Βενεζουέλα: Η απαγωγή Μαδούρο φέρνει τη Μπολιβαριανή Επανάσταση σε κίνδυνο
Αναδημοσίευση Εργατικής Πάλης Φεβρουαρίου
Η απαγωγή του εκλεγμένου προέδρου της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο, στις 3 Γενάρη ήταν μια ακραία, πειρατική κίνηση από τον αμερικάνικο ιμπεριαλισμό. Οι φασιστο-παραστρατιωτικές ομάδες του Τραμπ εισέβαλαν στη στρατιωτική βάση στο Καράκας και απήγαγαν τον Μαδούρο μαζί με τη σύζυγό του, Σίλια Φλόρες. Βομβάρδισαν συνοικίες του Καράκας, στρατιωτικές βάσεις και το μουσείο της Μπολιβαριανής Επανάστασης, με εκατοντάδες άμαχους νεκρούς. 32 κουβανοί και 23 βενεζουελάνοι στρατιώτες σκοτώθηκαν στην επιχείρηση απαγωγής. Ο ναυτικός και εναέριος αποκλεισμός της χώρας, εκβιάζει τον βενεζουελάνικο λαό να υποταχθεί σαν σκλάβος των ιμπεριαλιστών.
Ένας παρηκμασμένος και επικίνδυνος ιμπεριαλισμός τρίζει τα δόντια του
Οι κατηγορίες περί «ναρκωτρομοκρατίας» έναντι του Μαδούρο είναι τόσο φαιδρές σαν αυτές που βρίσκουν οι αμερικάνοι τρομοκράτες «από το ράφι»: από τον «μολυσμένο κορμοράνο» του Σαντάμ Χουσεΐν στο Ιράκ μέχρι τα «χημικά όπλα» του Άσαντ στη Συρία και τον «εγκληματία πολέμου» Καντάφι στη Λιβύη, οι Δυτικοί φλομώνουν στην προπαγάνδα για να εκθρονίζουν μη αρεστά σε αυτούς καθεστώτα. Άλλωστε, γρήγορα εγκαταλείφθηκε αυτό το ψέμα, με τα αμερικάνικα «γεράκια» να αποκαλύπτουν την πραγματικότητα: 1. Αρπαγή του βενεζουελάνικου πετρελαίου. 2. Κόψιμο κάθε συνδιαλλαγής με τους BRICS 3. Αλλαγή καθεστώτος. 4. Επιβολή συντριπτικής ήττας στη Μπολιβαριανή Επανάσταση και ιδεολογικό χτύπημα ενάντια στην εναλλακτική του σοσιαλισμού ή ενάντια στο αντι-ιμπεριαλιστικό μέτωπο των χωρών της Λ. Αμερικής. Οι ραδιουργίες των ΗΠΑ ξεπέρασαν κάθε όριο: χωρίς κανένα πρόσχημα (ούτε ακόμα αυτού του θολού και χειραγωγούμενου «διεθνούς δικαίου») και χωρίς κανένα «εσωτερικό μέτωπο» ενάντια στον Μαδούρο, δηλαδή χωρίς κανένα ίχνος «πορτοκαλί επανάστασης» που να έδινε αφορμή για επέμβαση, τα τάγματα εφόδου του αμερικάνικου στρατού εισβάλουν και απαγάγουν τον πρόεδρο μιας χώρας. Με αυτό τρόπο στέλνει ένα μήνυμα στον πλανήτη ότι έτσι θα επιλύονται οι διαφορές των ΗΠΑ με άλλες χώρες, σε περίπτωση που δε δεχθούν την υποταγή τους. Μετά τη Βενεζουέλα, άνοιξε ο «ασκός του Αιόλου»: ευθεία απειλή για εισβολή στο Ιράν, απαίτηση για προσάρτηση της Γροιλανδίας. Μέσα στο πλάνο ανακατάληψης της «πίσω αυλής» της Λ. Αμερικής εντάσσεται και η Κούβα: μετά από 60 χρόνια εμπάργκο, οι Αμερικάνοι στραγγαλίζουν ενεργειακά το επαναστατικό νησί της Καραϊβικής, κόβουν την πολύτιμη ανάσα που είχαν πάρει τις τελευταίες δεκαετίες από το πετρέλαιο της Βενεζουέλας και απειλούν πάλι με κυρώσεις όποια χώρα εμπορεύεται με την Κούβα (π.χ. Μεξικό).
