Σχηματισμός και εξέλιξη των οικονομικών θεωριών του Καρλ Μαρξ (1843-1863) – Ερνέστ Μαντέλ

Σχηματισμός και εξέλιξη των οικονομικών θεωριών του Καρλ Μαρξ (1843-1863) – Ερνέστ Μαντέλ

Χρονολογία Έκδοσης: Ιούνιος 2017

Το βιβλίο του Ερνέστ Μαντέλ Σχηματισμός και εξέλιξη των οικονομικών θεωριών του Καρλ Μαρξ (1843-1863) εκδόθηκε για πρώτη φορά στα γαλλικά, το 1967, λίγο μετά την έκδοση της Μαρξιστικής Πραγματείας της Οικονομίας (1962) και λίγα χρόνια πριν την έκδοση του Ύστερου Καπιταλισμού το 1972. Στα ελληνικά πρωτοεκδόθηκε το 1975 (εκδόσεις Ζαχαρόπουλος), αλλά εδώ και πολλά χρόνια έχει εξαντληθεί. Οι εκδόσεις Εργατική Πάλη προχωρούμε στην επανέκδοσή του κάνοντας κάποιες στοιχειώδεις μεταφραστικές διορθώσεις.
Σε αυτό το βιβλίο ο Μαντέλ παρουσιάζει με ευσύνοπτο τρόπο την ανέλιξη των οικονομικών ιδεών του Μαρξ από την πρώτη αδρή διατύπωσή τους σε διάφορα άρθρα σε εφημερίδες του 1842, στην Κριτική της Χεγκελιανής Φιλοσοφίας του Δικαίου και τα Παρισινά Χειρόγραφα του 1844, και διαμέσου της Γερμανικής Ιδεολογίας και της Αθλιότητας της Φιλοσοφίας έως και την Κριτική της Πολιτικής Οικονομίας, τις Βασικές Γραμμές της Κριτικής της Πολιτικής Οικονομίας (Grundrisse) και το Κεφάλαιο.
Το βιβλίο αυτό είναι ένα μικρό αριστούργημα και ένα αναντικατάστατο εργαλείο για την κατανόηση της μαρξιστικής κριτικής της πολιτικής οικονομίας. Δεν ανιχνεύει μόνο τη διαλεκτική ανέλιξη των βασικών οικονομικών θεωριών του Μαρξ, αλλά ταυτόχρονα τις αποσαφηνίζει και τις απαλλάσσει από μονόπλευρες παρανοήσεις και παρερμηνείες. Επανεντάσσει έτσι τις οικονομικές ιδέες του Μαρξ σε ένα ενιαίο οργανικό σύνολο, που αναπτύσσεται μέσα από τις εσωτερικές του αντιφάσεις, εμπλουτίζεται διαρκώς με την διεύρυνση/μετατόπιση των επιστημονικών ενδιαφερόντων του, και πάντα κάτω από το ενδιαφέρον να καταπολεμήσει το καπιταλιστικό σύστημα.
Αναδεικνύοντας τις διάφορες «τομές» αλλά και τις διάφορες «γέφυρες» στην σκέψη του Μαρξ, ο Μαντέλ επιτυγχάνει να υπερβεί τον διχασμό που επικρατούσε στην μεταπολεμική περίοδο μεταξύ των μαρξιστών, ανάμεσα στους υποστηρικτές του «ουμανιστή» νεαρού Μαρξ και στους υποστηρικτές του ώριμου Μαρξ του Κεφαλαίου. Στο βιβλίο υπάρχει και μια ευσύνοπτη αλλά ταυτόχρονα καίρια κριτική διαφόρων μαρξιστών αλλά και αστών μαρξολόγων, είτε της Δύσης (των καπιταλιστικών χωρών) είτε της Ανατολής (των χωρών του λεγόμενου «υπαρκτού σοσιαλισμού»): Αλτουσέρ, Αξελός, Μπάραν και Σουίζι, Μποτιτσέλι, Κορνού, Σουμπέτερ, Φανόν, Γκαροντί, Γκοντελιέ, Γκολντμάν, Χέις, Ιλιένκοφ, Κόφλερ, Κόσικ, Λούκατς, Λάνγκε, Λεφέβρ, Λεόντιεφ, Μαρκούζε, Όιζερμαν, Οσόφσκι, Πάρσονς, Περού, Πόποβιτς, Ρόμπινσον, κ.ά.
Έτσι, αυτό το βιβλίο εκπληρώνει και μια τρίτη στόχευση. Ο Μαντέλ, εκκινώντας από την κριτική των θεωρητικών βάσεων διαφόρων πολιτικών, προχωρά και σε μια πρώτη κριτική των πολιτικών διαφόρων ρευμάτων και οργανώσεων του εργατικού κινήματος, ρεφορμιστικών, κεντριστικών και αντικαπιταλιστικών, που κυριαρχούσαν ή έπαιζαν σημαντικό ρόλο στην μεταπολεμική περίοδο.


Από τον πρόλογο