γαιο­κτη­μό­νων), δια­ζυ­γί­ου και ακύ­ρω­σης γάμου (που ήταν το βα­σι­κό “αί­τη­μα” της Εκ­κλη­σί­ας)».

Τέλος, δύο σημεία ακόμη: α) Ο Γιάννης Ζεύγος (Υπουργός Γεωργίας στην κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας) γράφει τα εξής αμίμητα – και όλα αυτά, όπως τονίζει στο μικρό προλογικό σημείωμά του, με τη «βοήθεια των συμμάχων», δηλαδή των Άγγλων ιμπεριαλιστών: «Το ΕΑΜ, πιστό στις δημοκρατικές αρχές του εθνικοαπελευθερωτικού πολέμου, πιστό στα δίκαια και τα ιδανικά του λαού συμμετέχει στην Εθνική Κυβέρνηση και αποτελεί στυλοβάτη και εμψυχωτή του λαού στη διατήρηση της εθνικής ενότητας, για την ανοικοδόμηση της χώρας, για τη δημοκρατική λύση των εσωτερικών προβλημάτων». β) Στο κεφ. 2, «Οι προδότες και τα τσακάλια» της μπροσούρας Τι είναι και τι θέλει το ΕΑΜ (σελ. 30-31), υπάρχει το εξής ανατριχιαστικό: «Οι προδότες και τα τσακάλια άνοιξαν το δρόμο στην ηθική εξαχρείωση. Και ξεφύτρωσαν έτσι όλα τα βρωμερά σκουλήκια της ηθικής εξαχρείωσης… Και τέλος αυτοί άνοιξαν τον δρόμο για την εκπόρνευση των γυναικών, που πήρε τέτοια καταπληχτική και αναπάντεχη έκταση στον τόπο μας. Πού είναι τα “πατροπαράδοτα ελληνικά ήθη και έθιμα”; Σε πολιτείες και χωριά τριγυρνάν οι ξένοι στρατιώτες αγκαλιασμένοι με τις γυναίκες μας, τις κόρες μας, τις αδερφάδες μας. Από τα μεγαλόσπιτα που χορεύουν και πίνουν σαμπάνιες και οργιάζουν οι μεταξοφορεμένες κυράδες με ξένους αξιωματικούς, ως τα χωρικά σπίτια που μπαινοβγαίνουνε φανερά οι ξένοι αγαπητικοί. Μπροστά στα μάτια μας είναι ακόμη οι ανάπηροι του πολέμου, με κομμένα χέρια και πόδια, οι τραυματίες και οι σακάτηδες. Ακόμα δεν έβγαλαν τα μαύρα οι χήρες και τα ορφανά του πολέμου. Κι’ οι φονιάδες τους γυρίζουν αγκαλιά με τις γυναίκες μας και τις αδερφές μας.

Και έτσι εγέμισαν οι πολιτείες και τα χωριά μας από αρρώστειες αφροδίσιες. Έτσι δώδεκα χρονών κορίτσια είναι γιομάτα σύφιλη. Και κοντά σε όλες τις άλλες πληγές του εκφυλισμού μπαίνει ακόμα και τούτη εδώ, ο εκφυλισμός από τη σύφιλη!». Και συνεχίζει αυτό το ούλτρα αντιδραστικό κείμενο, στο κεφάλαιο 7, «Οι μορφές πάλης» (σελ. 60): «Να μην επιτρέπετε στις γυναίκες σας, στις αδερφές σας, στις μαννάδες σας, στις κόρες σας, στους συγγενείς σας γενικά, να συναναστρέφονται με τους ξένους. Να μαστιγώνετε με κάθε τρόπο και να καυτηριάζετε [sic] τις ερωτικές σχέσεις με τους ξένους. Να στιγματίζετε τις γυναίκες που παραδίνονται εκδίδονται;. Κάθε γυναίκα που παραδίνεται στους ξένους είναι κιόλας χαφιές και προδότισσα. Να μεταχειρίζεστε γι’ αυτές εξευτελιστικά επίθετα και χαρακτηρισμούς και να κάνετε γνωστό πως μετά τον πόλεμο θα χαραχτεί και στα δυο τους μάγουλα με ανεξίτηλα γράμματα ένα μεγάλο “Π”, που θα σημαίνει “Πόρνη” και “Προδότισσα”».

Αυτό το άθλιο κείμενο, ο Ριζοσπάστης στις 29/9/1996 το χαρακτηρίζει «Ευαγγέλιο» του εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα. Οι δε σταλινοζαχαριαδικοί και συγκεκριμένα ο Γ. Πετρόπουλος σε προλογικό του σημείωμα για την μπροσούρα Τι είναι και τι θέλει το ΕΑΜ (efsyn.gr, 12/10/2019), γράφει: «Είναι ένας ύμνος για την ελευθερία και τη δημοκρατία, ένα σάλπισμα εθνικής και κοινωνικής απελευθέρωσης. Κι έχει ακόμη μεγαλύτερη σημασία, ιστορική και σύγχρονη, καθώς τα ιδανικά του ΕΑΜ έμειναν ανεκπλήρωτα εξαιτίας όσων ακολούθησαν στη συνέχεια μετά την Απελευθέρωση». Τέλος, οι σταλινομαοϊκοί το χαρακτηρίζουν «Κιβωτό μνήμης της εποποιίας 1940-45, δεύτερης εφόδου των Ελλήνων στους ουρανούς μετά το 1821, στα ζοφερά χρόνια της γερμανικής Κατοχής» ή ότι «…κεντρίζει αξίες σημαντικές για τον πληθυσμό». Όλα αυτά δείχνουν –και από αυτήν την ουσιαστική πλευρά– γιατί αυτό το τεράστιο κίνημα και ο αφάνταστος ηρωισμός των εργατικών και λαϊκών μαζών οδηγήθηκε σε συντριπτική ήττα. Δυστυχώς και από τις οργανώσει της άκρας και επαναστατικής αριστεράς, εξ όσων γνωρίζουμε, δεν υπάρχει μια καταδίκη ή υπάρχει μια ανεξήγητη (;) σιωπή.

Κλείνουμε το σημείο 8 αναφέροντας τι έλεγαν τότε οι τροτσκιστές (που για ακόμη μια φορά υπεράσπισαν τις αξίες του εργατικού και κομμουνιστικού κινήματος) για τις παραπάνω απόψεις της μπροσούρας Τι είναι και τι θέλει το ΕΑΜ: «Αυτά είναι λόγια (θα το μαντέψατε βέβαια!) ενός σταλινικού φυλλαδίου (“Τι είναι και τι θέλει το ΕΑΜ”, σελ. 27). Χίλιες φορές αίσχος για ανθρώπους που κάποτε ήταν κομμουνιστές. Η πατριωτική τους λύσσα τους κάνει να απειλούνε έτσι τα δυστυχισμένα θύματα του καπιταλισμού και του ιμπεριαλιστικού πολέμου, που τις πιο πολλές φορές για να εξασφαλίσουνε ένα ξεροκόμματο έρχονται σε σχάσεις σεξουαλικές με ξένους στρατιώτες και αξιωματικούς Οι σταλινικοί μπορεί να ουρλιάζουν όσο θέλουν. Η εργαζόμενη και εκμεταλλευόμενη γυναίκα –η πιο βασανισμένη ύπαρξη στην καπιταλιστική κοινωνία– θα προσπεράσει με αηδία και περιφρόνηση από μπροστά τους… Οι σύγχρονοι ιεροεξεταστές ας απειλούνε με στιγματισμό τα θύματα του καπιταλισμού. Πολύ πριν την ανίσχυρη αυτή και αντιδραστική απειλή τους, η ιστορία στιγμάτισε ανεξίτηλα μ’ ένα πελώριο “Π” το σταλινικό κόμμα και τη σταλινική Διεθνή, που πρόδωσαν επαίσχυντα και τις πιο στοιχειώδεις αρχές του επαναστατικού μαρξισμού».[25]

9. Η Κυβέρνηση «Εθνικής Ενότητας», που ήρθε στη Αθήνα στις 18/10/1944, είχε στις τάξεις της 6 υπουργούς του ΚΚΕ (αυτοί ήταν, Αλ. Σβώλος υπουργός Οικονομικών, Ο Αγγ. Αγγελόπουλος υφυπουργός Οικονομικών, Γ. Ζέβγος υπουργός Γεωργίας, Μ. Πορφυρογένης υπουργός Εργασίας, Ηλ. Τσιριμώκος υπουργός Εθνικής Οικονομίας, Ν. Ασκούτσης υπουργός Δημοσίων Έργων). Αυτή η κυβέρνηση, που ήταν προγραμματική θέση του ΚΚΕ και αποτέλεσμα των «αναλύσεων» της 6ης Ολομέλειας του 1934, ήταν μια κυβέρνηση που εφάρμοσε –όπως θα λέγαμε σήμερα– μνημονιακά μέτρα σε βάρος των λιμοκτονούντων και κατεστραμμένων εργατοαγροτικών μαζών και υπέρ του κεφαλαίου και βοήθησε (αντικειμενικά με τις ενέργειές της) τους Άγγλους ιμπεριαλιστές στη σφαγή των Δεκεμβριανών 1944. Εδώ θα αναφερθούμε στην οικονομική πολιτική της κυβέρνησης «Εθνικής Ενότητας», που ουσιαστικά είναι μια συγκροτημένη αντεργατική πολιτική είτε των μέτρων και προτάσεων που υπήρχαν στην μπροσούρα Τι είναι και τι θέλει το ΕΑΜ είτε των διαφόρων εγκυκλίων, οδηγιών και εντολών της ηγεσίας του ΚΚΕ που αναφέραμε στο σημείο 8, όπως π.χ.:«να αποφεύγονται η καταπάτηση των θεσμών, που πρέπει να παραμείνουν σεβαστοί» κ.ά.

