«Συμφωνία» με ΗΠΑ: μια νίκη για το Ιράν | Νέες δυνατότητες και καθήκοντα για το αντιπολεμικό κίνημα

Η προσωρινή συμφωνία στην οποία υποχρεώθηκαν οι ΗΠΑ με το Ιράν («Μνημόνιο Συναντίληψης», όπως ονομάστηκε) αποτελεί μια σημαντική, πρώτη νίκη για την ιρανική πλευρά και μια από τις πιο ξεκάθαρες ήττες του Αμερικανικού ιμπεριαλισμού. Αν και μπροστά μας βρίσκεται μια ταραχώδης και επικίνδυνη περίοδος, είναι πολύ πιθανό ότι αυτή η ήττα θα αποδειχτεί ιστορικής σημασίας, με τεράστιες συνέπειες σε παγκόσμια κλίμακα: ένα σημείο καμπής και ορόσημο στην αποτύπωση της αλλαγής των συσχετισμών σε βάρος του Αμερικανικού ιμπεριαλισμού και γενικά των Δυτικών ιμπεριαλιστών.

Μια τελική συμφωνία θα πρέπει να ολοκληρωθεί μέσα σε 60 μέρες. Μέχρι να σταθεροποιηθεί η συνολική εικόνα, στο τρέχον «Μνημόνιο» επιβλήθηκαν όλοι οι όροι του Ιράν, όπως: 1) Τερματισμός των εχθροπραξιών σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου. 2) Σεβασμός της κυριαρχίας και εδαφικής ακεραιότητας του Ιράν, αποχή των ΗΠΑ από «κάθε παρέμβαση στις εσωτερικές υποθέσεις» του. 3) Άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού, απόσυρση των αμερικανικών δυνάμεων από τις γύρω περιοχές (εντός 30 ημερών από την τελική συμφωνία). 4) Χρηματοδότηση του Ιράν ύψους τουλάχιστον 300 δισ. δολαρίων. Απελευθέρωση και διάθεση στο Ιράν των δεσμευμένων κεφαλαίων και περιουσιακών στοιχείων του (ανάλογα με την «πρόοδο» προς την τελική συμφωνία). 5) Κατάργηση όλων των μονομερών κυρώσεων των ΗΠΑ (πρωτογενών και δευτερογενών), ενώ στο μεταξύ θα επιτρέπεται η εξαγωγή ιρανικού αργού πετρελαίου και σχετικών προϊόντων/υπηρεσιών.

Από την άλλη, η «παραχώρηση» του Ιράν ήταν η δήλωση ότι «δε θα παράγει ποτέ πυρηνικά όπλα» – ένα σημείο μάλλον απαραίτητο ώστε ο Τραμπ να μπορέσει να παρουσιάσει κάτι σαν επιτυχία στο εσωτερικό των ΗΠΑ. Τι ακριβώς θα γίνει με το εμπλουτισμένο ουράνιο, αφήνεται για την τελική συμφωνία. Προφανώς ένα σημείο θολό και δύσκολο για κάθε πλευρά να αποδεχτεί ουσιαστικές υποχωρήσεις – και ένα από τα θέματα (ή προσχήματα για τις ΗΠΑ) που μπορούν να αναζωπυρώσουν το μέτωπο, στο πλαίσιο μιας συμφωνίας εύθραυστης και μιας συνολικής-στρατηγικής σύγκρουσης που δεν έχει ακόμα επιλυθεί.

Είναι προφανές ότι: Πρώτον, το τωρινό «Μνημόνιο» είναι αποτέλεσμα της αποτυχίας του Αμερικανικού ιμπεριαλισμού και των Σιωνιστών του Ισραήλ να επιτύχουν τους στόχους τους ενάντια στο Ιράν με τον πόλεμο που ξεκίνησαν στις 28 Φεβρουαρίου. Δεύτερο, οφείλεται επίσης στα αυξανόμενα προβλήματα και διαιρέσεις στο εσωτερικό των ΗΠΑ. Ο Τραμπ βρίσκεται αντιμέτωπος με σοβαρά ρήγματα και αμφισβητήσεις (για τη συμφωνία, για τις επιπτώσεις στην αμερικανική και παγκόσμια οικονομία κ.λπ.), στο εσωτερικό του αμερικανικού κατεστημένου, των κρατικών μηχανισμών και των Ρεπουμπλικάνων – αλλά και από την αντίσταση των εργαζόμενων, των λαϊκών στρωμάτων και της νεολαίας. O κίνδυνος ο Τραμπ να χάσει στις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου στις ΗΠΑ είναι ένας από τους βασικούς λόγους, για τους οποίους υποχρεώθηκε σε μια «συμφωνία» τώρα.