Η απάντηση της λεγόμενης «διεθνούς κοινότητας» ήταν ντροπιαστική, αφού υποκλίθηκαν στα νταηλίκια του Τραμπ. Όλη η Δύση έκανε το «άσπρο-μαύρο», παρουσιάζοντας την απαγωγή Μαδούρο σαν «λύτρωση του λαού της Βενεζουέλας», χρησιμοποιώντας αοριστίες περί «ειρήνης» και «αυτοσυγκράτησης». Ο Μητσοτάκης διέσυρε την Ελλάδα για άλλη μια φορά λέγοντας ότι «δεν είναι η στιγμή να μιλήσουμε για το συμβάν»(!) και πως «το καθεστώς Μαδούρο ήταν μια σκληρή δικτατορία», σκύβοντας εθελοδουλικά το κεφάλι μπροστά στους Αμερικάνους. Η συμπεριφορά του Μητσοτάκη είναι σαν τοποτηρητής προτεκτοράτου που προσέχει μη τυχόν κάνει κριτική στις ΗΠΑ και «θυμώσει» ο Τραμπ. Από την άλλη, Κίνα και Ρωσία καταδίκασαν χλιαρά την επέμβαση, δείχνοντας απρόθυμες να παρέμβουν, παρότι έχουν ισχυρά συμφέροντα στη Λ. Αμερική (ιδίως η Κίνα). Ένας ακόμα λόγος που αποδεικνύει ότι οι αναδυόμενοι ιμπεριαλιστές δεν είναι «απελευθερωτές», έχουν αντιδραστικό χαρακτήρα και δε διστάζουν να συναινέσουν σε τέτοιες πειρατικές ενέργειες.
Για όλους αυτούς τους λόγους, οι επαναστάτες μαρξιστές στέκονται αλληλέγγυοι και χωρίς όρους στον λαό της Βενεζουέλας και στην απαγωγή του προέδρου της, γιατί είναι συνώνυμο του δικαιώματος της αυτοδιάθεσης των λαών, αλλά και της μάχης που δίνουν οι επαναστατημένοι λαοί απέναντι στον πιο αιμοδιψή ιμπεριαλισμό στην ιστορία της ανθρωπότητας.
Το πετρέλαιο και οι πολιτικές αντιφάσεις
Έχουμε πει σε προηγούμενα φύλλα της ΕΠ για τα μεγάλα αποθέματα πετρελαίου που υπάρχουν στη Βενεζουέλα. Ωστόσο, εξορύσσονται πολύ λίγα από αυτά, καθώς το είδος αυτού του πετρελαίου απαιτεί σοβαρές υποδομές και επεξεργασία, τα οποία εκλείπουν από τη Βενεζουέλα, καθώς οι κυρώσεις έχουν γονατίσει την παραγωγή της κρατικής πετρεολαιοπαραγωγικής εταιρείας PDVSA. Παράλληλα η οικονομία αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα, κυρίως από τις κυρώσεις και σε έναν βαθμό, από την κρατική κακοδιαχείριση. Η οικονομία της Βενεζουέλας είναι κολλημένη στη «μονοκαλλιέργεια» του πετρελαίου: μεγάλο κομμάτι των πόρων κατευθύνεται αποκλειστικά στην εξόρυξη και διύλιση του πετρελαίου με την υπόλοιπη παραγωγή (βιομηχανία, αγροτική παραγωγή κ.ά.) να βρίσκεται σε πολύ απαρχαιωμένο επίπεδο. Παρόλο που ο κρατικός τομέας στην οικονομία είναι ισχυρός (κυρίως λόγω του κρατικού ελέγχου στο πετρέλαιο) ο ιδιωτικός τομέας ελέγχει το μεγαλύτερο κομμάτι της οικονομικής δραστηριότητας στη Βενεζουέλα. Όλα αυτά έχουν ως αποτέλεσμα να καταστρατηγείται ή να εγκαταλείπεται ο σχεδιασμός της οικονομικής ζωής, να εξαρτάται η χώρα από τις μπλοκαρισμένες εισαγωγές και οι καπιταλιστές να έχουν τα οικονομικά μέσα να σαμποτάρουν τη Μπολιβαριανή Επανάσταση. Αποτέλεσμα αυτών ήταν η σοβαρή οικονομική κρίση και η νομισματική κατάρρευση την περίοδο 2016-19.