Ας αναφέρουμε ορισμένα παραδείγματα. Στο μικρό του βιβλίο ο Δημήτρης Μαριόλης,[26] που αναφέρεται στην οικονομική και κοινωνική πολιτική του ΕΑΜ, είναι αρκετά αποκαλυπτικός. Ποια ήταν αυτή η πολιτική: Σκληρή λιτότητα ή και μνημόνια: Μειώ­σεις μι­σθών, απο­λύ­σεις «πλε­ο­να­ζό­ντων» δη­μο­σί­ων υπαλ­λή­λων, κί­νη­τρα στους βιο­μή­χα­νους για να βά­λουν, τάχα, «μπρο­στά την πα­ρα­γω­γή», απί­στευ­τη ρε­μού­λα με τους πό­ρους της διε­θνούς βο­ή­θειας. Ακόμα χει­ρό­τε­ρα, οι Εα­μι­κοί υπουρ­γοί δέχτηκαν τη νο­μι­σμα­τι­κή με­ταρ­ρύθ­μι­ση του Ζο­λώ­τα, μέσω της οποί­ας χάθηκαν οι λαϊ­κές απο­τα­μιεύ­σεις, αλλά και τα χρέη των κα­πι­τα­λι­στών πριν τον πόλεμο. Το αποτέλεσμα αυτής της πολιτικής, όπως λέει ο Δ. Μαριόλης, ήταν να ξεσπάσει ένας υπερ­πλη­θω­ρι­σμός, «με απο­τέ­λε­σμα να εξα­νε­μί­ζο­νται οι μι­σθοί και να απλώ­νε­ται επι­κίν­δυ­να το φάσμα της πεί­νας πάνω από τις με­γά­λες πό­λεις». Και συνεχίζει ο Δ. Μαριόλης: «Οι πιο ση­μα­ντι­κές και μα­ζι­κές αντι­δρά­σεις στην οι­κο­νο­μι­κή πο­λι­τι­κή των Εα­μι­κών υπουρ­γών προ­ήλ­θαν από την ερ­γα­τι­κή και λαϊκή βάση του ΕΑΜ… Οι κοι­νω­νι­κές συμ­μα­χί­ες της κα­το­χι­κής πε­ριό­δου κλο­νί­ζο­νται, τα με­σαία και μι­κρο­α­στι­κά στρώ­μα­τα τα­λα­ντεύ­ο­νται, ανα­ζη­τώ­ντας πο­λι­τι­κές λύ­σεις και στη­ρί­ζο­ντας την πο­λι­τι­κή επι­λο­γή της εθνι­κής ενό­τη­τας, ενώ η ερ­γα­τι­κή τάξη… βλέ­πει τις πο­λι­τι­κές και κοι­νω­νι­κές προσ­δο­κί­ες της να δια­ψεύ­δο­νται…» (σελ. 60-62).[27] Ο Θ. Χατζής, στο Η Νικηφόρα επανάσταση που χάθηκε, τόμ. Δ΄, εκδ. Δωρικός, σελ 98, γράφει: «Όλα τα μέτρα που πήραν ήταν υπέρ του αστικού καθεστώτος και μάλιστα του παλιού υπανάπτυκτου τύπου και της υποτέλειας στους Άγγλους». Ο Β. Μπαρ­τζώ­τας: «Οι βιομήχανοι χρησιμοποίησαν τη σταθεροποίηση της δραχμής, τη λεγόμενη νομισματική μεταρρύθμιση, για να κατεβάσουν τα μεροκάματα. Τραγική ειρωνεία! Οι εργάτες Αθήνας-Πειραιά έπαιρναν μικρότερα μεροκάματα στην απελευθέρωση απ’ ό,τι επί Γερμανών». Το έντυπο Λαοκρατία των υπαλλήλων Εθνικής Τράπεζας, στις 25/11/1944 έγραφε: «Ο μισθός που μας καθορίστηκε είναι μισθός πείνας… Ελπίζουμε πως οι αρμόδιοι δε θα μας αναγκάσουν να φτάσουμε στα άκρα».

Τα ίδια έλεγαν και τα έντυπα των τροτσκιστών. Ο Διεθνιστής, εφημερίδα του ΚΚΔΕ (φύλλο 18 και 21 Νοεμβρίου), σελ. 276-281 και 290-291 έγραφε (μεταξύ άλλων): «Η κυβέρνηση της ‘εθνικής ενότητας’ ανακοίνωσε επίσημα ότι τα εργατικά μεροκάματα δεν θα ΄ναι μεροκάματα ‘άνεσης’. Αυτό θα πει (με την ωμή γλώσσα της αλήθειας) ότι θα ‘ναι πείνας. Για να ‘χουνε περισσότερα κέρδη οι βιομήχανοι. Για ν’ ανορθωθεί η οικονομική ζωή του τόπου, που στηρίζεται στην εκμετάλλευση των εργαζομένων. Σ’ αυτό είναι σύμφωνοι όλοι οι υπουργοί, από τον Παπανδρέου ως τον Ζεύγο, και όλα τα κυβερνητικά κόμματα (πρώτο και καλύτερο το ¨ΚΚΕ”)»… «Οι συνέπειες του πολέμου δεν πρέπει καθόλου να βαρύνουνε τον πεινασμένο κι εξαθλιωμένο λαό. Ας επιβαρύνουνε τους βιομήχανους, τους τραπεζίτες κι όλους τους κεφαλαιοκράτες που μόνο αυτούς εξυπηρετούνε οι ιμπεριαλιστικοί πόλεμοι.» Παρακάτω (απόσπασμα από ένα μικρό άρθρο με τίτλο «Ένα παιχνίδι σε βάρος του λαού»): «Ύστερα απ’ το χαρτονόμισμα των 10 δισεκατομμυρίων η “εθνική κυβέρνηση” έβαλε σε κυκλοφορία το χαρτονόμισμα των 100 δισ. Το αποτέλεσμα ήταν οι τιμές ν’ ανηφορήσουνε απότομα σε ύψη απροσπέλαστα και η χρυσή λίρα να φτάσει τα 250 τρισεκατομμύρια. Το λεμόνι έφρασε να πουλιέται μισό τρισεκατομμύριο. Ο εργάτης, ο υπάλληλος, ο βιοπαλαιστής καταγαναχτισμένος, έβλεπε από ώρα σε ώρα α εξανεμίζονται στα χέρια του τα παλιόχαρτα που του δίνανε για ‘ανταμοιβή’ της δουλειάς του»…[28] Τα ίδια έλεγε για την οικονομική πολιτική και ο Προλετάριος, εφημερίδα της ΕΟΚΔΕ.

Το ΚΚΕ 6-7 δεκαετίες αργότερα θα διαπιστώσει: «2. Στη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου το Διεθνές Κομμουνιστικό Κίνημα δεν μπόρεσε να διαμορφώσει επαναστατική στρατηγική για την έξοδο από τον ιμπεριαλιστικό πόλεμο με στόχο την κατάκτηση της εργατικής εξουσίας (και άρα να εξοπλίσει και να καθοδήγει τις εργατικές και λαϊκές δυνάμεις)» … «4. Η στρατηγική του ΚΚΕ αρχικά στηρίχθηκε στη λαθεμένη ανάλυση του κόμματος, αναφορικά με τη σχετική καθυστέρηση της καπιταλιστικής ανάπτυξης στην Ελλάδα, στην αντίληψη ότι η ταξική ανεξαρτησία (απαλλαγή της Ελλάδας από την ξένη εξάρτηση) αποτελούσε προϋπόθεση για την ανάπτυξη των παραγωγικών δυνάμεων, την ωρίμανση των υλικών προϋποθέσεων για το πέρασμα στο σοσιαλισμό»… «Εξαιτίας όλων των παραπάνω και στη συνέχεια και της στρατηγικής του αντιφασιστικού μετώπου, η ταξική αντίθεση κεφαλαίου-εργασίας υποτάχθηκε στην ‘εθνική ενότητα’»… «5. Αυτή η στρατηγική δεν αποτελούσε ιδιαίτερο φαινόμενο στο ΚΚΕ, αλλά ήταν πρόβλημα του Διεθνούς Κομμουνιστικού κινήματος, που οι αιτίες του απαιτούν περαιτέρω διεύρυνση στο πλαίσιο μελέτης της ιστορίας του»…«6. Έχουν διατυπωθεί πολλές ερμηνείες σχετικά με τα κρίσιμα ζητήματα: την υπαγωγή του ΕΛΑΣ στο στρατηγείο της Μέσης Ανατολής και τις Συμφωνίες του Λιβάνου και της Καζέρτα. Μεταξύ των αιτίων έχει γίνει λόγος περί ανικανότητας του κομματικού ηγετικού πυρήνα, έλλειψης πολιτικής διορατικότητας, αρνητικού επηρεασμού της ηγεσίας του κόμματος από συμμαχικές δυνάμεις στο ΕΑΜ κ.ά.