Η μέχρι τώρα έκβαση της σύγκρουσης οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην προετοιμασία και το στρατηγικό βάθος που επέδειξε η ιρανική πλευρά – τα οποία στηρίζονται στην αντοχή, την αυτοθυσία και το θάρρος του ιρανικού λαού, στον αλύγιστο «άξονα της αντίστασης» στη Μ. Ανατολή. Όσο και αν οι αγωνιστές του εργατικού και επαναστατικού κινήματος δεν ταυτίζονται πολιτικά και ιδεολογικά με τέτοιες δυνάμεις, με τα μέσα και τους σκοπούς τους, δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητη η συνέπεια με την οποία αυτές διεξήγαγαν τη σύγκρουση με τον Αμερικανικό ιμπεριαλισμό. Το Ιράν δεν αμύνθηκε παθητικά, αλλά με αντεπιθέσεις και επιθέσεις (στις αμερικανικές βάσεις, στα καθεστώτα του Κόλπου και στο Ισραήλ), χρησιμοποιώντας το «πυρηνικό όπλο» του κλεισίματος των Στενών του Ορμούζ – όπως είχε κάθε δικαίωμα. Ποτέ δε δέχτηκε να εγκαταλείψει και να διαχωρίσει τους συμμάχους του, όπως π.χ. τη Χεζμπολά, που μάχεται ηρωικά στον Λίβανο ενάντια στη γενοκτονία, τη «νέα Γάζα» που προσπαθούν να επιβάλλουν εκεί οι Σιωνιστές.

Παρότι οι διαφωνίες του Τραμπ με τον Νετανιάχου είναι σε μεγάλο βαθμό προσχηματικές και η σχέση ΗΠΑ-Ισραήλ δεν μπορεί να σπάσει στο ορατό μέλλον (είναι βαθύτατη η ταύτιση των στόχων τους ή και της ύπαρξης από την πλευρά του Ισραήλ), το Ισραήλ περιέρχεται σε μια θέση με πάρα πολλές δυσκολίες. Ο μύθος του «άτρωτου» Σιωνισμού έχει χτυπηθεί βαριά. Η αποτυχία τους στον πόλεμο ενάντια στο Ιράν, το πλήγμα που δέχτηκαν οι ΗΠΑ δυσκολεύει τη διαχείριση της σχέσης τους. Συμβάλλει στην ακόμα μεγαλύτερη απονομιμοποίηση και απομόνωση των Σιωνιστών, στην παγκόσμια καταδίκη και κατακραυγή για τη γενοκτονία και τις σφαγές που διαπράττουν. Για τον τρόπο που λεηλατούν και ταπεινώνουν χώρες και λαούς, των «συμμάχων» τους συμπεριλαμβανομένων. Πράγμα που μπορεί και πρέπει να ενισχυθεί, να πολλαπλασιαστεί, να αξιοποιηθεί πολύπλευρα από το παγκόσμιο κίνημα.