Με τα παραπάνω, η Βενεζουέλα είναι τόσο κοντά αλλά και τόσο μακριά από το να χαρακτηριστεί εργατικό κράτος. Από τη μία, στην εποχή του Τσάβες κατοχυρώθηκε συνταγματικά (και) η συλλογική ιδιοκτησία, όπως και η μαζική συμμετοχή των μαζών στη λήψη αποφάσεων μέσω επιτροπών, πολιτοφυλακών, δημοψηφισμάτων κ.ά. Από την άλλη, δεν ελέγχεται, ούτε σχεδιάζεται η παραγωγή μέσω συμβούλιων και επιτροπών, αλλά από τους καπιταλιστές και από ένα γραφειοκρατικό στρώμα που είναι επωφελημένο. Ωστόσο,τέτοιες μεσοβέζικες καταστάσεις δεν μπορούν να προχωρήσουν επ’ άπειρον.
Ανησυχητικές εξελίξεις στο εσωτερικό
Κάπως έτσι έχουμε καταλήξει σε μια «περίεργη» και καθόλα επικίνδυνη κατάσταση στο εσωτερικό της Βενεζουέλας μετά την απαγωγή του Μαδούρο. Έπειτα από την προσωρινή ανάληψη της προεδρίας από την αντιπρόεδρο, Ντέλσι Ροδρίγκες φαίνεται ότι επιχειρείται από τους Τσαβιστές μια «στροφή» προς την συνθηκολόγηση με τους Αμερικάνους, παρά την βίαιη απαγωγή του ηγέτη τους. Παρόλες τις καταγγελίες της Ροδρίγκες για τη σύλληψη του Μαδούρο, αυτές μάλλον γίνονται σε διακηρυκτικό ή τυπικό επίπεδο (άλλωστε, οι αναφορές για τον αμερικάνικο ιμπεριαλισμό και τον σοσιαλισμό, έχουν εξαφανιστεί) . Οι συναντήσεις με το επικεφαλής της CIA, η αποκατάσταση των διπλωματικών σχέσεων ΗΠΑ-Βενεζουέλας αλλά και η αποφυλάκιση κρατουμένων από την αντιπολίτευση, είναι κινήσεις υποχώρησης μπροστά στον Τραμπ. Και πιθανά, στρώνουν τον δρόμο για την προδοσία της Μπολιβαριανής Επανάστασης.