Όσο και αν αυτά αποτυπώνουν τη μια ή την άλλη πλευρά σε ένα σύνολο παραγόντων, που οδήγησαν σε καθοριστικά λαθεμένες επιλογές, δεν προσεγγίζουν την κύρια αιτία: την έλλειψη ανάλογης προγραμματικής ετοιμότητας και προσανατολισμού από την πλευρά της κομμουνιστικής ηγεσίας, αλλά και τη μη απόκτησή της σε συνθήκες μάχης, σε συνδυασμό με την ικανότητα σωστής εκτίμησης του συσχετισμού των δυνάμεων και έγκαιρης προσαρμογής η και διόρθωσης της γραμμής πάλης»… «Στην ανάλυση που γινόταν συνυπήρχε το γεγονός ότι η Μ. Βρετανία ήταν σύμμαχος… Γεννιούνταν, λοιπόν, και αυταπάτες σχετικά με τις προθέσεις της βρετανικής πολιτικής να συντρίψει το ΕΑΜικό κίνημα.»… «7. Η δύναμη του Κόμματος βρίσκεται πρώτα απ’ όλα στην ιδεολογικοπολιτική του ποιότητα, στην ικανότητά του να δρα ως κόμμα επαναστατικό. Άρρηκτα συνδεδεμένο με αυτό ήταν και το οργανωτικό πρόβλημα: Η οργανωτική χαλαρότητα στο κόμμα, σε συνδυασμό με ορισμένη διάχυση του ΚΚΕ στις γραμμές του ΕΑΜ. Η ορμητική μαζικοποίηση του Κόμματος και η σχετικά εύκολη στρατολογία, δίχως την ανάλογη ιδεολογικοπολιτική προετοιμασία και την απαιτούμενη εσωκομματική ζωή, είχαν ως αποτέλεσμα η κομματική-κομμουνιστική συνείδηση λίγο να διαφέρει από την ΕΑΜική.»… «Η ιδεολογικοπολιτική και οργανωτική ανεπάρκεια του κόμματος ήταν συνυφασμένη με τη διαπαιδαγώγηση στην πάλη μόνο για την ελευθερία και ανεξαρτησία και όχι στην πάλη για την νίκη στο πεδίο της εξουσίας.»…[29] Πράγματι, έχει δίκιο ο Γ. Πετρόπουλος που κατηγορεί για νεοτροτσκισμό τα όσα λέει το Δοκίμιο της Ιστορίας… Φαίνεται, ότι έχουν «ξεπατικώσει»[30] τον Π. Πουλιόπουλο (Δημοκρατική ή Σοσιαλιστική Επανάσταση στην Ελλάδα;) και ό,τι έλεγαν, προφητικά, οι τροτσκιστές εκείνη την εποχή για την εγκληματική πολιτική της ηγεσίας ΚΚΕ, ότι οδηγούσε όχι μόνο σε αποτυχία αλλά και σε θάψιμο και σε προδοσία τα συμφέροντα των εργατοαγροτικών και μαζών και την υπόθεση του Σοσιαλισμού. Προς απόδειξη όλων αυτών παραθέτουμε σαν ΥΓ, στο τέλος αυτού του κειμένου (απόσπασμα) της Απόφασης της 2ης Συνδιάσκεψης (Γενάρης 1944) του ΚΚΔΕ-Κόμμα Κομμουνιστών Διεθνιστών Ελλάδας (ελληνικό τμήμα της 4ης Διεθνούς), «Η Πολιτική κατάσταση στην Ελλάδα».[31] Αυτήν την κριτική που κάνει το ΚΚΕ, όπως και την απόφαση του ΚΚΔΕ, καλό είναι να την προσέξουν οι αγωνιστές του εργατικού κινήματος και ιδιαίτερα της άκρας και επαναστατικής αριστεράς γιατί πολλές φορές ισχυρίζονται πράγματα για το ΕΑΜ που δεν έχουν καμία σχέση με αυτό ή που συγχέουν το πολιτικό πρόγραμμά του με την αυθόρμητη αντικαπιταλιστική δράση και τον αφάνταστο ηρωισμό των εργατοαγροτικών μαζών.

Τέλος, να θυμηθούμε ότι το ΚΚΕ συμμετέχει για πρώτη φορά –και όχι ο ΣΥΡΙΖΑ το 2015– σε κυβέρνηση όπως προέβλεπε η περίφημη συμφωνία του Λιβάνου (Μάιος 1944). Πρόκειται για το κυβερνητικό σχήμα της κυβέρνησης «Εθνικής Ενότητας» (ως γνωστόν συγκροτήθηκε στο Κάιρο τον Σεπτέμβριο του 1944), με πρωθυπουργό τον γνωστό σφαγέα του εργατικού κινήματος και άνθρωπο των Άγγλων Γ. Παπανδρέου. Αποτελούσε μετεξέλιξη της εξόριστης εκεί ελληνικής κυβέρνησης από τις αρχές της γερμανικής κατοχής. Για δεύτερη φορά θα συμμετάσχει στην Κυβέρνηση Συνεργασία (κυβέρνηση ΝΔ και Συνασπισμού της Αριστεράς[32] ή «Κυβέρνηση ειδικού σκοπού», όπως τη ονόμασαν) με πρωθυπουργό τον Τζαννή Τζαννετάκη. Για τρίτη φορά θα συμμετάσχει στη λεγόμενη Οικουμενική Κυβέρνηση (Νοέμβριος του 1989 – Απρίλιος του 1990) με συμμέτοχή σ’ αυτήν την κυβέρνηση και του ΠΑΣΟΚ και πρωθυπουργό τον Ξ. Ζολώτα. Επομένως κατά κάποιο τρόπο δεν ισχύει το σύνθημα «Πρώτη φορά Αριστερά», όταν στις 26 Ιανουαρίου 2015, ο ΣΥΡΙΖΑ μαζί με τους ΑΝΕΛ (Ανεξάρτητοι Έλληνες) ανέλαβαν τη διακυβέρνηση της χώρας.

10. Η Κομμουνιστική Διεθνής (ΚΔ – Κομιντέρν) ιδρύθηκε τον Μάρτιο του 1919 και διαλύθηκε από τον Στάλιν στις 15 Μαΐου 1943 κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Εδώ θα ασχοληθούμε με την τελευταία φάση και κυρίως με όσα ειπώθηκαν για τη διάλυσή της. Η απόφαση για τη διάλυση της ΚΔ ήταν ομόφωνη και ουσιαστικά πάρθηκε από την Εκτελεστική Επιτροπή της Κομμουνιστικής Διεθνούς τον Μάη 1943. Δεν έγινε κανένα συνέδριο για τη διάλυσή της (το τελευταίο ήταν το 7ο του 1935), ήταν ένα άδοξο τέλος, µια «ντροπιαστική» πράξη, ανάλογη µε την κατάρρευση της Δεύτερης Διεθνούς το 1914, και οι λόγοι που προβλήθηκαν ήταν άκρως εξευτελιστικοί αλλά αντιπροσωπευτικοί αυτών που τη διέλυσαν. Μερικά αποσπάσματα των λόγων που προβλήθηκαν:

1) Η απόφαση του προεδρείου της ΚΔ έλεγε: «…η οργανωτική μορφή συνένωσης των εργατών, που διάλεξε το πρώτο Συνέδριο της Κομμουνιστικής Διεθνούς και που ανταποκρινόταν στις ανάγκες της αρχικής περιόδου αναγέννησης του εργατικού κινήματος, ξεπερνιόταν ολοένα και περισσότερο στο βαθμό που αναπτυσσόταν το κίνημα αυτό και γίνονταν περίπλοκα τα προβλήματά του στις διάφορες χώρες, ή και μάλιστα γινόταν εμπόδιο στην παραπέρα εδραίωση των εθνικών εργατικών κομμάτων»… «…η πανεθνική άνοδος και η κινητοποίηση των μαζών για την πιο γρήγορη νίκη κατά του εχθρού μπορούν καλύτερα και πιο καρποφόρα να πραγματοποιηθούν από την πρωτοπορία του εργατικού κινήματος της κάθε χώρας στα πλαίσια του κράτους της».[33] Αυτή την κατάπτυστη απόφαση έσπευσαν να την χαιρετίσουν η ηγέτες των κυριότερων ευρωπαϊκών κομμάτων (Μ. Τορέζ, Π. Τολιάτι, Ε. Τέλμαν κ.ά).

