Η Άποψή μας | Η ανοιχτή χρεοκοπία δεν είναι μακριά

Προδημοσίευση από την Εργατική Πάλη Ιουλίου – Αυγούστου 2026

Όλα δείχνουν ότι έχουμε μπει για τα καλά σε προεκλογική περίοδο. Περισσότερο από κάθε τι άλλο αυτό φαίνεται από τις υποσχέσεις των αστικών κομμάτων και τον συναγωνισμό τους όχι μόνο για τις παροχές που μοιράζουν άλλα και για τα ψέματα που σερβίρουν σαν πραγματικότητα. Πάντως, πρωταγωνιστής στη διαστρέβλωση της αλήθειας είναι η ΝΔ και ο αρχηγός της, Μητσοτάκης — όχι βέβαια με σημαντική διαφορά από την ΕΛΑΣ/Τσίπρα και το ΠΑΣΟΚ/Ανδρουλάκη. Το μεγαλύτερο ψέμα των τελευταίων έχει να κάνει με την κατάσταση της ελληνικής οικονομίας (καλύτερα του ελληνικού καπιταλισμού) και την πορεία της. Και δεν θα μπορούσε να γίνει διαφορετικά μιας και η Οικονομία είναι ο βασικότερος παράγοντας για το αν οι οποιεσδήποτε παροχές έχουν πιθανότητες να πραγματοποιηθούν ή είναι απλά εκλογικά φούμαρα. Είναι κάτι που κατά κανόνα τα αστικά κόμματα συνηθίζουν, ειδικά σε περιόδους κρίσης και γενικής χρεοκοπίας του καπιταλιστικού συστήματος.

Παλιά και «νέα» χρεοκοπία

Ο Μητσοτάκης ισχυρίστηκε ότι η οικονομία πάει πολύ καλά και ότι είναι το ισχυρό χαρτί της κυβέρνησης, γιατί: α) το δημόσιο χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ μειώθηκε, β) οι επενδύσεις αυξήθηκαν, γ) το τραπεζικό σύστημα είναι ισχυρό, δ) η κερδοφορία στον ιδιωτικό τομέα είναι υψηλή. Εκτός από το τελευταίο, όλα τα υπόλοιπα είναι άθλια προπαγάνδα και δεν έχουν καμιά σχέση με την πραγματικότητα.

Πως έχει η πραγματικότητα: Οκτώ χρόνια μετά την υποτιθέμενη έξοδο από τα μνημόνια που διαφήμιζε το 2019 ο Τσίπρας και επτά χρόνια διακυβέρνησης από τη ΝΔ, ο ελληνικός καπιταλισμός παραμένει χρεοκοπημένος και η οικονομία της χώρας σε όλους τους βασικούς δείκτες σε χειρότερη κατάσταση απ’ ότι ήταν το 2009.

Το Δημόσιο Χρέος ανέβηκε το 2025 στα 406,1 δισ. ευρώ από 403,8 δισ. ευρώ στο τέλος του 2024 και αποτελεί το 146% του ΑΕΠ, που πράγματι παρουσιάζει μια μικρή μείωση ως ποσοστό — θα δούμε παρακάτω πού οφείλεται αυτή η «μείωση» και αν είναι πραγματική. Να σημειώσουμε ότι: α) όταν μπήκαμε στο μνημόνια (2010) το χρέος ήταν στο 126% του ΑΕΠ και μικρότερο κατά 40 δισ. απ’ ότι είναι σήμερα, η δε οικονομία είχε πολύ ισχυρότερες βάσεις, β) είναι ρυθμισμένο και γι’ αυτό διαχειρίσιμο γιατί διαφορετικά με την εξασθένηση της παραγωγικής βάσης της οικονομίας κάτι τέτοιο είναι αδύνατο, ιδιαίτερα όσο πλησιάζουμε – αν δεν έχουμε μπει – σε μια νέα παγκόσμια κρίση. Ωστόσο, η «μείωση» του δημόσιου χρέους έγινε γιατί: α) «μεταφέρθηκε» και «μετονομάσθηκε» σε ιδιωτικό χρέος που είναι το ίδιο επικίνδυνο και έφτασε (παρουσιάζοντας ταχύτερη αύξηση απ’ ότι το δημόσιο) το 2025, σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat, τα 376-380 δισ. ευρώ παρουσιάζοντας διαρκή αύξηση. Αυτό δείχνει και την αυξανόμενη αδυναμία των ιδιωτών να δανείζονται, να μην εκπληρώνουν τα χρέη τους, να αυξάνονται τα λεγόμενα «κόκκινα δάνεια», να χρεοκοπούν όλο και περισσότερο. Να σημειώσουμε ότι αυτό είναι το «φανερό» και καταγεγραμμένο ιδιωτικό χρέος (χρέος ιδιωτών προς τράπεζες, ασφαλιστικά ταμεία κ.ά.) και δεν περιλαμβάνει χρέη μεταξύ ιδιωτών που είναι αρκετά δισ., β) το βιοτικό επίπεδο καταβαραθρώθηκε, όπως φαίνεται στην αγοραστική δύναμη των εισοδημάτων, ιδιαίτερα των εργαζόμενων και λαϊκών μαζών όπου: α) έπεσε στη τελευταία θέση των χωρών της ΕΕ μαζί με τη Βουλγαρία, β) καταργήθηκαν οι συλλογικές συμβάσεις (μόλις το 25% των εργαζομένων καλύπτονται από κάποια σύμβαση) και τα εργατικά δικαιώματα, μειώθηκαν οι μισθοί και οι συντάξεις, καταργήθηκε ο 13ος και 14ος μισθός κ.ά. Αυτό σημαίνει ουσιαστικά ότι το χρέος είναι «ρυθμισμένο».