Δεν είναι τυχαίο ότι από τους πιο πολεμοχαρείς κύκλους του αμερικανικού κατεστημένου η προσωρινή συμφωνία χαρακτηρίστηκε «παράδοση στο Ιράν». Οι χαρακτηρισμοί «θρίαμβος» για το Ιράν, «πανωλεθρία» για τις ΗΠΑ κ.λπ. έχουν επίσης αρκετή δόση αλήθειας. Ωστόσο, χρειάζεται προσοχή και εγρήγορση. Τίποτα δεν είναι πιο δύσκολο από το να «αποδεχτεί» ο Αμερικανικός ιμπεριαλισμός και οι Σιωνιστές μια τελεσίδικη ήττα σε μια σύγκρουση με τόσο μεγάλη στρατηγική σημασία – και κανείς δεν μπορεί να αποκλείσει το ξαναφούντωμα του πολέμου. Ενώ ο κίνδυνος επεμβάσεων, πολέμων και κλιμακώσεων είναι διαρκής, σε πολλά ακόμα μέτωπα. Π.χ. στην Ουκρανία (όπου οι ευρωπαίοι ιμπεριαλιστές κάνουν το παν για να εξωθήσουν στα χειρότερα σενάρια επέκτασης του πολέμου) ή ενάντια στην Κούβα (όπου ο περήφανος λαός της λιώνει από το φονικό εμπάργκο των ΗΠΑ, που απειλούν με νέα «πειρατική» επέμβαση).

Η εξέλιξη στη Μ. Ανατολή εκθέτει ανεπανόρθωτα τις αστικές δυνάμεις στη χώρα μας και πρώτα τη ΝΔ του Μητσοτάκη. Στήριξαν έμπρακτα τον πόλεμο των ΗΠΑ-Ισραήλ ενάντια στο Ιράν (βάση Σούδας, μαχητικά και πυραυλικά συστήματα σε Κύπρο, Κάρπαθο, Σ. Αραβία κ.λπ.). Έχουν ταχθεί με τον πιο τυχοδιωκτικό τρόπο στην πλευρά των χειρότερων σχεδίων των ΗΠΑ-Ισραήλ: ταύτιση με το Ισραήλ και συμμετοχή-στήριξη στη γενοκτονία των Παλαιστινίων, «άξονες» με αντιδραστικά και αιματοβαμμένα καθεστώτα με όνειρα «περικύκλωσης» του τουρκικού καπιταλισμού… Αυτές οι δυνάμεις και επιλογές είναι τρομερά επικίνδυνες για τον ελληνικό λαό και όλους τους λαούς της περιοχής. Το χαστούκι που έφαγαν οι ΗΠΑ είναι ένα ακόμα επείγον σινιάλο, ότι πρέπει να παλέψουμε για να τους ανατρέψουμε το συντομότερο.

Αυτές οι εξελίξεις επίσης εκθέτουν και χτυπάνε λογικές και πρακτικές τύπου «ίσων αποστάσεων», που στο όνομα ενός αφηρημένου «αντιιμπεριαλισμού» ή/και «φιλειρηνισμού» αρνούνται το σύνθημα ότι το Ιράν πρέπει να νικήσει, δε βάζουν στην προμετωπίδα την πάλη για την ήττα των ΗΠΑ-Ισραήλ. Στην Ευρώπη, το αντιπολεμικό κίνημα αντιμετωπίζει σοβαρές δυσκολίες, σε μεγάλο βαθμό εξαιτίας αυτής της ιδεολογικής παράδοσης και πολιτικής καθίζησης της Αριστεράς, των ρεφορμιστικών και αστικών «προοδευτικών» δυνάμεων.

Η επιτυχία του Ιράν είναι μια σοβαρή ευκαιρία, ώστε εργαζόμενοι, νέοι και αγωνιστές να παλέψουμε για την αντιστροφή αυτής της κατάστασης. Η απόδειξη ότι το τέρας των ΗΠΑ-Ισραήλ μπορεί να χτυπηθεί και να ηττηθεί, κάνουν το έδαφος πιο εύφορο για τις προσπάθειες να οικοδομήσουμε ένα μαζικό αντιπολεμικό κίνημα. Πρέπει να ενισχύσουν την αυτοπεποίθηση και μαχητικότητά μας. Στη χώρα μας, η πάλη για να φύγουν οι βάσεις και το ΝΑΤΟ, για να μπει μπροστά το ζήτημα της αναγνώρισης ανεξάρτητου παλαιστινιακού κράτους, για να σπάσουμε το τυχοδιωκτικό, φιλοπόλεμο πρόγραμμα των εξοπλισμών και της στοίχισης με ΗΠΑ-Ισραήλ μπορεί και πρέπει να δυναμώσει παντού.

ΟΚΔΕ, 19.6.2026