2) Ο Στάλιν, σε συνέντευξη στον ανταποκριτή του πρακτορείου «Ρόιτερ» Χάρολντ Κινγκ, αιτιολογεί το γεγονός της διάλυσης της Διεθνούς ως εξής: «Η διάλυση της Κομμουνιστικής Διεθνούς είναι σωστή, γιατί: α) Ξεσκεπάζει τα ψέματα των χιτλερικών ότι τάχα η Μόσχα έχει την πρόθεση να αναμειχθεί στη ζωή άλλων κρατών και να τα “μπολσεβικοποιήσει”. Από δω και πέρα μπαίνει τέρμα στο ψέμα αυτό. β) Ξεσκεπάζει τη συκοφαντία των αντιπάλων του κομμουνισμού στο εργατικό κίνημα, ότι τάχα τα κομμουνιστικά κόμματα των διαφόρων χωρών ενεργούν όχι προς το συμφέρον του λαού τους, αλλά σύμφωνα με οδηγίες απ’ έξω. Από δω και πέρα μπαίνει τέρμα και σ’ αυτή τη συκοφαντία. γ) Διευκολύνει το έργο των πατριωτών στις φιλελεύθερες χώρες για την ένωση των προοδευτικών δυνάμεων της χώρας τους, ανεξάρτητα σε ποιο κόμμα ανήκουν και ανεξάρτητα από τις θρησκευτικές τους πεποιθήσεις, σ’ ένα ενιαίο εθνικοαπελευθερωτικό μέτωπο για τη διεξαγωγή του αγώνα ενάντια στο φασισμό. δ) Διευκολύνει το έργο των πατριωτών σ’ όλες τις χώρες για την ένωση όλων των φιλελεύθερων λαών σ’ ένα ενιαίο διεθνές μέτωπο, για τον αγώνα ενάντια στον κίνδυνο παγκόσμιας κυριαρχίας του χιτλερισμού, εξομαλύνοντας έτσι το δρόμο για την οργάνωση στο μέλλον της συνεργασίας των λαών με βάση την ισοτιμία».[34]

3) Η σχετική απόφαση της ΚΕ του ΚΚΕ (2/6/1943) ξεπερνούσε όλα τα παραπάνω σε γελοιότητα και ύβρεις απέναντι στον σκοπό για τον οποίο ιδρύθηκε η 3η Διεθνής «1. (…) Το Κομμουνιστικό Κόμμα της Ελλάδας (…) χαιρετίζει την πρωτοβουλία του προεδρείου της Εκτελεστικής Επιτροπής της. Σε στιγμές που ο αιμοβόρος φασισμός (…) απειλεί να δουλώσει τα πάντα (…) δεν υπάρχει πιο μεγάλη υπηρεσία. (…) Η διάλυση της Κομμουνιστικής Διεθνούς είναι σήμερα η μόνη ενδεδειγμένη πράξη σωστής μαρξιστικής πολιτικής. (…) Γι’ αυτό ο άξονας μαίνεται, γι’ αυτό οι λαοί το χαιρετούν μ’ ενθουσιασμό. (…) Είναι συνεπώς μέτρο (…) που μας πλησιάζει αποφασιστικά στη νίκη».[35] Αξίζει να παραθέσουμε και την απίθανη εισήγηση του Γ. Ιωαννίδη για τη διάλυση της ΚΔ, είναι πραγματικό μνημείο γελοιότητας: «Η απόφαση του Προεδρείου της Εκτελεστικής Επιτροπής της Κομμουνιστικής Διεθνούς για την αυτοδιάλυση της Κομμουνιστικής Διεθνούς, είναι το σημαντικότερο γεγονός της ιστορίας του επαναστατικού κινήματος ύστερα από την έκδοση του Κομμουνιστικού Μανιφέστου και την Οχτωβριανή Επανάσταση. Ο Μαρξ και ο Ένγκελς με την έκδοση τού Κομμουνιστικού Μανιφέστου καθόριζαν επάνω σε επιστημονική βάση τον ιστορικό ρόλο του προλεταριάτου. Η Οχτωβριανή ’Επανάσταση αποτελεί το ζωντανό παράδειγμα σωστής εφαρμογής του επαναστατικού μαρξισμού από το μπολσεβίκικο κόμμα του Λένιν-Στάλιν, μέσα στις συγκεκριμένες συνθήκες πού δημιούργησε ό παγκόσμιος πόλεμος τού 1914-1918. Η απόφαση για την αυτοδιάλυση της Κομμουνιστικής Διεθνούς, που υποβοηθεί τη νίκη των δυνάμεων της προόδου και του πολιτισμού και ανοίγει το δρόμο για την πραγματοποίηση των πόθων της εργαζόμενης ανθρωπότητας, αποτελεί ένα ανώτερο δίδαγμα, το τελευταίο δίδαγμα που μας δίνει η Κομουνιστική Διεθνής, σωστής εφαρμογής του μαρξισμού – λενινισμού – σταλινισμού στην πιο κρίσιμη στιγμή του τωρινού παγκόσμιου πολέμου».[36] Αργότερα, από το 18ο Συνέδριό του το ΚΚΕ (18-22 Φεβρουαρίου 2009) θα αρχίσει να αναθεωρεί με μισόλογα τις παραπάνω απόψεις, ποτέ όμως δεν τις ξεκαθάρισε πλήρως. Πάντως ο γνωστός σταλινοζαχαριαδικός Γ. Πετρόπουλος σε άρθρο του στον Ριζοσπάστη (27/5/2001), τα «μασάει» αρκετά: «Γύρω από τους λόγους που οδήγησαν στην αυτοδιάλυση της Τρίτης Διεθνούς έχουν γραφτεί πολλά, πολύ περισσότερα απ’ όσα θα μπορούσε να περιμένει κανείς. Κορυφαίες προσωπικότητες του διεθνούς κομμουνιστικού κινήματος εκείνης της εποχής έκαναν διάφορες υποθέσεις».

Για όλα αυτά βέβαια, όσο εξοργιστικά και γελοία και αν είναι, υπάρχει εξήγηση. Από την εποχή που επικράτησε η σταλινική γραφειοκρατία στην ΚΔ (1926-27), αυτή αναπόφευκτα βάδιζε προς το τέλος και τυπικά. Οι δικαιολογίες που προβλήθηκαν, όπως είδαμε αποσπασματικά, μερικές ήταν γελοίες ωστόσο ενδεικτικές των ανθρώπων που είχαν επικρατήσει στην ΕΣΣΔ και στην Κομιντέρν. Όλες, και από όλες τις μεριές, προσέκρουαν στην κοινή λογική. Οι πραγματικοί λόγοι της διάλυσης της Κοµιντέρν ήταν άλλοι και σήμερα είναι γνωστοί.[37] Να αναφέρουμε μερικούς: α) Να μπορεί η ρωσική διπλωματία να διαπραγματεύεται μόνη της και χωρίς να ενημερώνει τα άλλα ΚΚ. β) Να απελευθερωθεί το έδαφος της στροφής των ΚΚ, σε κάθε χώρα, προς τον «εθνικό και δημοκρατικό» δρόμο, εγκαταλείποντας την σοσιαλιστική προοπτική. Η συµµετοχή στις κυβερνήσεις «Εθνικής Ενότητας» μαζί µε «κόμματα «εθνικώς σκεπτόμενα», ήταν ασύμβατη ή τουλάχιστον προκαλούσε προβλήματα µε τη συμμετοχή σε μια, έστω και εκφυλισμένη Κοµμουνιστική Διεθνή. γ) Να ελέγχει ή να στρέφει το ένα απέναντι στο άλλο καλύτερα και ευκολότερα η σταλινική γραφειοκρατία της Μόσχας και ο άνθρωπος του Στάλιν Δημητρώφ τα διασπασμένα ΚΚ.

Η πολιτική κατάσταση στην Ελλάδα: Η αντικαπιταλιστική δυναμική του εαμικού κινήματος

Κόμμα Κομμουνιστών – Διεθνιστών Ελλάδα (ελληνικό τμήμα της 4ης Διεθνούς)

Απόφαση 2ης Συνδιάσκεψης (Γενάρης 1944)