Αν όλα τα παραπάνω ισχύουν, τότε από πού προέρχονται τα έσοδα του δημοσίου (τα οποία παρουσιάζουν και υπερβολική αύξηση) για να πληρώνεται το τεράστιο χρέος, όταν μάλιστα η αύξηση του ΑΕΠ είναι ασήμαντη; Δυο είναι οι βασικές πηγές: α) Η ακρίβεια που ροκανίζει τους μισθούς και τα λαϊκά εισοδήματα αλλά έχει εκτινάξει τη φορολογία στα είδη λαϊκής κατανάλωσης και παράγει υπερπλεονάσματα στον κρατικό προϋπολογισμό και β) η μείωση όλων των κοινωνικών δαπανών (Υγεία, Παιδεία, κοινωνική ασφάλιση).

Αποτελεί τεράστιο ψέμα ότι οι επενδύσεις αυξήθηκαν. Στην πραγματικότητα οι επενδύσεις μειώνονται διαρκώς, ιδιαίτερα στους παραγωγικούς τομείς της οικονομίας (βιομηχανία, γεωργία).

Ο ισχυρισμός του Μητσοτάκη ότι το τραπεζικό σύστημα είναι ισχυρό αποτελεί το πιο μεγάλο ψέμα ακόμη και για την άθλια κυβέρνηση της ΝΔ και τον ίδιο. Όλες οι ελληνικές τράπεζες φυτοζωούν και αυτό εξαιτίας: α) των τριών ανακεφαλαιοποιήσεων πολλών δισ. ευρώ, που έγιναν την περίοδο της χρεοκοπίας, με χρήματα που έδωσε το δημόσιο, δηλαδή ο ελληνικός λαός. β) Της μη πληρωμής φόρων, «αναβαλλόμενος φόρος» όπως λέγεται, που είναι αρκετά δισ. ευρώ και φυσικά δεν πρόκειται ποτέ να πληρώσουν. γ) Της μεταφορά των «κόκκινων» δανείων από τις τράπεζες στα funds με κρατική εγγύηση και σε εξευτελιστικές τιμές (μέχρι και το 1/10 της αξίας τους), ενώ οι δανειολήπτες συνεχίζουν να επιβαρύνονται με τόκους στο σύνολο των δανείων τους. δ) Του μηδενικού τόκου για τις καταθέσεις, που αντιθέτως είναι υψηλός για τα δάνεια, πράγμα που ισοδυναμεί με καθαρή κλοπή, η οποία επιτρέπεται από το αστικό κράτος, τις αρχές του και την ΕΕ.

Με λίγα λόγια χρεοκοπούν την κοινωνία, ιδιαίτερα τα πιο αδύνατα στρώματα, προκειμένου να ξεχρεώνουν τις τράπεζες, να αυξάνουν τα κέρδη του μεγάλου κεφαλαίου, να μειώνουν το χρέος του κράτους τους και να αυξάνουν τις πολεμικές δαπάνες.

Τα χειρότερα είναι μπροστά μας

Η Συνταγματική αναθεώρηση που επιδιώκει η άθλια κυβέρνηση Μητσοτάκη έχει σαν στόχο να απαλλαγεί από ό,τι προοδευτικό έχει απομείνει στο σύνταγμα του 1975. Για να μπορέσει το αστικό καθεστώς και τα κόμματα που το υπηρετούν να προχωρήσουν σε σκληρά αντεργατικά και αντιδημοκρατικά μέτρα, για να ενισχύσουν τους κατασταλτικούς μηχανισμούς, τους πολεμικούς εξοπλισμούς και την τυχοδιωκτική πολιτική μαζί με τους πιο ακραίους ιμπεριαλιστές και σιωνιστές και να αποφύγουν την πλήρη οικονομική κατάρρευση/χρεοκοπία.

Οι εκλογές που έρχονται έχουν αποφασιστική σημασία για τα συμφέροντα των εργαζομένων, των λαϊκών μαζών και της νεολαίας. Η πολιτική των αστικών κομμάτων πρέπει να καταδικαστεί. Η καταδίκη αυτής της πολιτική στις εκλογές δεν σημαίνει και το τέλος της αστικής βαρβαρότητας και του αστικού καθεστώτος. Ωστόσο είναι ένα πρώτο βήμα, καμιά φορά και αποφασιστικό, για την αυτοπεποίθηση των εργαζομένων, για την ενίσχυση των αγώνων που είναι οι αποφασιστικοί παράγοντες για την οικοδόμηση μιας επαναστατικής αριστεράς οπλισμένης με ένα κοινωνικό, πολιτιστικό, οικονομικό πρόγραμμα, μ’ ένα Μεταβατικό Πρόγραμμα που οδηγεί στην εξουσία των εργαζομένων και τον Σοσιαλισμό.