Η «μεταρρύθμιση» της Ροδρίγκες για τους υδρογονάνθρακες
Μεταξύ άλλων, η αντιπρόεδρος πέρασε πριν λίγες μέρες στην Εθνοσυνέλευση τη «μεταρρύθμιση» στον νόμο για τους υδρογονάνθρακες. Με νόμο του 2006, οι υδρογονάνθρακες αποτελούν δημόσια περιουσία της Βενεζουέλας, με το κράτος να έχει τον απόλυτο έλεγχο παραγωγής και εξόρυξης του πετρελαίου. Η συμμετοχή ιδιωτικών πετρελαιοπαραγωγών γινόταν μόνο με μεικτά σχήματα δημοσίου-ιδιωτικού τομέα, όπου το κράτος είχε το 60% των μετοχών. Απαγορευόταν η απευθείας αγοραπωλησία του βενεζουελάνικου πετρελαίου από ιδιώτες. Με τη «μεταρρύθμιση» της Ροδρίγκες επιχειρείται το μερικό «άνοιγμα»-ιδιωτικοποίηση του πετρελαίου. Οι πετρελαϊκές πολυεθνικές θα μπορούν να πωλούν πλέον το πετρέλαιο στην αγορά, μειώνεται η φορολογία και το κράτος γίνεται πιο ελαστικό στη νομοθεσία, καθώς προβλέπεται η «διεθνής διαιτησία» αν οι πολυεθνικές θέλουν να υπερασπιστούν τα συμφέροντά τους έναντι του δημοσίου.
Οι «ισορροπίες» της Ροδρίγκες και των υπουργών του Μαδούρο είναι επικίνδυνες και εύφορες για μια αντεπανάσταση, ανεξάρτητα αν την προχωρήσει η τσαβική ηγεσία ή η αντιπολίτευση μαζί με τις ΗΠΑ. Ωστόσο, είναι σίγουρο πως αυτά που προθυμοποιείται να πραγματοποιήσει η Ροδρίγκες δεν είναι αρκετά για τον αμερικάνικο ιμπεριαλισμό. Οι αμερικάνοι ιμπεριαλιστές θέλουν να περάσουν πάνω από το πτώμα της Μπολιβαριανής Επανάστασης: το πετρέλαιο θα πρέπει να χαριστεί στις ΗΠΑ με αποικιακούς όρους. Το τσαβικό Σύνταγμα θα πρέπει να καταργηθεί και να διαλυθούν τα συμβούλια των μαζών. Επιπλέον, οι Αμερικάνοι πιέζουν για παύση κάθε σχέσης με Κίνα και Ρωσία. Αυτά, αν τα δεχθεί η Ροδρίγκες και το περιβάλλον της, θα ήταν ξεκάθαρα μια τομή, μια προδοσία του τσαβισμού. Αλλά η μεταβατική κατάσταση δεν μπορεί να κρατήσει για πολύ: το πολύ σε έξι μήνες θα πρέπει (κανονικά) να προκηρυχθούν εκλογές βάσει του Συντάγματος. Εκεί θα φανεί αν η αντιπολίτευση «αναστηθεί» από τους Αμερικάνους, καταφέρει να κάνει αυτό που δεν μπορούσε τόσα χρόνια, να της δοθεί η εξουσία με τη συνεισφορά της Ροδρίγκες.
Καμία αυταπάτη δεν μπορεί να καλλιεργηθεί ότι μπορεί να υπάρξει «σεβασμός» και «ισορροπία» με τους αμερικάνους ιμπεριαλιστές. Η απαγωγή του Μαδούρο απέδειξε περίτρανα ότι ο αμερικάνικος ιμπεριαλισμός απαιτεί υποταγή και αποικιοποίηση, χωρίς να λογαριάζει την «εθνική κυριαρχία» των χωρών. Αν η κυβέρνηση των Τσαβιστών δεν προστατευθεί απέναντι στις ορέξεις των Αμερικάνων, θα επιβληθεί μια συντριπτική ήττα για τη Βενεζουέλα. Ευχής έργον για το βενεζουελάνικο εργατικό κίνημα να απορρίψει τον εφησυχασμό, ανατρέποντας τις άσχημες εξελίξεις. Να πάρουν τον αντι-ιμπεριαλιστικό αγώνα από τα δειλά χέρια της Ροδρίγκες και να συγκροτήσουν ένα επαναστατικό πρόγραμμα και ηγεσία, προχωρώντας την ανολοκλήρωτη σοσιαλιστική επανάσταση.