1. Μέσα στις συνθήκες του πολέμου, κάτω από την ξένη ιμπεριαλιστική κατοχή και καταπίεση, την οικονομική καταστροφή, τον πληθωρισμό, τη φοβερή πείνα και εξαθλίωση και την κοινωνική αποσύνθεση, ένα λαϊκό κίνημα πλατύ, ζωηρό, ορμητικό, με χαρακτήρα εθνικοαπελευθερωτικό και «λαοκρατικά» εμβλήματα φούντωσε και ανδρώθηκε με εξαιρετική γοργότητα μέσα στη χώρα αγκαλιάζοντας μικροαστικά και εργατοϋπαλληλικά στρώματα και αγροτικές μάζες στην ύπαιθρο. Το κίνημα αυτό ουσιαστικά εμπνέεται και καθοδηγείται από το σταλινικό κόμμα, που με την εθνικοαπελευθερωτική του πολιτική εξυπηρετεί τα συμφέροντα της ελληνικής μπουρζουαζίας και του συμμαχικού με αυτήν ιμπεριαλιστικού μπλοκ, που του πρόσφερε μεγάλες στρατιωτικές υπηρεσίες με την οργάνωση των αντάρτικων σωμάτων. Στο βάθος του όμως το κίνημα αυτό αντανακλά και εκφράζει θολά και συγχυσμένα την ταξική αντίθεση των μεγάλων στρωμάτων των εργαζομένων και εκμεταλλευομένων της χώρας εναντίον της ελληνικής κεφαλαιοκρατίας, το απέραντο μίσος και την αγανάκτησή τους κατά των καταπιεστικών μέτρων των ιμπεριαλιστών της κατοχής και κατά των εξαθλιωτικών όρων της ζωής τους μέσα στο καπιταλιστικό σύστημα, τα αντιπολεμικά και φιλοσοβιετικά τους αισθήματα και γενικότερα τους πόθους τους για μια ριζική κοινωνική μεταβολή.
2. Η ελληνική μπουρζουαζία μ’ όλο που, όπως ήτανε φυσικό, ύστερ’ από την πολεμική της ήττα και την ξένη κατοχή τάχθηκε υπέρ του εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα, απόφυγε εντούτοις να μπει επικεφαλής ή να πάρει μέρος, στην οργάνωση για ένα κίνημα μαζών στηριγμένο σ’ αυτή τη βάση. Σαν τάξη εκμεταλλευτική που από καιρό έχει ξεπεράσει τον προοδευτικό της ρόλο και βρίσκεται στη δύση της τρέφει έμφυτη και δικαιολογημένη δυσπιστία προς τις μάζες και μάλιστα για ένα τέτοιου είδους κίνημα που θα τους έδινε όπλα. Άλλωστε μέσα στις συνθήκες της καπιταλιστικής παρακμής και κατάρρευσης και κάτω από την πρωτοφανή οξύτητα των κοινωνικών αντιθέσεων ή δημιουργία και η ανάπτυξη όχι μιας απλής εθνικιστικής κίνησης αλλά ενός μαζικού λαϊκού κινήματος είναι δυνατόν να πραγματοποιηθεί μόνο στη βάση ενός εθνικοαπελευθερωτικού προγράμματος που πλαισιώνεται από αντικαπιταλιστικές διεκδικήσεις και συνθήματα. Επομένως μόνο από τα κόμματα της μικροαστικής δημοκρατίας και ιδιαίτερα από το σταλινικό με την παλιά του παράδοση και την αχτινοβολία του σαν εκπροσώπου της Διεθνούς θα μπορούσε ένα τέτοιο κίνημα να οργανωθεί και όχι από τη μπουρζουαζία και τα κόμματά της. Γι’ αυτό η ελληνική μπουρζουαζία στηρίζει και την επιτυχία του εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα, του αγώνα δηλαδή για την αποκατάσταση της χαμένης πολιτικής κυριαρχίας της μέσα στη χώρα, στη στρατιωτική νίκη του συμμαχικού μ’ αυτήν αγγλοσαξονικού μπλοκ που στην υπηρεσία του έχει διαθέσει τα στρατιωτικά της στελέχη και τον «εθνικό στρατό» της που βρίσκεται στο εξωτερικό και καθοδηγείται από την κυβέρνηση του Καΐρου. Κι αυτοί ακριβώς είναι οι λόγοι που τα δυο μεγάλα ιστορικά της κόμματα, το Φιλελεύθερο και το Λαϊκό, που πάντα τους εμπιστεύθηκε τις τύχες της η μπουρζουαζία σ’ όλη την ιστορική της διαδρομή, κρατήθηκαν παράμερα από κάθε κίνηση, μέσα στην αφάνεια που είχανε πέσει από την εποχή ακόμα της δικτατορίας του Μεταξά.
3. Ωστόσο, ανεξάρτητα από τις διαθέσεις της μπουρζουαζίας, ένα ολόκληρο κίνημα αναπτύχθηκε μέσα στη χώρα γύρω από εθνικοαπελευθερωτικά συνθήματα που περιλαμβάνει μέσα στους κόλπους του ένοπλα σώματα στην ύπαιθρο και οπλισμένες ομάδες μέσα στις πόλεις, και εκφράζει από μιαν άποψη την ταξική αντίθεση, των προλεταριακών μαζών απέναντί της. Η κατάσταση αυτή, όπως είναι επόμενο, έχει γεμίσει με φροντίδες και ανησυχία τη μπουρζουαζία. Ξέροντας καλά το βαθύ αντικαπιταλιστικό αίσθημα που κυριαρχεί σήμερα μέσα στις μάζες, διαπιστώνοντας την ανάπτυξη της μαχητικής τους διάθεσης και τον ταξικό δρόμο πού πήρανε οι τελευταίες κινητοποιήσεις τους, βλέπει καθαρά να διαγράφεται στον ορίζοντα το φάντασμα της κοινωνικής εξέγερσης των εργαζομένων μέσα στις συνθήκες του φοβερού χάους που απεργάζεται ο σημερινός ιμπεριαλιστικός πόλεμος. Δεν την ησυχάζει καθόλου η εθνικιστική σφραγίδα που βάζει η σταλινική καθοδήγηση στις εκδηλώσεις των μαζών. Με το ένστικτό της νιώθει πως αυτές εκφράζουνε τα αντικαπιταλιστικά και αντιπολεμικά αισθήματα τους κι όχι την πίστη τους στην ιδέα του έθνους. Διαισθάνεται πώς όλο αυτό το λαϊκό κίνημα του ΕΑΜ, παρ’ όλο που διαπαιδαγωγείται συστηματικά με εθνικιστικές ιδέες, κλείνει μέσα του πολλούς κινδύνους γι’ αυτήν. Οι κίνδυνοι αυτοί έχουνε τη ρίζα τους όχι στις ανύπαρχτες επαναστατικές διαθέσεις των καθοδηγητών του αλλά στο αντικαπιταλιστικό πνεύμα που ολοένα και περισσότερο μεγαλώνει μέσα στη μάζα και τροφοδοτείται ακατάπαυστα από την αποσύνθεση και την κατάρρευση του καπιταλιστικού συστήματος. Διαισθάνεται πώς από τη μια στιγμή στην άλλη η μάζα αυτή μπορεί να μπει σ’ άλλο δρόμο και να δράσει κάτω από συνθήματα όχι πια εθνικιστικά…
4. …Οι αποφάσεις που πάρθηκαν από τους Αγγλοαμερικάνους και τη σοβιετική γραφειοκρατία στις συνδιασκέψεις της Μάλτας και της Τεχεράνης επρόκειτο όπως ήτανε φανερό να ασκήσουνε μιαν αναμφισβήτητη επίδραση στις πολιτικές ζυμώσεις και εξελίξεις μέσα στη χώρα, επίδραση που έχει αρχίσει ήδη να εκδηλώνεται και γίνεται αισθητή. Η συμφωνία για να συνεχιστεί και να ολοκληρωθεί η προσπάθεια για να συντριβεί στρατιωτικά η Γερμανία και να συνθηκολογήσει χωρίς όρους, απαιτεί την ενοποίηση και κάτω από ενιαία κατεύθυνση διεξαγωγή του εθνικααπελευθερωτικού αγώνα στις κατεχόμενες χώρες και στην Ελλάδα. Για να πραγματοποιηθεί η ενότητα αυτή παραμερίζουνε για την ώρα από το προσκήνιο το διχτάτορα βασιλιά (εξαναγκασμός του Γλίξμπουργκ να δηλώσει ότι θα επανέλθει στο θρόνο του μόνο όταν το θελήσει ο λαός υστέρα από δημοψήφισμα), που στεκόταν εμπόδιο στο δρόμο αυτό εξαιτίας της πάνδημης καταφοράς εναντίον του, και εξασκούνε μια συνδυασμένη πίεση για τη συμφιλίωση και τη συνεργασία των κομμάτων και των αντιμαχομένων οργανώσεων πάνω στη βάση του κοινού αγώνα εναντίον του «ξένου καταχτητή» (διακοίνωση του επιτροπάτου των Εξωτερικών της ΕΣΣΔ στον Έλληνα πρόξενο, δηλώσεις Ήντεν). Έτσι, η επίδραση από την πλευρά των διεθνών πολιτικών εξελίξεων στη σημερινή περίοδο επενεργεί κατευναστικά στη διαμάχη και στις αντιθέσεις των κομμάτων και των οργανώσεων και ανοίγει προοπτικές για τη πραγματοποίηση μιας «εθνικής κυβέρνησης», δηλαδή μιας σύμπραξης του σταλινικού κόμματος με την αστική αντίδραση. Οι προοπτικές αυτές είναι τόσο περισσότερο πιθανές όσο από τη μια μεριά οι διαθέσεις και η θέληση της μοσχοβίτικης γραφειοκρατίας εξασκούν αποφασιστική επίδραση στη διαμόρφωση της πολιτικής των σταλινικών κομμάτων και, από την άλλη, η άρνηση κάτω από τις δοσμένες συνθήκες των αστικών κομμάτων να συνεργαστούν και να συμμετάσχουν σε μια κοινή κυβέρνηση με το σταλινικό κόμμα, που βρίσκεται επικεφαλής του εαμικού κινήματος, θα ερχότανε σε σύγκρουση όχι μόνο με τα ιδιαίτερα κομματικά τους συμφέροντα αλλά και με τα γενικότερα συμφέροντα της τάξης που εκπροσωπούνε και που γι’ αυτήν η απόχτηση της λαϊκής βάσης του ΕΑΜ αποτελεί κυριολεχτικά σανίδα σωτηρίας.
5. Η συμμετοχή του σταλινικού κόμματος σε μια κοινή κυβέρνηση με τα κόμματα της αστικής αντίδρασης πραγματοποιούμενη θα αποτελέσει ένα σημαντικό σταθμό στην πολιτική ζωή της χώρας. Ύστερ’ από τις κυριολεχτικά κοσμογονικές ζυμώσεις και εξελίξεις των τελευταίων χρόνων που αποστερήσανε τη μπουρζουαζία από κάθε λαϊκή βάση, απογυμνώσανε και αποσκελετώσανε τα κόμματά της, ξεσηκώσανε ένα τεράστιο κύμα αγανάχτησης και μίσους εναντίον της, το σταλινικό κόμμα, το κόμμα αυτό της πιο επαίσχυντης προδοσίας, ετοιμάζεται με τη συμμετοχή του στην αστική κυβέρνηση να ολοκληρώσει το προδοτικό του έργο, να καταβάλει και την τελευταία προσπάθεια για να σώσει το καθεστώς του ελληνικού καπιταλισμού που καταρρέει, προσφέροντάς του σαν έρεισμα και υπόβαθρο τη λαϊκή βάση του ΕΑΜ και αναλαβαίνοντας να παίξει το ρόλο του δήμιου της επαναστατικής πρωτοπορίας, ακριβώς όπως και η σοσιαλδημοκρατία στον περασμένο πόλεμο…
6. Στη σημερινή στιγμή η πάλη εναντίον της καπιταλιστικής αντίδρασης, συγκεντρωμένης γύρω από την αξονόδουλη κυβέρνηση Ράλλη και τους Γερμανούς κυρίαρχους, στη χώρα, αποτελεί το κεντρικό άμεσο καθήκον της εργατικής τάξης και του επαναστατικού της, κόμματος. Στην επίθεση που επιχειρείται από μέρους της για τη συντριβή του κινήματος των μαζών, με το σταμάτημα και το πνίξιμο των απεργιακών κινήσεων και γενικά των ταξικών εκδηλώσεων τους, τις διώξεις, συλλήψεις, φυλακίσεις, δολοφονίες και εκτελέσεις των πρωτοπόρων αγωνιστών τους, πρέπει να απαντήσουμε με την κινητοποίηση και το κατέβασμα, στον αγώνα των μαζών, παίρνοντας σαν βάση τις άμεσες διεκδικήσεις τους, και με τη μεθοδική οργάνωση της μαζικής αυτοάμυνας κατά εργοστάσια και συνοικίες για το τσάκισμα των τρομοκρατικών ενεργειών. Ουσιαστική όμως προϋπόθεση για μια νικηφόρα πάλη εναντίον της αντίδρασης είναι η αποτελεσματική καταπολέμηση των εθνικιστικών και λαϊκοδημοκρατικών αυταπατών, που συστηματικά έχει καλλιεργήσει μέσα στις μάζες το σταλινικό κόμμα κι έτσι θολώνουν τη συνείδησή τους, σπέρνουν σύγχυση μέσα στις γραμμές τους και παρεμποδίζουν την ταξική κινητοποίησή τους και την ανάπτυξη της επαναστατικής τους πρωτοβουλίας. Το κόμμα μας, παίρνοντας ανοιχτά μέρος στις ταξικές συγκρούσεις στις οποίες οδηγεί ακαταμάχητα η όλη εξέλιξη της κατάστασης σε διεθνή και εθνική κλίμακα, μέσα στη νέα περίοδο των εξεγέρσεων και των επαναστάσεων, πρέπει: α) να προσπαθήσει να δώσει συνειδητή έκφραση στους συγχυσμένους αγώνες των εργαζομένων και να τους μπάσει στο δρόμο της με απόλυτη συνέπεια ταξικής πάλης· β) στην πορεία της πάλης και στο φως της συγκεντρωμένης από τις ίδιες τις μάζες πείρας, να τις πείσει να σπάσουν κάθε δεσμό με τη μπουρζουαζία και με την εθνικιστική της πολιτική και να δημιουργήσουν το ανεξάρτητο ΤΑΞΙΚΟ ΜΕΤΩΠΟ των εργατών, υπαλλήλων, φτωχών χωρικών και βιοπαλαιστών, στηριγμένο στο πρόγραμμα των αμέσων οικονομικών, συνδικαλιστικών και πολιτικών διεκδικήσεών τους και στη βάση της οργανωτικής μορφής του ενιαίου μετώπου (αναλογική συγκρότηση επιτροπών Ταξικού Μετώπου στις επιχειρήσεις, στα εργοστάσια στα καταστήματα, υπεύθυνων μπροστά στη μάζα και ανακλητών απ’ αυτή σε τοπική και εθνική κλίμακα), γ) αποκαλύπτοντας όλο το ουτοπιστικό, δημαγωγικό και αντιδραστικό περιεχόμενο του συνθήματος της «Λαϊκής Δημοκρατίας», να αντιτάξει σαν μόνη διέξοδο για τους εργαζόμενους μέσα στη σημερινή φοβερή κρίση την πάλη για τη σοσιαλιστική επανάσταση και το ανέβασμα στην εξουσία της επαναστατικής κυβέρνησης εργατών – αγροτών, της μόνης που μπορεί να συντρίψει την αντίσταση των εκμεταλλευτών και να δώσει ολοκληρωτική ικανοποίηση στις διεκδικήσεις των μαζών…

ΟΚΔΕ, 11/7/2026

[1] Σελ. 12 της έκδοσης της Επιτροπής Ιστορικού…

[2] Γίνεται μια μικρή αναφορά –έστω και με μισόλογα και μερικό τρόπο– για την πολιτική και στρατηγική του ΚΚΕ αυτής της περιόδου, ανάλογη με αυτήν που υπάρχει και στα κομματικά Δοκίμια της Ιστορίας: «Αποτελεί άλλης τάξης ζήτημα το γεγονός ότι το ΚΚΕ, λόγω και των αντίστοιχων προβλημάτων και αδυναμιών στη στρατηγική του Διεθνούς Κομμουνιστικού Κινήματος, δεν είχε διαμορφώσει επαναστατική στρατηγική για την ανατροπή της καπιταλιστικής εξουσίας και την έναρξη της σοσιαλιστικής οικοδόμησης»… «Αυτός ήταν ο λόγος που υποχώρησε και υπέγραψε τις απαράδεκτες συμφωνίες του Λιβάνου και της Καζέρτας…». Ό.π., σελ. 12. Στη Μπροσούρα μας για την Πρωτομαγιά του 1944, που κυκλοφορεί, υπάρχουν αρκετά για το περιεχόμενο των συμφωνιών αυτών.

[3] Από τους 12 (7 τροτσκιστές και 5 αρχειομαρξιστές) αναφέρει μονάχα 8, παραλείπει τον τροτσκιστή Βασίλη Τσαμτζά ή Τσαματζά και 2 αρχειομαρξιστές (Παπαδημητρόπουλο και ακόμη έναν αγνώστων στοιχείων), για τον Μήτσο Γιανακουρέα και τον Γιώργο Κοβάνη αναφέρει για τον πρώτο το επάγγελμα και για τον δεύτερο που γεννήθηκε(!), αναφέρει τον Ηρακλή Μήτση σαν αρχειομαρξιστή ενώ ήταν τροτσκιστής, ενώ αναφέρει τον Δημήτρη Γ. Πανταζή, όπως και τον Γιώργο Κρόκο, σαν μέλη του ΚΚΕ. Τα μόνα, σχετικά, σωστά που αναφέρει, είναι για τον Χρήστο Σούλα και τους 2 αρχειομαρξιστές Ανρί Περαχιά και Πέτρο Ανδρώνη, ίσως γιατί και οι 2 ήταν υποψήφιοι βουλευτές με την ΚΟΜΛΕΑ το 1933. Στην ηλεκτρονική εφημερίδα Ημεροδρόμος (γνωστή για τη φιλοΚΚΕ πολιτική της τοποθέτηση) στις 17 Φεβρουαρίου 2026, αναφέρεται ότι ο αριθμός των εκτελεσθέντων τροτσκιστών και αρχειομαρξιστών είναι 12 (7 και 5 αντίστοιχα).

[4] Αναφέρει την περίπτωση του δάσκαλου Γιώργου Κρόκου (γιατί λέει: «…οι αρχές ασφαλείας των κατέγραφαν ως μέλος του ΚΚΕ»! – πιο αξιόπιστη πηγή δεν μπορέσατε να βρείτε;), ενώ είναι πασίγνωστο ότι προερχόταν από το Αρχείο, προσχώρησε στον τροτσκισμό και υπήρξε μια από τις σημαντικές μορφές του κινήματός μας και του κινήματος γενικότερα, έχοντας πολυσχιδή δράση. (Αναφέρεται και σε όλες τις πραγματικές καταστάσεις με τους εκτελεσθέντες, εκτός από αυτήν του ΚΚΕ, που είναι και η πιο ελλιπής, σίγουρα σκόπιμα για να μπορούν να αλλοιώσουν κ.ά.). Για περισσότερα δες, Νίκος Θεοδοσίου (28/4/2022), Η ζωή και ο θάνατος στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής ενός κομμουνιστή – αρχειομαρξιστή δασκάλου. Ο Γεώργιος Σαρρής, βραβευμένος δημοσιογράφος και πάντοτε φιλοΚΚΕ, τον παρουσιάζει ως τροτσκιστή και μάλιστα με την 1η εικοσάδα των εκτελεσθέντων μαζί με τον Χρ. Σούλα, τον Γ. Κρόκο, τον Πανταζή, τον Γιαννακουρέα. που «ήσαν οι κομμουνιστές-διεθνιστές μέλη και οπαδοί του κόμματός μας και της 4ης Διεθνούς». Ως τροτσκιστή τον αναφέρει και το Documento σε άρθρο της 1ης Μάη 2026 με τίτλο «Δάσκαλοι στον τοίχο της Καισαριανής – Πρωτομαγιά του 1944».

[5] Αντιστρέφοντας ακόμη μια φορά την πραγματικότητα και κάνοντας το άσπρο μαύρο γράφουν, ότι οι τροτσκιστές κρατούσαν «… ίσες αποστάσεις ανάμεσα στο ΚΚΕ και το εργατικό-λαϊκό κίνημα, από τη μια πλευρά και το καπιταλιστικό κράτος και τους διεθνείς του συμμάχους από την άλλη». Αυτός που έκανε όλα αυτά και ακόμη χειρότερα είναι βέβαια το ΚΚΕ. Η 6η Ολομέλεια του 1934, τα Λαϊκά Μέτωπα με την αστική τάξη, το σύμφωνο Σκλάβαινα-Σοφούλη, η κυβέρνηση «εθνικής ενότητας» του 1944 αλλά και το 1989, το καλωσόρισμα των Άγγλων ιμπεριαλιστών κ.λπ., είναι γνωστά – και ήταν η στρατηγική τους για το λεγόμενο στάδιο της αστικοδημοκρατικής επανάστασης. Αυτά καταπολεμούσαν οι τροτσκιστές και τα καταδίκασε η ιστορία. Για όποιον δεν γνωρίζει υπάρχει το έργο του Π. Πουλιόπουλου, Δημοκρατική ή Σοσιαλιστική Επανάσταση στην Ελλάδα;, εκδ. Εργατική Πάλη, η έκδοση Κείμενα από την ιστορία του εργατικού κινήματος: «Προλετάριος» και «Διεθνιστής» της Κατοχής, εκδ Εργατική Πάλη κ.λπ. Αλλά εδώ και αρκετά χρόνια, όλοι οι ιστορικοί (και έστω με μισόλογα και τα Δοκίμια Ιστορίας του ΚΚΕ) ιστορούν την καταστροφική, εγκληματική και προδοτική πολιτική για τα συμφέροντα των εργατικών και λαϊκών μαζών του ΚΚΕ.

[6] Ο Λ. Τρόστκι το είχε ονομάσει «Συνέδριο της Διάλυσης».

[7] Το ΚΚΕ στον Ιταλοελληνικό πόλεμο, 1940-44, Τμήμα Ιστορίας της ΚΕ του ΚΚΕ, εκδ. Σύγχρονη Εποχή, σελ. 26. Περίπου τα ίδια λέγονται και στο Δοκίμιο Ιστορίας του ΚΚΕ, 1918-1939, Α2 τόμος, εκδ. Σύγχρονη Εποχή, σελ. 438.

[8] Για περισσότερα, δες: α) Δημοκρατική ή Σοσιαλιστική Επανάσταση στην Ελλάδα;, Παντελής Πουλιόπουλος, εκδ. Εργατική Πάλη. β) Για μια σύγχρονη Επαναστατική Στρατηγική (βελτιωμένη έκδοση), Συλλογική Εργασία της ΟΚΔΕ, εκδ. Εργατική Πάλη. γ) Η Διαρκής Επανάσταση στην Ιστορία και το Σήμερα, Νίκος Κτενάς-Δημήτρης Γκιώργκας, μπροσουρά Νο 38 της σειράς Τετράδια Εργατικής Πάλης κ.ά.

[9] Το ΚΚΕ στον Ιταλοελληνικό πόλεμο, 1940-44, Τμήμα Ιστορίας της ΚΕ του ΚΚΕ, εκδ. Σύγχρονη Εποχή, σελ. 26.

[10] Υπογράφτηκε στη Μόσχα στις 23/8/1939, επικυρώθηκε από το ανώτατο Σοβιέτ στις 31/8/1939. Στο σύμφωνο υπήρχε και μυστικό πρωτόκολλο που προέβλεπε, μεταξύ άλλων: 1) Τον διαμελισμό της Πολωνίας μεταξύ των δυο χωρών με σύνορα τους ποταμούς Νάρεφ, Βιστούλα και Σαν. 2) Οι βαλτικές χώρες (με εξαίρεση τη Λιθουανία), η Φινλανδία και η Ρουμανία θα ανήκουν στη σοβιετική σφαίρα επιρροής. 3) Η Γερμανία θα ελέγχει την Λιθουανία, το Ντάντσιχ (πολωνικά Γκντάνσκ). Η ανατολική περιοχή Warthland της Πολωνίας θα προσαρτηθεί στο Γερμανικό Ράιχ. Μη γερμανικές μειονότητες μετακινήθηκαν προς ανατολάς.

[11] Το ΚΚΕ στον Ιταλοελληνικό πόλεμο, 1940-44, Τμήμα Ιστορίας της ΚΕ του ΚΚΕ, εκδ. Σύγχρονη Εποχή, σελ. 32-33. Περίπου τα ίδια λέγονται και στο Δοκίμιο Ιστορίας του ΚΚΕ, 1939-1949, Β1 Τόμος, εκδ. Σύγχρονη εποχή, σελ. 16.

[12] Είναι για γέλια ο τρόπος που δικαιολογούνται αυτές οι αλλαγές της ΚΔ από το ΚΚΕ. «Το ΚΚΕ στάθηκε σε όλη την πορεία του σταθερό στις αρχές του προλεταριακού διεθνισμού, έχοντας τη βαθιά πεποίθηση ότι η διεθνής ενότητα της εργατικής τάξης αποτελεί αποφασιστική προϋπόθεση για τη νίκη των δυνάμεων του σοσιαλισμού επί των καπιταλιστών σε όλο τον κόσμο». Το ΚΚΕ στον Ιταλοελληνικό πόλεμο, 1940-44, Τμήμα Ιστορίας της ΚΕ του ΚΚΕ, εκδ. Σύγχρονη Εποχή, σελ. 37.

[13] Ό.π. σελ. 33

[14] Ό π. σελ. 35

[15] Δοκίμιο Ιστορίας του ΚΚΕ, 1939-1949, Β1 Τόμος, εκδ. Σύγχρονη εποχή, σελ. 22-23.

[16] «Τα συμφέροντα της πάλης της προλεταριακής τάξης απαιτούν επιτακτικά την ύπαρξη σε κάθε χώρα ενιαίου κόμματος. Στηριζόμενα πάνω στους πόθους των μαζών για την ενότητα, τα Κομμουνιστικά κόμματα πρέπει να πάρουν αποφασιστικά και θαρραλέα την πρωτοβουλία της συγχώνευσης των Κομμουνιστικών κομμάτων με των Σοσιαλιστικών κομμάτων». Δημοσιεύτηκε στον Ριζοσπάστη 5/8/1935, αναφέρεται στο, Δοκίμιο Ιστορίας του ΚΚΕ, 1918-1939, Α2 Τόμος, εκδ. Σύγχρονη εποχή, σελ. 437.

[17] Ιδρύθηκε το 1919 και ελέγχονταν από τους σοσιαλδημοκράτες

[18] Για περισσότερα δες: α) Δημήτρης Λιβιεράτος, Τα Συνέδρια της ΓΣΕΕ, εκδ. Προσκήνιο, Αθήνα 2009, σελ.57. β) Δ. Λιβιεράτος, Κοινωνικοί Αγώνες στην Ελλάδα (1927-31), σελ. 69-108, εκδ. κομμούνα. γ) Δημήτρης Κατσορίδας, Βασικοί σταθμοί του Εργατικού-Συνδικαλιστικού κινήματος στην Ελλάδα, 1780-2001, εκδ. ΑΡ.ΙΣΤΟ.Σ/ΓΣΣΕ, Αθήνα 2008, σελ 67.

[19] Το ΚΚΕ στον Ιταλοελληνικό πόλεμο, 1940-44, Τμήμα Ιστορίας της ΚΕ του ΚΚΕ, εκδ. Σύγχρονη Εποχή, σελ. 41-42.

[20] α) Η Τρίτη Διεθνής μετά τον Λένιν, Λ. Τρότσκι, εκδ. Εργατική Πάλη. β) Ο Πόλεμος και η 4η Διεθνής, Λ. Τρότσκι, εκδ. Εργατική Πάλη. γ) Δημοκρατική ή Σοσιαλιστική Επανάσταση στην Ελλάδα;, Π. Πουλιόπουλος, εκδ. Εργατική Πάλη. δ) Σειρά άρθρων του Π. Πουλιόπουλου στο Διαλεκτά Έργα, εκδ. Εργατική Πάλη (Τα Λαϊκά Μέτωπα και η προλεταριακή πολιτική, σελ. 241 – Για την υπεράσπιση της ΕΣΣΔ. Για τη νίκη της παγκόσμιας επανάστασης, σελ.454. κ.ά.). στ) Στον Προλετάριο, φύλλο 12, 28/10/1936, «Ο πόλεμος και το καθήκον των κομμουνιστών», Διαλεκτά Έργα, εκδ. Εργατική Πάλη, σελ. 258. ε) «Θέσεις για τον πόλεμο –  Χαρακτήρας του και τα αίτιά του», Διεθνιστής, φύλλο 2, Φλεβάρης 1943, εκδ. Εργατική Πάλη, σελ. 72-83, κ.ά. ζ) Σειρά άρθρων στο Μαρξιστικό Δελτίο, περίοδος 1979-1986, εκδ. Εργατική Πάλη. η) Το Μεταβατικό Πρόγραμμα και η Κυβέρνηση των Εργαζομένων, Σταύρος Σκεύος, μπροσούρα. Νο 24 της σειράς Τετράδια Εργατικής Πάλης κ.ά. θ) «Απάντηση της Ο.Κ.Δ.Ε. στην σταλινοζαχαριαδική τριάδα (Γ. Πετρόπουλος, Β. Λιόσης, Δ. Δημητριάδης)», https://www.okde.gr/archives/3643, Βασίλης Ζόγκας, Σωφρόνης Παπαδόπουλος κ.ά.

[21] https://www.imerodromos.gr/wp-content/uploads/2014/08/glinos_eam.pdf

[22] Ριζοσπάστης, 7 Οκτωβρίου 2012.

[23] Όπως είναι γνωστό από το έργο του Π. Πουλιόπουλου Δημοκρατική ή Σοσιαλιστική Επανάσταση στην Ελλάδα;, το ΚΚΕ στην 6η Ολομέλεια του 1934 εισάγει το υποτιθέμενο «δημοκρατικό στάδιο» της επερχόμενης επανάστασης ή γενικότερα την ιδέα ότι η κοινωνία δεν είναι έτοιμη να χειραφετηθεί, γιατί υπήρχαν ακόμα φεουδαλικά κατάλοιπα, που επέβαλλαν την ανάγκη νέων «συμμαχιών» με εθνικά (θεωρητικά, γιατί στην πράξη δεν ίσχυσε ποτέ) κομμάτια της αστικής τάξης και, κυρίως, περιορισμούς στο πρόγραμμα (η καλύτερη εκδοχή ήταν το αστικοδημοκρατικό στάδιο, υπήρχαν και χειρότερες π.χ. πλατιά αντιφασιστικά στάδια) και στην τακτική (και εδώ ή καλύτερη εκδοχή ήταν τα λαϊκά μέτωπα, υπήρχαν και χειρότερα όπως η κυβέρνηση «Εθνικής Ενότητας» του 1944, η κυβέρνηση «Ειδικού Σκοπού» (1989), η «Οικουμενική Κυβέρνηση» (Νοέμβριος 1989 – Απρίλιος 1990). Κάποια δεδομένα στα οποία στηρίχθηκε η 6η Ολομέλεια του ΚΚΕ –όχι μόνο γιατί αυτές οι απόψεις ταλαιπώρησαν αρκετές δεκαετίες το ελληνικό αλλά και παγκόσμιο εργατικό κίνημα–, όπως προκαπιταλιστικές μορφές (θαρρείς και στις πιο αναπτυγμένες καπιταλιστικές οικονομίας δεν υπάρχουν προκαπιταλιστικές μορφές) ή ο όγκος του προλεταριάτου, εκτός του ότι ήταν μια άλλη όψη της αστικής ιδεολογίας και διανοουμένων της –που με αλλαγές και γαρνιτούρες συνεχίζει ως σήμερα– ότι η Ελλάδα είναι μια «καθυστερημένη» χώρα, ότι πρέπει να γίνει «σύγχρονη», να «εκσυγχρονιστεί», ότι δεν είναι όπως οι υπόλοιπες «αναπτυγμένες», «προοδευμένες» χώρες, όπως η Δύση κ.λπ., αποτέλεσαν μια τομή που έκοβε τις σχέσεις του εργατικού και «κομμουνιστικού» κινήματος με τον μαρξισμό και τη σοσιαλιστική επανάσταση. Η λύση αυτών των άλυτων προβλημάτων (οικονομικών, κοινωνικών, πολιτικών, δημοκρατικών δικαιωμάτων και ελευθεριών ή ακόμα και όποιων προκαταπιταλιστικών/φεουδαρχικών κατάλοιπων που, δεν μπορούσε να λύσει η αστική τάξη) θα έπρεπε να γίνει από την εργατική τάξη με τη στήριξη αγροτικών και λαϊκών στρωμάτων και μόλις γινόταν αυτό θα παρέδιδε την εξουσία στην αστική τάξη και θα μετάθετε την εξουσία της και το κτίσιμο μιας σοσιαλιστικής κοινωνίας για το «απώτερο μέλλον»!

[24] Χρήστος Τυροβούζης, Αυτοδιοίκηση και λαϊκή δικαιοσύνη 1942-1945, Συμβολή στην ιστορία των θεσμών της Ελληνικής Αντίστασης, εκδ. Προσκήνιο (1991).

[25] Προλετάριος, φύλλο 4, Τέλη Μάρτη 1943, Μοντέρνοι ιεροεξεταστές, Κείμενα από την Ιστορία του Εργατικού Κινήματος, εκδ. Εργατική Πάλη, σελ. 51-52

[26] Δημήτρης Μαριόλης, Η αδύνατη ταξική ανακωχή – Η πολιτική του ΕΑΜ στα υπουργία Οικονομικών, Εργασίας και στα συνδικάτα μέχρι τα Δεκεμβριανά, εκδ. ΚΨΜ (2015).

[27] Αναμφισβήτητα, ο Δ. Μαριόλης δίνει ιδιαίτερα σημαντικά στοιχεία για την οικονομική και κοινωνική πολιτική της κυβέρνησης «Εθνικής Ενότητας». Επίσης παρουσιάζει τις αντιδράσεις των τροτσκιστών (σελ. 58-59) που κατάγγελλαν τις πολιτικές που αποδέχονταν το ΕΑΜ και το ΚΚΕ-είναι το απόσπασμα του Διεθνιστή που έχουμε παρακάτω. Ωστόσο, αποφεύγει να εξηγήσει για έγιναν αυτά. Αποφεύγει να αναφερθεί στο γεγονός ότι το ΚΚΕ είχε ένα πολιτικό σχέδιο που υποτασσόταν στη στρατηγική των αντικοδημοκρατικών κυβερνήσεων και των λαϊκών μετώπων (στη συνεργασία με τους «δημοκρατικούς» αστούς -όπως το ίδιο συχνά εντελώς αυθαίρετα καθόριζε ) καθώς και στις ανάγκες της εξωτερικής πολιτικής της ΕΣΣΔ.

[28] Περισσότερα για την οικονομική πολιτική της κυβέρνησης «Εθνικής Ενότητας» στο άρθρο «Κυβερνητική Επίθεση Εναντίον των Εργαζομένων», Διεθνιστής, Φύλλο 19 21/11/1944, το φύλλο δρχ. 200 δισεκατομμύρια.

[29] Δοκίμιο της Ιστορία του ΚΚΕ 1939-1949, Β1 Τόμος, κεφ. 12. «Βασικά συμπεράσματα της πάλης του ΚΚΕ από την κατοχή ως τη Βάρκιζα», σελ. 486-492.

[30] Η λέξη είναι «κλεμμένη» από τον Μ. Μαΐλη (μέλος της ΚΕ του ΚΚΕ), στην απάντησή του στον Ριζοσπάστη (7/5/2015), ότι «αυτοί ξεπατικώνουν τον Άγι Στίνα»(!), στις κατηγορίες της σταλινοζαχαριαδικής τριάδας για τη σημερινή ηγεσία του ΚΚΕ για «τροτσκισμό ή νεοτροτσκισμό», ότι «είναι αποφασισμένη να διαλύσει το Κόμμα, όπως το ξέραμε, όπως το ζήσαμε κι όπως καταγράφηκε στην ιστορία και στη συνείδηση του εργαζόμενου λαού». Πράγματι, ο Γ. Πετρόπουλος στο άρθρο του αναφέρει εκτεταμένα αποσπάσματα από κείμενα του Στίνα, για να αποδείξει ότι η σημερινή ηγεσία του ΚΚΕ τον «ξεπατικώνει»!

[31] Παρατίθεται ολόκληρη στο Κείμενα από την Ιστορία του Εργατικού Κινήματος, «Προλετάριος» και «Διεθνιστής» της Κατοχής, εκδ. Εργατική Πάλη (Αθήνα 2018), όπως επίσης (απόσπασμα) στο «Σταλινικές ψευδολογίες και ιστορικές αλήθειες», Μαρξιστικό Δελτίο, τεύχος 2, εκδ. Εργατική Πάλη, και (απόσπασμα) στο Χρήστος Αναστασιάδης, Ο τροτσκισμός και η εποχής μας. Ιστορικά και πολιτικά κείμενα, εκδ. Εργατική Πάλη, Αθήνα 2018, σελ. 184-193.

[32] «Συνασπισμός της Αριστεράς και της Προόδου» (ΣΥΝ), ιδρύθηκε το 1989 ως εκλογική συμμαχία του ΚΚΕ και της Ελληνικής Αριστεράς (ΕΑΡ). Το 1992, μετεξελίχθηκε σε ενιαίο κόμμα και το 2004 πρωτοστάτησε στη δημιουργία του ΣΥΡΙΖΑ, του οποίου αποτέλεσε τον βασικό κορμό μέχρι την αυτοδιάλυσή του το 2013.

[33] Ριζοσπάστης, 4/7/2010.

[34] Η ιστορία των τριών Διεθνών, Ουίλ. Φόστερ, εκδ. Γνώση, σελ. 567-571.

[35] Το ΚΚΕ. Επίσημα Κείμενα, τόμ. 5, σελ. 147-148 και 147-153 ολόκληρο το κείμενο, εκδ. Σύγχρονη Εποχή, Αθήνα, 1981

[36] Ό.π., σελ. 320

[37] Για περισσότερα δες: 1) Η Τρίτη Διεθνής μετά τον Λένιν, Λ. Τρότσκι, εκδ. Εργατική Πάλη. 2) Histoire de l’ Internationale communiste, 1919-1943, Pierre Frank, Edition La Breche, κυρίως το κεφ. “La dissolution de L’ IC”. 3) Στάλιν Ιωσήφ Βισαριόνοβιτς Τζουγκασβίλι, Jean-Jacques Marie, εκδ. Οδυσσέας, κυρίως το κεφ. 29 «Από τον διεθνισμό στο πατριαρχείο». 4) Κείμενα από την ιστορία του εργατικού Κινήματος, εκδ. Εργατική Πάλη, σελ. 313-322.